Znasz to uczucie, gdy sekundę po uścisku dłoni Twój umysł staje się czystą kartą i nie masz zielonego pojęcia, jak ma na imię osoba, która przed chwilą Ci się przedstawiła? Choć dla wielu osób jest to powód do wstydu, psychologia poznawcza uspokaja: zapominanie imion to jedna z najczęstszych luk w ludzkiej pamięci. Nie wynika ona z braku szacunku do rozmówcy, lecz ze specyficznej architektury naszego mózgu. Okazuje się, że imiona są jednymi z najtrudniejszych danych do utrwalenia, a trudność w ich przywoływaniu może mieć podłoże w zjawisku zwanym „blokadą dostępu” lub specyficznych cechach naszej uwagi.Dlaczego mózg traktuje imiona po macoszemu?Paradoks piekarza i trudność etykietowaniaSygnały wymagające konsultacji ze specjalistąSkuteczne treningi uważności towarzyskiej
W świecie medycyny stale zachodzą zmiany, które wpływają na diagnostykę, metody leczenia oraz codzienne funkcjonowanie pacjentów w systemie opieki zdrowotnej. Eksperci z różnych dziedzin dzielą się nowymi spostrzeżeniami dotyczącymi zarówno profilaktyki chorób cywilizacyjnych, jak i rzadkich przypadków klinicznych. Poniższe zestawienie przybliża najistotniejsze fakty i odkrycia, które w ostatnim czasie pojawiły się w przestrzeni medycznej.
Myślisz, że na zmianę jest już za późno? Psychologowie obalają ten mit. Neuroplastyczność mózgu sprawia, że możemy zmieniać nawyki, sposób myślenia i reakcje emocjonalne w każdym wieku. O tym, dlaczego rozwój nie kończy się wraz z dorosłością, opowiada psycholożka Alina Adamowicz w rozmowie z Martą Sadkowską dla Pacjenci.pl. Mózg zachowuje zdolność do zmiany i uczenia się przez całe życie Nawet utrwalone nawyki i schematy myślenia można przebudować
Nagłe pogorszenie samopoczucia, problemy z mową czy osłabienie ręki, które mijają tak szybko, jak się pojawiły, bywają mylące. Wiele osób oddycha z ulgą, uznając to za chwilową niedyspozycję, jednak medycyna traktuje takie zdarzenia z najwyższą powagą. To moment, w którym organizm daje wyraźny znak, że układ krążenia wymaga natychmiastowej interwencji, zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian. Zrozumienie mechanizmów stojących za tym zjawiskiem pozwala na szybką reakcję, która w wielu przypadkach ratuje zdrowie i życie.
Profesor Jimo Borjigin z Uniwersytetu w Michigan rzuca wyzwanie odwiecznemu przekonaniu, że śmierć to momentalny koniec wszelkiej aktywności organizmu. Wieloletnie analizy prowadzone przez neurolożkę doprowadziły do wniosków, które mogą wstrząsnąć światem medycyny i zmienić nasze postrzeganie końca życia. Badając zapisy z mózgu umierającej pacjentki, jej zespół odkrył, że w chwilach, gdy serce przestaje bić, w naszej głowie nie zapada cisza. Przeciwnie – dochodzi tam do gwałtownej "burzy elektrycznej", co sugeruje, że proces umierania jest znacznie bardziej skomplikowany i "żywy", niż kiedykolwiek przypuszczaliśmy.
Guz mózgu kojarzy się zazwyczaj z silnymi bólami głowy czy napadami padaczkowymi. W praktyce jednak pierwsze sygnały choroby bywają znacznie subtelniejsze - tak nieoczywiste, że łatwo pomylić je ze stresem, przemęczeniem albo problemami psychicznymi. Wczesne ich zauważenie może przyspieszyć diagnostykę, dlatego warto wiedzieć, czego nie lekceważyć.Badania kliniczne pokazują, że guzy mózgu często na początku dają objawy nieprzypominające typowych problemów neurologicznych. Jednym z pierwszych sygnałów może być zmiana zachowania lub osobowości, a lista mniej oczywistych dolegliwości zależy od miejsca, w którym rozwija się guz - może dotyczyć pamięci, zmysłów, równowagi, hormonów czy emocji.
