Choroba Addisona – przyczyny, objawy, sposoby leczenia

Choroba Addisona – przyczyny, objawy, sposoby leczenia
pixabay
Autor Dominika Wilk28.10.2020

Nieleczona choroba Addisona jest chorobą śmiertelną. Warto poznać charakterystyczne objawy tej choroby, aby w porę zgłosić się do lekarza.

Choroba Addisona – czym jest?

Choroba Addisona wynika z nieprawidłowej pracy nadnerczy. Nadnercza są to parzyste gruczoły umieszczone nad nerkami zbudowane z rdzenia i kory. Kora stanowi część zewnętrzną i to w niej, w warstwie pasmowatej, produkowany jest kortyzol. Jest to hormon odpowiedzialny za utrzymanie odpowiednio wysokiego poziom glukozy we krwi podczas sytuacji stresowych, co pozwala na wykazywanie się „reakcjami ucieczki lub walki”. W momencie, gdy nadnercza produkują zbyt mało tego hormonu, może dojść do istotnych zaburzeń funkcjonowania organizmu, a nawet to tak zwanego przełomu nadnerczowego (ostrej niewydolności nadnerczy). Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia, który wymaga niezwłocznej interwencji lekarza.

Choroba Addisona – objawy

Do najczęstszych objawów choroby Addisona zalicza się:

  • nudności, wymioty,
  • uczucie osłabienia i łatwe męczenie się przy niewielkim wysiłku,
  • spadek masy ciała,
  • utratę apetytu,
  • wyniszczenie organizmu,
  • słabienie mięśni,
  • luźne stolce,
  • brunatne zabarwienie skóry, w szczególności w zagięciach na dłoniach oraz grzbietach rąk, na łokciach, bliznach,
  • obniżenie ciśnienia tętniczego połączone z nagłymi skokami ciśnienia podczas zmiany pozycji ciała.

Chorobę Addisona można zdiagnozować na podstawie badań laboratoryjnych. Objawia się ona m.in.:

  • obniżonym stężeniem glukozy,
  • hipokaliemią (niedobór potasu) i hiponatremią (niedobór sodu); czasem mamy też do czynienia z hiperkalcemią (nadmiar wapnia),
  • niedokrwistością normocytarną,
  • podwyższonym TSH,
  • limfocytozą i eozynofilią.

Choroba Addisona – przyczyny

Za 80-90 % przypadków niedoczynności nadnerczy w chorobie Addisona odpowiada choroba autoimmunizacyjna, która powoduje przewlekłe zapalenie nadnerczy połączone z niszczeniem ich przez cytotoksyczne limfocyty. U chorych można stwierdzić wtedy obecnośc przeciwciała przeciw 21α-hydroksylazie nadnerczowej lub też przeciw enzymom steroidogenezy. Autoimmunologiczny proces niszczenia może dotyczyć samych nadnerczy lub być tylko elementem składowym innych chorób autoimmunologicznych. Przyczyną tej choroby może być też uszkodzenie nadnerczy wynikające np. z przebytej gruźlicy, innych chorób zakaźnych, wirusowych, bakteryjnych lub chorób nowotworowych. Może być te następstwem zabiegów chirurgicznych lub być wynikiem zaburzeń metabolicznych.

Choroba Addisona – diagnostyka

Podstawowym narzędziem diagnostyki w chorobie Addisona jest test stymulacji tetrakozatydem, podczas którego bada się stężenie kortyzolu zarówno przed podaniem tetrakozatydu, jak i po podaniu. W celu zdiagnozowania choroby Addisona wykonuje się też szereg badań takich jak morfologia, badanie stężenia glukozy we krwi, jonogram oraz gazometria. Do tego zleca się badania hormonów np. badanie CRH (kortykoliberyny), aby zobaczyć, czy przyczyną obniżonego poziomu kortyzolu nie jest przypadkiem zaburzenie wydzielania hormonów na osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Bada się również poziom kortyzolu oraz ACTH (adrenokortykotropiny – hormonu wydzielanego przez przysadkę, stymulującego nadnercza do produkcji kortyzolu) w osoczu. W diagnostyce choroby Addisona pomocne jest również badanie stężenia reniny oraz aldosteronu w surowicy. Oprócz tego wykonywane są badania serologiczne w celu wykrycia przeciwciał odpowiedzialnych za etiologię autoimmunizacyjną.

Choroba Addisona – leczenie

Leczenie choroby Addisona polega przede wszystkim na podawaniu choremu odpowiednich hormonów m.in. glikokortykosteroidów oraz mineralokortykosteroidów. Odpowiednikiem kortyzolu wydzielanego przez nadnercza jest hydrokortyzon, który podaje się doustnie np. w dawkach 15-35 mg na dobę. Podzielone dawki mają na celu odtworzenie naturalnego rytmu wydzielania kortyzolu w organizmie, czyli takiego, gdzie najwyższe jego stężenie występuje w godzinach rannych, a najniższe wieczorem. Oprócz wyrównania poziomu kortyzolu, w trakcie leczenia wyrównuje się też poziom aldosteronu poprzez podanie np. fludrokortyzonu w dawce np. 0,05-0,2 mg na dobę.

Uwaga! Powyższy artykuł nie stanowi porady lekarskiej. Jeśli masz problemy ze zdrowiem, skonsultuj się z lekarzem.

Następny artykuł