Zatyka tętnice jak beton i odcina tlen. Zjawisko dotyczy już 60 proc. dorosłych Polaków
Zbyt wysoki poziom cholesterolu przez wiele lat nie daje żadnych objawów, prowadząc do odkładania się blaszek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych. Ten proces stopniowo odcina dopływ tlenu do serca i mózgu, nierzadko prowadząc do udaru czy zawału.
- Hipercholesterolemia występuje u około 60 proc. dorosłych w Polsce
- Nadmiar cholesterolu LDL odkłada się w tętnicach, tworząc blaszki miażdżycowe
- Skutkiem jest niedokrwienie najważniejszych organów: mózgu oraz serca
- Podstawą zapobiegania powikłaniom jest regularne wykonywanie profilu lipidowego (lipidogramu)
Tętnice zamieniają się w beton
Hipercholesterolemia to stan, w którym stężenie frakcji LDL (tzw. złego cholesterolu) we krwi znacznie przekracza bezpieczne normy. Nadmiar tych cząsteczek przenika do ścian naczyń krwionośnych, zapoczątkowując proces zapalny. Z czasem w uszkodzonych miejscach gromadzą się komórki zapalne, wapń oraz tkanka włóknista, tworząc blaszkę miażdżycową.
Zjawisko to przypomina odkładanie się kamienia w rurach. Blaszka z biegiem lat twardnieje, wapnieje i staje się sztywna niczym beton, co skutkuje:
- utratą elastyczności tętnic,
- zwężeniem światła naczynia,
- zwiększeniem ryzyka zakrzepu.
Problem ten dotyczy ok. 20 milionów dorosłych Polaków.
Postępujące niedokrwienie organów
Kiedy światło tętnicy drastycznie się zwęża, organy wewnętrzne zaczynają "dusić się" z powodu braku tlenu i substancji odżywczych. Skutki i powikłania miażdżycy zależą bezpośrednio od tego, w jakim obszarze organizmu dojdzie do największych zatorów.
Mózg
Zwężenie tętnic szyjnych i domózgowych to bezpośrednia droga do niedotlenienia tkanki nerwowej. Jeśli blaszka miażdżycowa pęknie, a powstały zakrzep zablokuje naczynie, dochodzi do udaru niedokrwiennego mózgu, który może skutkować trwałym inwalidztwem lub śmiercią.
Serce
Zablokowanie tętnic wieńcowych wywołuje chorobę niedokrwienną serca (tzw. wieńcówkę). Ostatecznym i najgroźniejszym etapem tego procesu jest zawał mięśnia sercowego, czyli martwica części mięśnia całkowicie odciętej od dostaw krwi.
Kończyny dolne
Zaawansowane zwężenie tętnic w nogach powoduje chorobę niedokrwienną kończyn. Objawia się ona silnym bólem łydek podczas chodzenia (tzw. chromanie przestankowe), a w skrajnych przypadkach może prowadzić do martwicy tkanek i konieczności amputacji.
Regularne badania to podstawa
Wczesna diagnoza i zmiana nawyków żywieniowych, poparte odpowiednią farmakoterapią, mogą całkowicie zatrzymać postęp choroby. Podstawą jest jednak regularna kontrola parametrów krwi.
Każda dorosła osoba powyżej 20. roku życia powinna profilaktycznie wykonać pełny lipidogram przynajmniej raz na 5 lat. Osoby z grupy podwyższonego ryzyka – zmagające się z otyłością, nadciśnieniem, cukrzycą, palące papierosy oraz obciążone genetycznie chorobami serca – powinny badać się co roku lub ściśle według zaleceń lekarza.
