Stłuszczeniowa choroba wątroby to cicha epidemia XXI wieku. Dotyczy już co trzeciego Polaka
Stłuszczenie wątroby przestało być problemem marginalnym, a stało się jednym z największych wyzwań współczesnej gastrologii, ściśle powiązanym z otyłością i cukrzycą. O tym, dlaczego bagatelizowanie tego schorzenia może prowadzić do tragicznych konsekwencji kardiologicznych, rozmawialiśmy z prof. dr. hab. n. med. Maciejem Gonciarzem w ramach podcastu „Pacjent w centrum” na kanale Pacjenci.pl.
- Szacuje się, że nawet 30% populacji ogólnej zmaga się z jakąś formą stłuszczeniowej choroby wątroby
- Schorzenie to zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca oraz udaru mózgu
- Bagatelizowanie diagnozy przez pacjentów i lekarzy jest najczęstszym błędem w procesie leczenia
To nie jest "tylko" stłuszczenie
Wielu pacjentów wychodzi z gabinetu lekarskiego z informacją o stłuszczeniu wątroby i uznaje to za stan niemal fizjologiczny, wynikający z wieku lub trybu życia, którym nie należy się przejmować. To podejście jest jednak fundamentalnie błędne i niebezpieczne. Stłuszczeniowa choroba wątroby to spektrum zaburzeń, które może ewoluować w znacznie groźniejsze patologie. Początkowe gromadzenie się tłuszczu w komórkach wątroby może przekształcić się w stłuszczeniowe zapalenie, co z kolei otwiera drogę do włóknienia narządu.
Kolejnym etapem nieleczonej choroby jest marskość wątroby, która jest stanem nieodwracalnym i zagrażającym życiu. Co więcej, na podłożu stłuszczenia może rozwinąć się rak pierwotny wątroby. Dlatego tak istotna jest zmiana myślenia o tym schorzeniu i zaprzestanie traktowania go jako błahej dolegliwości.
„Nie wolno bagatelizować stłuszczenia wątroby przekonaniem, że skoro jest to problem powszechny, to nie wymaga on uwagi. To jeden z najczęstszych błędów pacjentów – w pełni zrozumiały u osób bez medycznego wykształcenia, ale wciąż niebezpieczny” – mówi prof. dr hab. n. med. Maciej Gonciarz.
Serce i wątroba – naczynia połączone
Współczesna medycyna odchodzi od patrzenia na stłuszczenie wątroby wyłącznie przez pryzmat gastrologii. Obecnie używa się nowej nomenklatury, mówiącej o stłuszczeniu związanym z zaburzeniami metabolicznymi. Wynika to z faktu, że choroba ta rzadko występuje w izolacji. Najczęściej towarzyszy jej otyłość (zwłaszcza brzuszna), cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy zaburzenia gospodarki lipidowej.
Najbardziej zaskakującym dla pacjentów faktem jest to, że chora wątroba bezpośrednio zagraża sercu. Osoby ze zdiagnozowanym stłuszczeniem znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych. Oznacza to, że zaniedbanie wątroby może skutkować nie tylko jej niewydolnością, ale także zawałem mięśnia sercowego lub udarem mózgu. To system naczyń połączonych, gdzie dysfunkcja jednego narządu wpływa na cały metabolizm.
„Współcześnie schorzenie to definiuje się jako dysfunkcję metaboliczną, a nie po prostu stłuszczenie wątroby. W centrum procesów chorobowych nie leży bowiem zwykłe objadanie się, lecz złożone zaburzenia metabolizmu” – podkreśla rozmówca.
Kto jest w grupie ryzyka?
Choć powszechnie uważa się, że problemy z wątrobą dotyczą głównie osób nadużywających alkoholu, statystyki pokazują zupełnie inny obraz. Choroba ta dotyka ogromnej rzeszy ludzi i stawia gigantyczne wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia. W Stanach Zjednoczonych stłuszczeniowa choroba wątroby stała się już najczęstszą przyczyną transplantacji tego narządu.
W Polsce sytuacja również jest alarmująca. Szczególną czujność powinni zachować mężczyźni, których obwód w pasie przekracza 90 cm, oraz wszyscy pacjenci z cukrzycą. Jednak problem może dotyczyć także osób szczupłych, u których występuje tzw. otyłość ukryta lub czynniki genetyczne. Nawet młode osoby, dbające o linię, mogą mieć początki stłuszczenia, jeśli ich dieta obfituje w cukry proste, a styl życia wyklucza regularny ruch.
„Szacuje się, że nawet 30% populacji, czyli co trzecia osoba, zmaga się z jakąś formą stłuszczeniowej choroby wątroby. Warto pamiętać, że schorzenie to ma wiele postaci i nie ogranicza się do jednego stadium” – mówi prof. Gonciarz.
