Zespół Zollingera-Ellisona

Czym jest zespół Zollingera-Ellisona?

Zespół Zollingera-Ellisona jest zespołem objawów wywoływanych nadmierną ilością gastryny w organizmie, a co za tym idzie nadmiernym wydzielaniem soku żołądkowego. Gastryna w zespole Zollingera-Ellisona jest wydzielana przez guz gastrynowy będący wyspiakiem trzustki. Zespół ten jest przyczyną występowania wrzodów u ok. 1% pacjentów.

Przyczyny zespołu Zollingera-Ellisona

Przyczyną powstawania zespołu Zollingera-Ellisona jest nadmiar gastryny wydzielany przez guz neoendokrynny – guz gastrynowy – zlokalizowany najczęściej w trzustce lub dwunastnicy. Gastryna powoduje pobudzenie znajdujących się w żołądku komórek okładzinowych do produkcji kwasu solnego, którego nadprodukcja prowadzi do powstawania wrzodów. Nadmierna produkcja kwasu solnego w żołądku jest także przyczyną hiperperystaltyki i zahamowania aktywności lipazy, co prowadzi do biegunek.

Objawy zespołu Zollingera-Ellisona

Pacjenci z zespołem Zollingera-Ellisona doświadczają objawów choroby wrzodowej – bólu zlokalizowanego w nadbrzuszu, pieczenia za mostkiem, nudności, wymiotów, braku apetytu, wzdęć oraz spadku masy ciała. Oprócz objawów spowodowanych wystąpieniem wrzodów, obecne są biegunki, często tłuszczowe, wywoływane unieczynnieniem enzymów trzustkowych. Nadkwasota wiążę się też z występowaniem refluksu żołądkowo-przełykowego, tzw. zgagi.

Rozpoznanie zespołu Zollingera-Ellisona

Diagnozę stawia się na podstawie dolegliwości ujawnionych w wywiadzie lekarskim oraz na podstawie wyników badań laboratoryjnych. Lekarz zleca oznaczenie stężenia gastryny, które jest zazwyczaj podwyższone dziesięciokrotnie u chorych. Jeśli stężenie gastryny mieści się w średnim przedziale stężeń, przeprowadzany jest test stymulacji gastryny, której stężenie podnosi się u chorych po dożylnym wlewie wapnia lub sekretyny.

W celu zlokalizowania guza przeprowadza się badania obrazowe: USG, endosonografię, tomografię komputerową lub badanie rezonansem magnetycznym.