Dihydroksycholekalcyferol – czym jest i jak się go bada?
Dihydroksycholekalcyferol – czym jest i jak powstaje>
Dihydroksycholekalcyferol (1,25-dihydroksycholekalcyferol, 1,25(OH)2D3) to organiczny związek chemiczny, który jest aktywną formą witaminy D3. Dihydroksycholekalcyferol powstaje w wyniku hydroksylacji witaminy D3 w pozycji 25 w wątrobie przez hydroksylazę 25- hydroksykalcyferolu i w pozycji pierwszej w nerkach. Jest to hormon zwierzęcy, który kontroluje gospodarkę wapniowo-fosforanową w organizmie. Sprawia, że zwiększa się absorpcja wapnia oraz fosforanów w układzie pokarmowym oraz zwiększa się ich absorpcja zwrotna w kanalikach nerkowych i hamuje wydzielanie parathormonu. Dihydroksycholekalcyferol wzmaga też resorpcję kości, znacznie przyspieszając ich budową. Z tego względu stosuje się go w leczeniu hipokalcemii i osteoporozy. Hipokalcemia jest stanem obniżonego poziomu wapnia we krwi, a osteoporoza stanem chorobowym, który charakteryzuje się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem kości oraz ich większą podatnością na złamania.
1,25-dihydroksycholekalcyferol powstaje w nerkach dzięki 1-α-hydroksylacji 25-OH-D3. Z kolei 1-α-hydroksylacja jest zwiększana poprzez aktywność PTH. Dihydroksycholekalcyferol jest najbardziej aktywny biologicznie spośród metabolitów witaminy D. Warto wiedzieć, że syntezę 1,25(OH)2D3 pobudza PTH, hipofosfatemia i hipokalcemia, natomiast hamuje hiperfosfatemia, hiperkalcemia oraz niedobór PTH.
Dihydroksycholekalcyferol – diagnostyka i badanie
Diagnostykę i badanie dihydroksycholekalcyferol przeprowadza się poprzez pobranie próbki krwi żylnej. Wykonuje się ją aby wyeliminować lub potwierdzić choroby kości takie jak osteopenia czy krzywica oraz po to, by móc różnicować hiperkalcemię, ponieważ dihydroksycholekalcyferol doskonale wskazuje na stan gospodarki witaminy D w organizmie.
Na co może wskazywać zmniejszenie syntezy dihydroksycholekalcyferolu? Na przykład na hiperkalcemię, hiperfosfatemię, nadczynność przytarczyc, ziarniniaki.
Norma dihydroksycholekalcyferolu w organizmie człowieka to zazwyczaj 50-150 pmol/l (20-60 pg/ml). Natomiast wyniki różnią się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie.
Dihydroksycholekalcyferol – rola w organizmie
Dihydroksycholekalcyferol pełni ważną funkcję w organizmie. Reguluje prawidłowe stężenie wapnia w osoczu krwi, uczestniczy również w procesie mineralizacji kości oraz pośrednio odpowiada za odporność organizmu, a także zróżnicowanie jego komórek. Działa także hamująco na wydzielanie PTH przez przytarczyce i uwrażliwia je hamowanie wapnia. Z kolei w jelitach zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu.
Niedobór dihydroksycholekalcyferolu powoduje wtórną nadczynność przytarczyc i pojawia się w przebiegu przewlekłej choroby nerek wywołanej hipokalcemią.