Inteligencja emocjonalna to praktyczny zestaw umiejętności: rozpoznawanie, rozumienie i regulowanie emocji oraz empatia. W świecie pracy zespołowej i rosnącej automatyzacji jej znaczenie wyraźnie rośnie, a w relacjach prywatnych sprzyja stabilności i dobrostanowi. Badania i instytucje wskazują, że wyższa EQ wiąże się z lepszym funkcjonowaniem społecznym i zawodowym. Jak rozpoznasz jej niski poziom, jakie ma konsekwencje i od czego zacząć rozwój?Typowym objawem niskiej inteligencji emocjonalnej są np.: problemy z rozpoznawaniem i nazywaniem emocji, zrzucanie odpowiedzialności za własne stany na innych oraz trudności z empatią i regulacją napięciaNiskie EQ zwiększa ryzyko nieporozumień, eskalacji sporów i spadku jakości relacjiDobra wiadomość: to można wyćwiczyć. Trening obejmuje rozpoznawanie emocji, ćwiczenie regulacji, rozwijanie empatii i komunikację asertywną
Padaczka nie jest chorobą częstą – dotyka niespełna 1% ogólnej populacji, jednak jej objawy wywołują w pacjentach i ich otoczeniu bardzo silne emocje i lęk. Na szczęście, przy odpowiednio dobranym leczeniu, chorobę można kontrolować, a czasem nawet całkowicie wyleczyć. O możliwościach leczenia padaczki opowiadała neurolog, członkini Polskiego Towarzystwa Epileptologii, Międzynarodowej Ligi Przeciwpadaczkowej oraz Amerykańskiego Towarzystwa Padaczkowego (American Epilepsy Society), dr n. med. Michalina Malec-Litwinowicz.
Umieranie to nie zawsze ciche gaśnięcie funkcji życiowych. Najnowsze badania pokazują, że tuż przed zatrzymaniem krążenia mózg potrafi wejść na najwyższe obroty, jakby chciał w ostatnim momencie „dokończyć najważniejsze sprawy”. Co dokładnie dzieje się w tych sekundach – i co może wtedy czuć człowiek?EEG 87-latka zarejestrowało gwałtowny wzrost fal gamma na 30 s przed i po zatrzymaniu serca Neurolodzy opisują zjawisko „przedśmiertnego przejaśnienia”, gdy chory nagle odzyskuje jasność umysłu To dopiero początek badań, ale odkrycia budzą pytania o moment śmierci i decyzje transplantacyjne
W momencie zbliżającej się śmierci mózg przechodzi bardzo złożone procesy, które wpływają na samopoczucie i świadomość człowieka. Naukowcy coraz lepiej poznają, co dzieje się w umierającej głowie – od utraty funkcji poznawczych po pojawianie się intensywnych doznań i halucynacji. Zrozumienie tych zjawisk ma ogromne znaczenie dla opieki medycznej i wsparcia psychicznego osób umierających oraz ich bliskich.
Mówiąc o padaczce, najczęściej wyobrażamy sobie osobę, która doświadcza napadu drgawkowego. Jednak choroba nie zawsze objawia się w ten sam sposób. O przyczynach, objawach i diagnostyce padaczki opowiada neurolog, członek Polskiego Towarzystwa Epileptologii, Międzynarodowej Ligi Przeciwpadaczkowej oraz Amerykańskiego Towarzystwa Padaczkowego (American Epilepsy Society), dr n. med. Michalina Malec-Litwinowicz, która kwalifikuje chorych do leczenia operacyjnego padaczki na Oddziale Neurochirurgii 1 Wojskowego Szpitala Klinicznego w Ełku.
Jak wygląda świat widziany oczami osoby uzależnionej od alkoholu? Co dzieje się w jej myślach, zanim sięgnie po kolejny kieliszek – mimo wcześniejszych obietnic i porannego postanowienia, że „dziś już nie”? Jak sobie wyjaśnia to, co robi?Opowiada o tym nasz rozmówca, Marek Sekielski, producent telewizyjny i autor książki „Polska na odwyku”, a zarazem osoba, która przeszła własną drogę trzeźwienia. Uchyla drzwi do świata, który dla wielu jest trudny do zrozumienia.
