Mobilizacja wojskowa 2025. Kto może uniknąć poboru z powodów zdrowotnych, a kto pierwszy zostanie wezwany?
Rośnie liczba wyszukiwań frazy "mobilizacja wojskowa". Po incydentach z rosyjskimi dronami wielu Polaków sprawdza, czy stan zdrowia może ich zwolnić z ewentualnego poboru. Jak działa wojskowa komisja lekarska? Czym różni się kategoria B od E i jakie choroby najczęściej dają zwolnienie z obowiązku służby? Sprawdziliśmy aktualne przepisy.
- Kategoria E oznacza trwałą niezdolność do służby wojskowej, zarówno w czasie pokoju, jak i wojny
- Zgodnie z rozporządzeniem MON z marca 2024 r., poważne choroby serca, układu nerwowego i zaburzenia psychiczne najczęściej skutkują przyznaniem tej kategorii
- Od decyzji komisji powiatowej przysługuje odwołanie w ciągu 14 dni
Jak działa system kwalifikacji wojskowej?
Mobilizacja opiera się na kwalifikacji wojskowej, w trakcie której oceniany jest stan zdrowia fizycznego i psychicznego. Komisje przyznają jeden z czterech statusów:
- A – zdolny do czynnej służby;
- B – czasowo niezdolny (najczęściej na okres do roku);
- D – niezdolny w czasie pokoju, ale zdolny do służby w razie wojny;
- E – trwale niezdolny, niezależnie od okoliczności.
Kto pierwszy zostanie wezwany na front?
Znaczenie przyznanej kategorii rośnie w razie powszechnego poboru. W pierwszej kolejności powoływani są rezerwiści z przydziałami mobilizacyjnymi. Osoby bez wcześniejszego doświadczenia wojskowego trafiają do systemu na dalszym etapie.
Które choroby zwalniają z poboru?
Załącznik do rozporządzenia MON z 14 marca 2024 r. klasyfikuje schorzenia według kilkunastu grup. Oto najczęstsze przypadki, które skutkują przyznaniem kategorii E lub D:
Układ krążenia: nadciśnienie tętnicze III stopnia, niewydolność serca, wrodzone wady serca z niedotlenieniem;
Choroby neurologiczne: lekooporna padaczka, stwardnienie rozsiane, porażenia poudarowe;
Zaburzenia psychiczne: schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja z ryzykiem samobójczym;
Wzrok i słuch: całkowita ślepota, obustronna głuchota, znaczne wady utrudniające funkcjonowanie;
Inne: skolioza II–III stopnia, otyłość III stopnia, masywne blizny i deformacje, przewlekłe choroby skóry.
Każdy przypadek oceniany jest indywidualnie przez lekarzy orzeczników zgodnie z obowiązującą tabelą.
Co zrobić, by uzyskać zwolnienie?
Dokumentuj chorobę – przygotuj kompletną historię leczenia, wyniki badań i opinie specjalistów;
Masz prawo do odwołania – od decyzji komisji powiatowej przysługuje odwołanie do komisji wojewódzkiej w ciągu 14 dni;
Kontrola stanu zdrowia – w przypadku czasowych schorzeń (np. urazy, operacje), komisja może wyznaczyć ponowne badanie po 6–12 miesiącach (kategoria B);
Objawy alarmowe – silne omdlenia, napady padaczkowe, pogorszenie wzroku lub słuchu są wskazaniem do natychmiastowej konsultacji lekarskiej i aktualizacji dokumentacji.
Ważne!
Orzeczenie nie jest ostateczne. W przypadku zmiany stanu zdrowia można wnioskować o ponowną ocenę (art. 64 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny).
W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem rodzinnym lub prawnikiem specjalizującym się w prawie wojskowym.
Źródło: MON, Pacjenci
