To jeden z naszych "ulubionych" leków na ból głowy. W innych krajach jest zakazany
Kiedy pojawia się nagły, pulsujący ból głowy lub wysoka gorączka, większość z nas bez zastanowienia sięga po tabletki, które bez recepty można kupić nie tylko w aptece, ale i w zwykłym markecie. Szukamy ratunku w preparatach, które od lat towarzyszą polskim rodzinom i są uznawane za niezawodne w sytuacjach kryzysowych. Mało kto zdaje sobie sprawę, że pewna substancja, którą uważamy za wybawienie, w wielu częściach świata wywołuje ogromne kontrowersje. Podczas gdy my kupujemy ją na stacji benzynowej, obywatele USA, Wielkiej Brytanii czy krajów skandynawskich nie znajdą jej na nawet na półkach apteki.
- Złudne poczucie bezpieczeństwa leków bez recepty
- Mroczne oblicze metamizolu
- Bezpieczniejsze alternatywy w domowej apteczce
- Naturalne metody wspierające walkę z bólem
Złudne poczucie bezpieczeństwa leków bez recepty
W Polsce dostęp do środków przeciwbólowych jest niezwykle łatwy. Możemy je nabyć w supermarketach, kioskach czy na stacjach paliw. Taka powszechność buduje w nas przekonanie, że produkty te są całkowicie bezpieczne i pozbawione poważnych działań niepożądanych. Skoro państwo pozwala na sprzedaż tabletki obok batonów i napojów, podświadomie zakładamy, że jej zażycie nie niesie ze sobą żadnego ryzyka. To bardzo mylne podejście, które prowadzi do nadużywania farmaceutyków przy każdym, nawet najmniejszym dyskomforcie.
Nadużywanie leków przeciwbólowych to poważny problem społeczny. Często zapominamy, że każda substancja czynna to silny związek chemiczny, który obciąża naszą wątrobę oraz nerki. Nie czytamy ulotek, ponieważ ufamy znanej marce i reklamom telewizyjnym. Tymczasem brak kontroli lekarskiej nad przyjmowaniem takich preparatów może maskować poważne schorzenia lub prowadzić do niebezpiecznych interakcji z innymi lekami, które stosujemy na co dzień.
Przeczytaj też: Szczepienie w aptece krok po kroku, czyli jak to zrobić? Wyjaśnia farmaceutka
Mroczne oblicze metamizolu
Substancją, o której mowa, jest metamizol sodowy, w Polsce kojarzony głównie z popularną pyralginą. Choć wykazuje on silne działanie przeciwbólowe, wiąże się z ryzykiem wystąpienia agranulocytozy. Jest to rzadkie, ale niezwykle groźne powikłanie polegające na skrajnym spadku liczby neutrofili, co niszczy odporność organizmu. Z tego powodu kraje takie jak USA, Szwecja czy Japonia wycofały go z rynku. Szacunki ryzyka są różne – od jednego przypadku na milion osób do nawet jednego na 1602 recepty. Objawy pojawiają się zwykle między 6. a 15. dniem stosowania, a śmiertelność w zgłoszonych przypadkach wynosi około 16%.
W Polsce metamizol jest nadal dostępny bez recepty i cieszy się niesłabnącą popularnością. Dane wskazują, że przy pojedynczych dawkach ma on nawet mniej łagodnych działań niepożądanych niż aspiryna, jednak ryzyko hematologiczne pozostaje realne. Należy natychmiast przerwać leczenie, jeśli wystąpi ból gardła, gorączka lub owrzodzenia w jamie ustnej. Oto przykłady leków z metamizolem w składzie:
- Pyralgina,
- Dialginum
- Pyretolek,
- Pyralgin,
- MaxAlgina,
- Pyreox.
Bezpieczniejsze alternatywy w domowej apteczce
Jeśli ból nie jest ekstremalnie silny, warto w pierwszej kolejności sięgać po substancje o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa. Najczęściej polecanym wyborem jest paracetamol. Działa on przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, a przy zachowaniu zalecanych dawek jest stosunkowo łagodny dla żołądka. Nie wykazuje on tak poważnych skutków ubocznych w obrębie układu krwionośnego jak wspomniany wcześniej metamizol. To właśnie paracetamol jest zazwyczaj lekiem pierwszego wyboru dla dzieci oraz kobiet w ciąży, co potwierdza jego wysoki standard bezpieczeństwa.
Inną grupą są niesteroidowe leki przeciwzapalne, do których należy ibuprofen czy naproksen. Oprócz uśmierzania bólu, skutecznie hamują one procesy zapalne w organizmie, co jest przydatne przy bólach stawów, mięśni czy problemach z zębami. Należy jednak pamiętać, aby stosować je z rozwagą, gdyż mogą podrażniać błonę śluzową żołądka. Wybór odpowiedniego środka powinien być zawsze podyktowany rodzajem dolegliwości oraz naszym ogólnym stanem zdrowia, a nie tylko siłą działania reklamowaną w mediach.
Naturalne metody wspierające walkę z bólem
A zanim jeszcze sięgniemy po chemiczne wsparcie, warto wypróbować metody, które oferuje nam natura oraz higieniczny tryb życia. W przypadku bólów głowy bardzo często przyczyną jest zwykłe odwodnienie lub niedobór magnezu. Wypicie szklanki wody i krótka drzemka w przewietrzonym, zaciemnionym pokoju potrafią zdziałać cuda. Pomocne bywają również napary z ziół, np. z lipy, rumianku, czy czarnego bzu, który ma właściwości łagodzące migreny.
Warto również pamiętać o technikach relaksacyjnych i aromaterapii. Olejek miętowy naniesiony na skronie daje przyjemne uczucie chłodu i pomaga rozluźnić napięte mięśnie twarzy. Regularna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu oraz dbanie o odpowiednią ilość snu to najlepsza profilaktyka. Organizm, który nie jest wystawiony na permanentny stres i przemęczenie, znacznie rzadziej reaguje sygnałami bólowymi. Naturalne podejście pozwala ograniczyć ilość przyjmowanej chemii i uczy nas lepszego słuchania sygnałów, jakie wysyła nasze ciało.
Źródła: https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=548, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31811328/, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27422768/
