Takie objawy wysyła tętniak, zanim pęknie. Z ust chorych płyną „magiczne słowa”
Tętniak aorty lub mózgu to tykająca bomba zegarowa, która przez lata może nie dawać żadnych sygnałów. Moment, w którym ta struktura zaczyna naciskać na sąsiednie tkanki lub dochodzi do jej rozwarstwienia, jest krytyczny – organizm wysyła wtedy ostatnie ostrzeżenia. Lekarze i ratownicy medyczni często wspominają o specyficznych określeniach, jakich używają pacjenci tuż przed najgorszym; te „magiczne słowa” to sygnał, że sekundy decydują o życiu.
- Najbardziej charakterystycznym objawem pękającego tętniaka jest nagły, piorunujący ból, który pacjenci opisują jako „najgorszy ból w życiu”.
- Tętniaki mózgu mogą dawać sygnały ostrzegawcze w postaci opadającej powieki lub podwójnego widzenia na kilka dni przed pęknięciem.
- W przypadku tętniaka aorty brzusznej pacjenci często skarżą się na uczucie „tętnienia” w brzuchu, przypominające bicie drugiego serca.
Cichy zabójca: czym jest tętniak i kogo atakuje?
Tętniak to patologiczne poszerzenie światła naczynia krwionośnego (tętnicy), wynikające z osłabienia jego ściany. Można go porównać do balonu tworzącego się na dętce rowerowej – im cieńsza staje się ściana, tym większe ryzyko jej przerwania pod wpływem ciśnienia krwi. Tętniaki najczęściej lokalizują się w aorcie (największej tętnicy organizmu) oraz w naczyniach mózgowych (tętnice koła tętniczego Willisa).
Statystyki medyczne wskazują, że problem ten dotyczy częściej mężczyzn, osób zmagających się z nadciśnieniem tętniczym oraz palaczy. Ryzyko pęknięcia wzrasta wraz z rozmiarem zmiany, dlatego tak ważne jest ich wczesne wykrywanie podczas rutynowych badań, takich jak USG jamy brzusznej. Problem polega na tym, że dopóki tętniak jest stabilny, pacjent zazwyczaj czuje się zupełnie zdrowy.
„Magiczne słowa” i sygnały ostatniej szansy
Gdy tętniak zaczyna pękać lub gwałtownie się powiększać, pacjenci niemal zawsze używają bardzo konkretnej frazeologii. Lekarze SOR-u podkreślają, że zdanie: „Czuję, jakby coś we mnie pękło” lub „To najsilniejszy ból, jaki kiedykolwiek czułem”, to dla personelu medycznego najwyższy stopień alarmu.
Zgodnie z wytycznymi kardiologicznymi i neurologicznymi, kluczowe objawy zwiastunowe to:
- Tętniak mózgu: Nagły, przeszywający ból głowy (tzw. ból piorunujący), często połączony ze sztywnością karku, nudnościami i światłowstrętem. Może wystąpić także nagłe opadnięcie jednej powieki (wynikające z ucisku na nerw okoruchowy).
- Tętniak aorty piersiowej: Rozdzierający ból w klatce piersiowej, który często promieniuje między łopatki. Pacjenci opisują go jako „rozrywanie od środka”.
- Tętniak aorty brzusznej: Silny, stały ból brzucha lub okolicy lędźwiowej kręgosłupa. Charakterystyczne jest wyczuwalne pod palcami tętniące ognisko w jamie brzusznej (tzw. guz tętniący).
Warto zaznaczyć, że ból ten zazwyczaj nie narasta stopniowo – on pojawia się w ułamku sekundy, osiągając od razu maksymalne natężenie.
Co robić i jak zapobiegać tragedii?
Jeśli Ty lub ktoś w Twoim otoczeniu wypowie wspomniane „magiczne słowa” o najsilniejszym bólu w życiu, nie ma czasu na sprawdzanie domowej apteczki. Jedynym właściwym krokiem jest natychmiastowe wezwanie pogotowia (999 lub 112). Nie wolno samodzielnie jechać do szpitala, ponieważ stan chorego może pogorszyć się w każdej minucie, a ratownicy dysponują sprzętem do stabilizacji funkcji życiowych.
Jak zmniejszyć ryzyko?
- Regularne USG brzucha: Po 50. roku życia (szczególnie u mężczyzn palących papierosy) jest to badanie kluczowe w wykrywaniu tętniaków aorty brzusznej.
- Kontrola ciśnienia tętniczego: Wysokie ciśnienie niszczy ściany naczyń. Utrzymywanie wartości poniżej 140/90 mmHg to podstawa profilaktyki.
- Bezwzględne rzucenie palenia: Dym tytoniowy bezpośrednio osłabia strukturę tętnic i przyspiesza wzrost tętniaka.
Kiedy do lekarza w trybie planowym? Skonsultuj się ze specjalistą, jeśli w Twojej rodzinie występowały przypadki tętniaków lub nagłych zgonów sercowych w młodym wieku. Lekarz może zlecić badania obrazowe (np. angio-TK lub angio-rezonans), które pozwolą wykryć „bombę”, zanim dojdzie do tragedii.
Źródło: Pacjenci.pl
