Te badania może zlecić lekarz rodzinny. Ponad 80 procedur [NOWA LISTA]

Lekarz rodzinny może więcej – nowe zasady

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej to pierwszy kontakt w systemie ochrony zdrowia. Jeszcze niedawno, by wykonać echo serca czy kolonoskopię, trzeba było czekać na konsultację specjalistyczną. Zmieniło się to po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 30 kwietnia 2025 r., które rozszerzyło katalog badań możliwych do zlecenia w POZ. Celem reformy jest przyspieszenie diagnostyki chorób układu krążenia, tarczycy czy nowotworów – bez konieczności kierowania pacjenta do innych poradni.

Jakie badania zleci lekarz POZ?

Nowy pakiet obejmuje m.in.:

• badania laboratoryjne: morfologia, CRP, HbA1c, TSH, profil lipidowy, wskaźniki krzepnięcia;
• diagnostykę obrazową: USG jamy brzusznej, tarczycy, Doppler tętnic szyjnych, RTG klatki piersiowej i kręgosłupa;
• badania kardiologiczne: EKG spoczynkowe i wysiłkowe, Holter (24–72 godziny), echo serca;
• endoskopię i tomografię: gastroskopia, kolonoskopia, tomografia płuc (w określonych wskazaniach);
• nowości: bilans zdrowia dorosłych (raz na 3–5 lat), test przesiewowy HIV, oznaczenie wapnia całkowitego – pomocne m.in. w wykrywaniu osteoporozy.

Zgodnie z wytycznymi NFZ każde z tych badań musi być medycznie uzasadnione – nie są dostępne „na życzenie”. Lekarz podejmuje decyzję na podstawie objawów, wywiadu i historii chorób.

Kiedy warto zgłosić się do lekarza?

Skonsultuj się z lekarzem rodzinnym, jeśli:

• masz przewlekłe objawy, np. ból brzucha, kołatanie serca, obrzęki;
• dawno nie wykonywałeś podstawowych badań kontrolnych.

Przygotuj listę zażywanych leków i ostatnich wyników badań – to ułatwi decyzję o dalszej diagnostyce. W przypadku objawów nagłych – silnego bólu w klatce piersiowej, krwawienia z przewodu pokarmowego czy duszności – nie zwlekaj, tylko natychmiast zgłoś się po pomoc.

Co po odebraniu wyników?

Po odebraniu wyników wracasz do swojego lekarza. Jeśli pojawią się nieprawidłowości, może on wystawić skierowanie do specjalisty, np. kardiologa, diabetologa czy onkologa. Dzięki rozszerzeniu kompetencji lekarzy rodzinnych część problemów uda się wykryć wcześniej, a dostęp do specjalistów zyska na efektywności.

Źródło: Ministerstwo Zdrowia