Odbijanie – przyczyny, diagnostyka

odbiajnie się
pixabay
Autor Dominika Wilk30.11.2020

Odbijanie może być efektem nadmiaru połkniętego powietrza lub być objawem choroby układu pokarmowego. Dowiedz się jakiej.

Odbijanie – skąd się bierze?

Odbijanie po posiłku jest zjawiskiem fizjologicznym i wynika z uwolnienia połkniętego powietrza w momencie obniżenia się ciśnienia w rozciągniętym żołądku. Kiedy jemy zbyt łapczywie lub nieuważnie, możemy połykać zbyt wiele gazu, który następnie łącznie z pokarmem nadmiernie rozciąga proksymalną część żołądka. Dochodzi wtedy do efektu zwrotnego polegającego na wstecznym przepływie gazów z żołądka do jamy ustnej. Towarzyszy temu zwykle niezbyt miły zapach, a osoba, której się odbiło, odczuwa w buzi nieprzyjemny posmak.

Zrozumienie mechanizmu odbijania powinno skupić się na odcinku dolnego zwieracza przełyku (LES), którego to rozluźnienie powoduje przedostawanie się powietrza z żołądka do przełyku. Zwieracz ten jest w stanie ciągłego napięcia po to, aby pokarm nie cofał się z żołądka do gardła. To dlatego ciśnienie w nim jest o wiele wyższe niż w samym żołądku. U zdrowego człowieka napięcie LES wynosi około 10-15 mmHg i spada tylko na kilka sekund – w momencie przechodzenia jedzenia z przełyku do żołądka. Za prawidłowe działanie LES i zamykanie odcinka wpustowego żołądka odpowiadają przede wszystkim: toniczny skurcz dolnego zwieracza przełyku, ucisk przełyku przez mięśnie przepony, mechanizm zastawkowy pomiędzy przełykiem a żołądkiem np. kąt Hisa. Jeśli te mechanizmy zawodzą, może dojść do nadmiernego odbijania. Poza tym wpływ na prawidłowy kierunek przedostawania się pokarmów oraz ewentualnie połkniętych przy tym gazów mają również hormony takie jak np. gastryna czy motylina, które wzmagają skurcz dolnego zwieracza oraz np. cholecystokinina, która go rozluźnia. Szukając rozwiązania problemów z odbijaniem, warto skupić się zarówno na zaburzeniach motoryki, jak i na zaburzeniach wydzielania hormonów.

Odbijanie – przyczyny

Zespół zaburzeń odbijania

Jedną z przyczyn nadmiernego odbijania może być zespół zaburzeń odbijania, do których zalicza się aerofagię oraz nieokreślone, intensywne odbijanie się. Aerofagia wynika ze zbyt dużej ilości połkniętego powietrza. Aby można było stwierdzić, że to ona jest przyczyną odbijania, należy potwierdzić, że odbijanie ma charakter uciążliwy i ma miejsce co najmniej kilka razy w tygodniu. Drugim kryterium, które musi być potwierdzone przy tego typu dolegliwości, jest obiektywne stwierdzenie lub zmierzenie, że osoba, której się za bardzo odbija, łyka zbyt dużo powietrza. Jeśli spełnione są te dwa kryteria i dolegliwości trwają przynajmniej od 6 miesięcy, za główną przyczynę odbijania uważa się aerofagię. Z kolei gdy nie obserwuje się u chorego nadmiaru połykanego powietrza, a jednak zjawisko to jest uciążliwe i powtarza się cyklicznie, wtedy określa się je jako nieokreślone, intensywne odbijanie się. Stwierdza się je po wykluczeniu innych źródeł mogących powodować tę dolegliwość.

Choroby i zespoły chorobowe związane z nadmiernym odbijaniem

Przyczyną nadmiernego odbijania mogą być różnorodne choroby i zespoły chorobowe, takie jak np.:

  • choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa,
  • choroba wrzodowa żołądka,
  • choroba trzewna (celiakia),
  • przepuklina przeponowa,
  • dolegliwości laryngologiczne, którym towarzyszy spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła,
  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • niedoczynność tarczycy,
  • cukrzyca,
  • nietolerancja laktozy, złe wchłanianie sacharozy lub fruktozy,
  • przerost flory bakteryjnej,
  • kamica pęcherzyka żółciowego.

Odbijanie – diagnostyka

Aby rozstrzygnąć, czy mamy do czynienia z zespołem zaburzeń odbijania, czy też z chorobą przewodu pokarmowego, przeprowadza się konieczną diagnostykę. Ma ona na celu wykluczenie lub potwierdzenie, że źródłem dolegliwości jest jakaś choroba. Przeprowadzony zostaje więc dokładny wywiad lekarski, badanie przedmiotowe, jak również badania dodatkowe, takie jak chociażby: endoskopia, badanie radiologiczne, manometria przełyku, pH-metria.

Odbijanie – jak można zmniejszyć dolegliwości?

Jeśli przyczyną nadmiernego odbijania jest konkretna choroba, należy dążyć do jej wyleczenia, gdyż to ona stanowi główne źródło problemu. Poza tym w zmniejszeniu dolegliwości pomocne będzie przestrzeganie kilku ważnych zasad. Przede wszystkim należy unikać jedzenia posiłków o dużej objętości, gdyż rozpychają one nadmiernie żołądek i powodują cofanie się treści żołądkowej oraz gazów do przełyku. Powinno się zrezygnować z tłustych potraw, kawy, czekolady, gdyż nadmiernie rozluźniają one zwieracz przełyku. Ponadto należy unikać napojów gazowanych, gum do żucia. Przy dolegliwościach jelitowych warto zrezygnować też z pokarmów zawierających zbyt dużą ilość błonnika. Ulgę przy nadmiernej ilości gazów mogą przynieść takie środki jak Espumisan czy Gastrosil.

Uwaga! Powyższy artykuł nie stanowi porady lekarskiej. Jeśli masz problemy ze zdrowiem, skonsultuj się z lekarzem.

Następny artykuł