Gastroenterolog radzi, jak schudnąć z głową. "Prowadzi do zaostrzenia stanów zapalnych"
Wątroba posiada niezwykłe zdolności regeneracyjne, ale nie są one nieograniczone. Szkodzą jej nie tylko używki, ale także gwałtowne próby naprawienia wieloletnich zaniedbań poprzez drastyczne diety. Wiele ważnych rzeczy na ten temat opowiedział nam prof. dr. hab. n. med. Maciej Gonciarz w najnowszym wywiadzie na kanale Pacjenci.pl.
- Nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu dla wątroby, a picie weekendowe jest tak samo szkodliwe jak codzienne
- Zbyt szybka utrata wagi (powyżej 0,5 kg na tydzień) może wywołać stan zapalny wątroby
- Wspomagająco w regeneracji wątroby mogą działać niezbędne fosfolipidy w odpowiednio wysokiej dawce
Pułapka weekendowego picia
Wielu pacjentów żyje w przekonaniu, że jeśli unikają picia alkoholu w tygodniu, a pozwalają sobie na większą ilość jedynie w weekendy, ich wątroba jest bezpieczna. Gastrolodzy obalają ten mit. Dla wątroby nie ma znaczenia, czy toksyczna substancja jest dostarczana w małych dawkach codziennie, czy w dużej dawce jednorazowo. Oba modele picia prowadzą do uszkodzeń.
W medycynie przyjmuje się pewne progi spożycia alkoholu, powyżej których ryzyko uszkodzenia wątroby drastycznie rośnie (20 g czystego alkoholu na dobę dla mężczyzn i 10 g dla kobiet), jednak nie oznacza to, że mniejsze ilości są obojętne dla zdrowia. Wątroba traktuje alkohol jak truciznę, którą musi zneutralizować. Regularne obciążanie jej tą pracą, niezależnie od harmonogramu, sprzyja stłuszczeniu, a w konsekwencji marskości.
„Ułańska fantazja i ułańskie picie jest tak samo niedobre, jak picie codzienne (...) Szczególnie w przypadku kobiet” – mówi prof. dr hab. n. med. Maciej Gonciarz.
Niebezpieczeństwo szybkiego odchudzania
Kiedy pacjenci dowiadują się, że mają stłuszczoną wątrobę, często chcą natychmiast naprawić błąd i przechodzą na restrykcyjne diety. Paradoksalnie, gwałtowna utrata masy ciała jest dla wątroby równie groźna jak tycie. Szybkie spalanie tkanki tłuszczowej powoduje uwolnienie dużej ilości wolnych kwasów tłuszczowych do krwi, które trafiają do wątroby, wywołując w niej ostry stan zapalny.
Bezpieczne tempo chudnięcia, które pozwala wątrobie na regenerację, a nie dalszą degradację, to maksymalnie pół kilograma tygodniowo. Dotyczy to zarówno odchudzania dietą, jak i przy wsparciu nowoczesnych leków na otyłość. Zbyt agresywna redukcja wagi może doprowadzić nie tylko do zaostrzenia choroby wątroby, ale także do powstania kamicy żółciowej. Proces leczenia musi być więc rozłożony w czasie i oparty na trwałej zmianie nawyków, a nie na "zrywach".
„Gwałtowna utrata masy ciała może wywołać stan zapalny w wątrobie. Zdarza się nawet, że u pacjentów ze stabilną, skompensowaną chorobą, zbyt szybkie chudnięcie staje się bezpośrednim czynnikiem prowadzącym do zaostrzenia procesów zapalnych w tym narządzie” – podkreśla nasz rozmówca.
Czy suplementy pomagają w regeneracji?
Choć podstawą dbania o wątrobę jest styl życia (unikanie alkoholu, cukrów prostych i utrzymywanie prawidłowej wagi), pacjenci często pytają o farmakologiczne wspomaganie regeneracji. Przez lata medycyna była sceptyczna wobec wielu preparatów, jednak najnowsze badania rzucają nowe światło na niektóre substancje, takie jak niezbędne fosfolipidy.
Badania z ostatnich lat wskazują, że mogą one być pomocne, ale kluczowa jest tu dawka. Jest to szczególnie istotne dla grupy pacjentów ze stłuszczeniową chorobą wątroby współistniejącą z cukrzycą i otyłością. Należy jednak pamiętać, że żadna tabletka nie zastąpi zdrowego rozsądku i nie zniweluje skutków niezdrowego trybu życia. Regeneracja wątroby to proces wymagający przede wszystkim odciążenia jej od toksyn i nadmiaru kalorii.
„W ostatnich dwóch latach pojawiły się dwa badania, które pokazują, że w odpowiedniej dawce, która wynosi 1800 mg na dobę, te niezbędne fosfolipidy mogą pomagać, przynajmniej w pewnej grupie chorych” – powiedział profesor.
