Obserwuj nas na:
Pacjenci.pl > Choroby i leczenie > Zatyka tętnice jak beton i odcina tlen. Zjawisko dotyczy już 60 proc. dorosłych Polaków
Daria  Siemion
Daria Siemion 05.09.2026 15:30

Zatyka tętnice jak beton i odcina tlen. Zjawisko dotyczy już 60 proc. dorosłych Polaków

Zatyka tętnice jak beton i odcina tlen. Zjawisko dotyczy już 60 proc. dorosłych Polaków
Zatyka tętnice, powoduje niedokrwienie Fot. Canva

Zbyt wysoki poziom cholesterolu przez wiele lat nie daje żadnych objawów, prowadząc do odkładania się blaszek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych. Ten proces stopniowo odcina dopływ tlenu do serca i mózgu, nierzadko prowadząc do udaru czy zawału.

  • Hipercholesterolemia występuje u około 60 proc. dorosłych w Polsce
  • Nadmiar cholesterolu LDL odkłada się w tętnicach, tworząc blaszki miażdżycowe
  • Skutkiem jest niedokrwienie najważniejszych organów: mózgu oraz serca
  • Podstawą zapobiegania powikłaniom jest regularne wykonywanie profilu lipidowego (lipidogramu)

Tętnice zamieniają się w beton

Hipercholesterolemia to stan, w którym stężenie frakcji LDL (tzw. złego cholesterolu) we krwi znacznie przekracza bezpieczne normy. Nadmiar tych cząsteczek przenika do ścian naczyń krwionośnych, zapoczątkowując proces zapalny. Z czasem w uszkodzonych miejscach gromadzą się komórki zapalne, wapń oraz tkanka włóknista, tworząc blaszkę miażdżycową.

Zjawisko to przypomina odkładanie się kamienia w rurach. Blaszka z biegiem lat twardnieje, wapnieje i staje się sztywna niczym beton, co skutkuje:

  • utratą elastyczności tętnic,
  • zwężeniem światła naczynia,
  • zwiększeniem ryzyka zakrzepu.

Problem ten dotyczy ok. 20 milionów dorosłych Polaków.

Postępujące niedokrwienie organów

Kiedy światło tętnicy drastycznie się zwęża, organy wewnętrzne zaczynają "dusić się" z powodu braku tlenu i substancji odżywczych. Skutki i powikłania miażdżycy zależą bezpośrednio od tego, w jakim obszarze organizmu dojdzie do największych zatorów.

Mózg
Zwężenie tętnic szyjnych i domózgowych to bezpośrednia droga do niedotlenienia tkanki nerwowej. Jeśli blaszka miażdżycowa pęknie, a powstały zakrzep zablokuje naczynie, dochodzi do udaru niedokrwiennego mózgu, który może skutkować trwałym inwalidztwem lub śmiercią.

Serce
Zablokowanie tętnic wieńcowych wywołuje chorobę niedokrwienną serca (tzw. wieńcówkę). Ostatecznym i najgroźniejszym etapem tego procesu jest zawał mięśnia sercowego, czyli martwica części mięśnia całkowicie odciętej od dostaw krwi.

Kończyny dolne
Zaawansowane zwężenie tętnic w nogach powoduje chorobę niedokrwienną kończyn. Objawia się ona silnym bólem łydek podczas chodzenia (tzw. chromanie przestankowe), a w skrajnych przypadkach może prowadzić do martwicy tkanek i konieczności amputacji.

Regularne badania to podstawa

Wczesna diagnoza i zmiana nawyków żywieniowych, poparte odpowiednią farmakoterapią, mogą całkowicie zatrzymać postęp choroby. Podstawą jest jednak regularna kontrola parametrów krwi.

Każda dorosła osoba powyżej 20. roku życia powinna profilaktycznie wykonać pełny lipidogram przynajmniej raz na 5 lat. Osoby z grupy podwyższonego ryzyka – zmagające się z otyłością, nadciśnieniem, cukrzycą, palące papierosy oraz obciążone genetycznie chorobami serca – powinny badać się co roku lub ściśle według zaleceń lekarza.

Zatyka tętnice jak beton i odcina tlen. Zjawisko dotyczy już 60 proc. dorosłych Polaków
Regularne badania krwi to podstawa Fot. Canva
Daria  Siemion
O autorze
Daria Siemion
Redaktor Pacjenci

Od ponad dekady w świecie mediów. Tworzyła specjalistyczne artykuły popularnonaukowe i medyczne dla magazynów takich jak m.in. Focus Medycyna, Focus oraz National Geographic. W Iberionie od 2024 roku. Wcześniej pełniła w wydawnictwie funkcje Head of Exclusive News oraz dziennikarki i wydawczyni internetowej Pacjenci.pl. Laureatka konkursu literackiego im. Marka Hłaski.
 

Zobacz wszystkie artykuły autora >
Wybór Redakcji
praca L4
Długie L4 może skończyć się utratą pracy. Lepiej nie przekraczać tego limitu
bakalie
Mówią o nim "czyściciel tętnic". Obniża cholesterol i wspiera serce
ZUS
155 tys. Polaków mniej w rok. GUS podał dane, składki ZUS pójdą w górę
e-papieros
Są szkodliwe, niebezpieczne i łatwopalne. Próbowało ich 75 proc. dzieci
Objawy cukrzycy. Jak je rozpoznać i kiedy reagować
5 objawów, że czas zbadać poziom cukru. Może być zbyt wysoki
None
Czy wiesz, jak pielęgnować skórę latem? Sprawdź się w naszym QUIZ-ie
Wybór Redakcji
Pacjenci.pl
Obserwuj nas na: