Trąd (choroba Hanzena) - przyczyny, objawy, leczenie
Trąd zwany także chorobą Hanzena jest zakaźną chorobą bakteryjną, której objawy mogą być utajnione nawet do 20 lat momentu zarażenia. Występuje w krajach klimatu tropikalnego i subtropikalnego. Jakie są przyczyny i objawy trądu? W jaki sposób uchronić się przed zachorowaniem na trąd - czy istnieje szczepionka? Jak leczy się trąd?
Trąd - choroba Hanzena - co to jest?
Trąd zwany jest również chorobą Hanzena od nazwiska lekarza Gerharda Henrika Hanzena, który odkrył ją w 1871 roku. Chorobą można zarazić się w krajach, takich jak Indie, czy Brazylia. Niestety, do tej pory nie wynaleziono szczepionki przeciw trądowi. Choroba Hansena atakuje skórę, nerwy obwodowe oraz błony śluzowe górnych dróg oddechowych. W połowie lat 80. na trąd zapadało od 1-12 milionów ludzi rocznie. Obecnie, zauważalny jest znaczny spadek zachorowalności na trąd.
Trąd - przyczyny występowania
Przyczyną występowania trądu jest bakteria Mycobacterium leprae, zwana inaczej prątkami trądu. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową (np. podczas kasłania lub kichania). Bliski i długotrwały kontakt z osobą chorą na trąd może doprowadzić do infekcji.
Kto jest najbardziej narażony na trąd?
W grupie podwyższonego ryzyka w kontekście zachorowalności na trąd znajdują się osoby zamieszkujące obszary:
Afryki Równikowej,
Ameryki Południowej,
Indii,
Azji Południowo-Wschodniej.
Na zakażenie narażone są osoby mające długotrwały kontakt z osobą cierpiącą na trąd oraz ludzie zajmujący się zwierzętami, mogącymi być nosicielami prątków trądu (np. małpy).
Podatność na zakażenie trądem może także wynikać z uwarunkowań genetycznych. Choroba Hansena dotyka zdecydowanie częściej mężczyzn, niż kobiety. Atakuje najczęściej osoby z osłabionym układem odpornościowym.
Objawy trądu
Charakterystycznymi dla trądu objawami są tworzące się na powierzchni skóry twarzy i tułowia szorstkie, suche owrzodzenia. Mają one bledszą, jaśniejszą barwę, niż normalny kolor skóry. W obrębie tych zmian zachodzą zaburzenia czucia, takie jak brak wrażliwości na ciepło i zimno, dotyk, czy ból. Tego typu zmiany powstałe w wyniku trądu goją się bardzo długo (nawet do kilku miesięcy).
Poza zmianami skórnymi na ciele chorego, uszkodzeniu ulega również układ nerwowy objawiający się w postaci drętwienia i osłabienia mięśni, braku czucia w kończynach dolnych i górnych, stopniową utratą władzy w kończynach.
Proces rozmnażania prątek trądu jest bardzo powolny, w związku z czym czas pomiędzy momentem zakażenia a wystąpieniem objawów wynosi średnio około 5 lat. Namnażaniu się bakterii sprzyjają wysokie temperatury (28-30 stopni Celsjusza), więc infekcja atakuje przede wszystkim chłodne obszary ciała, takie jak:
dłonie,
stopy,
jądra,
twarz,
oczy,
nos,
uszy.