Pod tym względem dzieci mają lepiej. Dziś pedagodzy są wyczuleni na różne nietypowe zachowania już u przedszkolaków. Maluchy, u których podejrzewa się ADHD, stosunkowo szybko mogą uzyskać konsultację psychologiczną i dalej być poprowadzone już tak, jak tego wymagają. W przypadku dorosłych jest to o wiele trudniejsze. Dawniej nie wiedziano zbyt wiele o tym zaburzeniu, diagnozy nie były tak popularne. Rozbrykany chłopiec był taki, bo roznosiła go energia, zresztą „to chłopiec”. Zamknięta w sobie dziewczynka była po prostu nieśmiała, jak wiele dziewczynek. Musieli iść przez życie, zmagając się na każdym kroku z przeróżnymi trudnościami. Dziś, gdy dostęp do wiedzy jest tak szeroki, nagle odkrywają, że mają ADHD. Po czym to można poznać?
Lęk przed ludźmi, kołatanie serca, drżenie rąk to objawy, pozornie, ze sobą niezwiązane. Mają jednak wspólny mianownik. To zaburzenie, które zaczyna się zwykle w okresie dorastania i jeśli w porę nie zostanie wyłapane i leczone, może przyjąć postać chroniczną.Fobia społeczna, bo o niej mowa, niezwykle utrudnia życie, zarówno społeczne, jak i zawodowe. Zwiększa także ryzyko wszelkich uzależnień, gdyż pewne substancje mogą maskować przykre objawy. Zdaniem niektórych specjalistów jest to już choroba cywilizacyjna.
Najnowsze badania z Uniwersytetu Nowojorskiego pokazują, że nasze ciało, podobnie jak mózg, ma możliwość zapamiętywania. Badacze dowiedli, że komórki w organizmie, poza centralnym układem nerwowym, mogą „uczyć się” i zapamiętywać pewne informacje. Czy właśnie przekroczyliśmy możliwości własnego ciała?
Świadomość społeczna na temat ADHD jest dziś dużo większa niż dawniej. Dzieci, które tego potrzebują, mają szansę na wczesną diagnozę, a także na odpowiednio dobraną terapię. A jak jest z dorosłymi?20, 30, 40 lat temu, mało kto zastanawiał się, czy przypadkiem jego dziecko nie wymaga trochę innego podejścia. „Łobuzujący” chłopiec był taki, bo roznosiła go energia, zresztą „to chłopiec”. Zamknięta w sobie dziewczynka – po prostu nieśmiała, jak wiele dziewczynek. Stereotypy. I tak szli przez życie, mierząc się z wieloma trudnościami, niemal na każdym kroku. Dziś, nagle, często przy okazji terapii z (pozornie?) innego powodu, ze zdziwieniem dowiadują się, że mają ADHD. I – co dalej? Opowiada nam Urszula Grzegorczyk, specjalistka pracująca Metodą Davisa z osobami z ADHD.
Ile razy zdarzyło się, że kiedy wspominasz jakieś wydarzenie z przyjaciółmi, okazuje się, że każdy ma swoją wersję tej historii? Właściwie czasem trudno dociec, jak było naprawdę! Okazuje się, że to zupełnie naturalne, bo po prostu tak pracuje ludzki mózg.Naukowcy odkryli, że pamięć o konkretnym wydarzeniu nasz mózg przechowuje w trzech kopiach, a każda z nich modyfikowana jest pod wpływem różnych okoliczności – np. emocji. Te wewnętrzne mechanizmy wpływają właśnie na to, co mózg przechowuje, a czego się pozbywa.
Elon Musk, miliarder i założyciel Tesli poinformował media, że kolejny pacjent z chipem mózgowym Neuralink czuje się dobrze, natomiast samo urządzenie działa znacznie lepiej, niż w przypadku pierwszego użytkownika.Jak poinformował Reuters, drugi pacjent Neuralink Alex, który jest byłym technikiem samochodowym - doznał urazu rdzenia kręgowego, nie miał problemów z “cofaniem się nici" w przeciwieństwie do Nolanda Arbaugha, pierwszego pacjenta Neuralink.
Nowotwory mogą powodować przerzuty, czyli pojawiać się w innych miejscach, niż pierwotnie. Jedne z nich są szczególnie niebezpieczne. W swoich mediach społecznościowych opowiedział o nich dr n. med. Łukasz Wohadlo, chirurg onkologiczny z Oddział Chirurgii Onkologicznej i Ogólnej Szpitala św. Rafała w Krakowie.Dr n. med. Łukasz Wohadło prowadzi na Instagramie profil, który @chirurg_onkolog, który śledzi prawie 1,5 tys. osób. Lekarz opowiada tam o swojej pracy i rozwiewa wiele wątpliwości na temat nowotworów – ich przyczyn, objawów, leczenia i rokowań. Oto co miał do powiedzenia na temat najgorzej rokujących przerzutów.
