Zmiany w L4 od stycznia 2026 r. – co oznaczają dla pracowników i lekarzy?
Od 1 stycznia 2026 r. wejdą w życie przepisy, które istotnie zmieniają zasady wystawiania i kontrolowania zwolnień lekarskich (L4). Nowelizacja dotyczy zarówno pacjentów, jak i lekarzy orzeczników ZUS, wprowadzając m.in. nowe uprawnienia, wyższe wynagrodzenia i szerszy nadzór nad systemem.
Nowe zasady dla lekarzy i placówek ZUS
Reforma przewiduje 25-procentową podwyżkę pensji dla lekarzy orzeczników ZUS oraz możliwość wyboru formy zatrudnienia między etatem a kontraktem. Jedynie stanowiska kierownicze pozostaną w ramach umowy o pracę. Zmiany te mają zachęcić specjalistów do podejmowania pracy w systemie orzeczniczym.
Kolejną nowością są jednoosobowe składy orzekające oraz tworzenie centrów orzeczniczych przy oddziałach ZUS. Właśnie tam zapadać będą decyzje w I i II instancji, co ma skrócić procedury i odciążyć system.
Więcej specjalistów, szybsze procedury
Do procesu orzekania zostaną włączeni także fizjoterapeuci i pielęgniarki — w ściśle określonych przypadkach. Celem tej zmiany jest ograniczenie kolejek do komisji lekarskich oraz usprawnienie oceny stanu zdrowia pacjentów.
Nowelizacja ma być odpowiedzią na wieloletnie problemy z brakami kadrowymi i rosnącymi kosztami systemu. Jak zapowiada Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, nowe przepisy mają też poprawić przejrzystość orzekania i ograniczyć nadużycia.
Większy nadzór i utrata prawa do zasiłku
Od 2026 r. ZUS zyska szersze możliwości kontroli, w tym dostęp do dokumentacji medycznej wystawiających zwolnienia. Instytucja będzie mogła ocenić, czy chory rzeczywiście nie jest zdolny do pracy.
Zasiłek chorobowy może zostać wstrzymany m.in. w przypadku pracy zarobkowej podczas L4 (poza drobnymi czynnościami, np. zakupami), zachowań utrudniających powrót do zdrowia (np. forsownych wyjazdów) oraz niewłaściwego wykorzystania zasiłku opiekuńczego, gdy opiekę może zapewnić inny domownik.
