Te wypieki podnoszą ryzyko zawału o 69%. Unikaj ich jak ognia

• Gotowe zapiekanki i bagietki mogą należeć do żywności ultraprzetworzonej
• Duże spożycie takich produktów wiąże się z wyższym ryzykiem zawału i udaru
• Każda dodatkowa codzienna porcja UPF ma znaczenie
• Warto przyjrzeć się przede wszystkim regularnym zakupom

Gotowe bagietki i zapiekanki. Dlaczego warto na nie uważać?

Na sklepowych półkach nie brakuje pieczywa, które jest właściwie gotowym posiłkiem. Bagietka z nadzieniem, zapiekanka w opakowaniu czy wypiek przeznaczony do szybkiego podgrzania oszczędzają czas, gdy brakuje pomysłu na obiad lub kolację. W takich chwilach łatwo myśleć o nich po prostu jak o pieczywie z dodatkami. Tymczasem część tych wyrobów zalicza się do żywności ultraprzetworzonej, czyli UPF. W tej samej szerokiej grupie mieszczą się też gotowe dania do mikrofali, słone przekąski i pakowane wypieki o długim terminie przydatności.

Największą uwagę warto zwrócić na to, jak często podobne produkty pojawiają się w jadłospisie. Gotowa zapiekanka kupiona od czasu do czasu to inna sytuacja niż regularne sięganie po takie rozwiązania na śniadanie, przekąskę czy kolację. Wygoda sprzyja powtarzaniu zakupów, a z czasem trudno nawet zauważyć, ile gotowego jedzenia trafia na talerz. Badania nad żywnością ultraprzetworzoną pokazują, dlaczego właśnie ten codzienny nawyk ma znaczenie dla zdrowia serca i naczyń krwionośnych.

Żywność ultraprzetworzona zwiększa ryzyko zawału i udaru

Związek między spożyciem żywności ultraprzetworzonej a chorobami układu krążenia opisano w badaniu „Association Between Ultraprocessed Food Consumption and Cardiovascular Disease Risk: MESA (Multiethnic Study of Atherosclerosis)”. Naukowcy przeanalizowali dane 6814 dorosłych mieszkańców USA w wieku od 45 do 84 lat, którzy na początku obserwacji nie mieli rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej. Wyniki pokazały, że uczestnicy spożywający najwięcej UPF byli znacznie bardziej narażeni na poważne zdarzenia, w tym zawały serca i udary. W porównaniu z osobami jedzącymi najmniej takich produktów ich ryzyko było wyższe o 66,8 proc.

Badacze sprawdzili również, jak ryzyko zmieniało się wraz z ilością spożywanego jedzenia. 

– Każda dodatkowa dzienna porcja żywności ultraprzetworzonej wiązała się ze wzrostem ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych o 5,1 proc. – czytamy w badaniu.

To ważna informacja, ponieważ pokazuje znaczenie nie tylko bardzo dużego spożycia UPF, lecz również kolejnych porcji dokładanych do codziennego menu. Wyniki dotyczą żywności ultraprzetworzonej jako całej kategorii, do której mogą należeć także gotowe bagietki, zapiekanki i inne pakowane wypieki.

Zobacz też: GIF wycofuje popularne tabletki antykoncepcyjne. Uwaga na obniżoną skuteczność

Każda dodatkowa porcja dziennie ma znaczenie dla serca

Gotowe wypieki szczególnie łatwo włączyć do stałego rytmu dnia. Jednego dnia bagietka kupiona po pracy, kolejnego zapiekanka z chłodni, a pomiędzy posiłkami pakowana przekąska. Każdy z tych wyborów może wydawać się drobiazgiem, dlatego łatwo przeoczyć ich łączną ilość. Tymczasem w analizie MESA większe spożycie UPF wiązało się z wyższym ryzykiem także niezależnie od ogólnej jakości diety i dziennego spożycia kalorii. Wskazuje to, że przy ocenie codziennego jadłospisu znaczenie ma nie tylko jego kaloryczność, ale również udział żywności ultraprzetworzonej.

Podobne zależności zaobserwowano we wcześniejszym badaniu obejmującym 3003 dorosłych. Każda dodatkowa dzienna porcja UPF wiązała się tam z 7-procentowym wzrostem ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz 9-procentowym wzrostem ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Badania obserwacyjne nie dowodzą bezpośredniego związku przyczynowego, ale oba wskazują na podobną zależność między ilością żywności ultraprzetworzonej a ryzykiem zdrowotnym. To kolejny powód, by zwrócić uwagę na gotowe wypieki, które z wygodnego rozwiązania na wyjątkowo zabiegany dzień stały się stałym elementem menu.

Zobacz też: Nie rób tego z grzybami przed smażeniem. Jeden błąd zmienia je w "gąbkę" pełną toksyn

 

Jakie pieczywo wybierać zamiast gotowych zapiekanek i bagietek?

Ograniczanie żywności ultraprzetworzonej nie musi oznaczać rezygnacji z pieczywa. Dobrym punktem wyjścia jest rozróżnienie zwykłego chleba czy bułki od gotowego dania, które wystarczy wyjąć z opakowania i podgrzać. Przy zakupach można porównać składy produktów, ich przeznaczenie oraz termin przydatności. Szczególnie warto przyjrzeć się bagietkom z gotowym nadzieniem, zapiekankom i pakowanym wypiekom, które można długo przechowywać. Zamiast automatycznie wybierać gotowy produkt, można przygotować własną kanapkę lub zapiekankę ze składników kupionych osobno.

Autorzy wcześniejszego badania również zwracali uwagę na możliwe korzyści płynące z ograniczenia UPF. 

– Obecne wyniki wspierają wniosek, że większe spożycie żywności ultraprzetworzonej wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania chorób sercowo-naczyniowych i zgonów z ich powodu. Chociaż potrzebne są dodatkowe badania w populacjach zróżnicowanych etnicznie, wyniki te sugerują korzyści dla układu sercowo-naczyniowego wynikające z ograniczenia żywności ultraprzetworzonej – czytamy w badaniu.

Najważniejsze jest więc ograniczanie regularnego spożycia takich produktów. Gotowa bagietka lub zapiekanka nie musi być domyślnym wyborem za każdym razem, gdy potrzebny jest szybki posiłek.

Zobacz też: 535 zł na dziecko w roku szkolnym. Nabór wniosków tylko do końca listopada

 

Bibliografia

• Haidar, A., Rikhi, R., Watson, K. E. i in. Association Between Ultraprocessed Food Consumption and Cardiovascular Disease Risk: MESA (Multiethnic Study of Atherosclerosis), 2026.
• Juul, F., Vaidean, G., Lin, Y. i in. Ultra-Processed Foods and Incident Cardiovascular Disease in the Framingham Offspring Study, 2021.