Pacjenci.pl
Ból żołądka – przyczyny, diagnostyka, leczenie, domowe sposoby

pixabay

Ból żołądka – przyczyny, diagnostyka, leczenie, domowe sposoby

20 Października 2020

Autor tekstu:

Magdalena Samecka

Udostępnij:

Ból żołądka to ból górnej części jamy brzusznej, tzw. nadbrzusza. Oznacza on najczęściej chorobę układu pokarmowego: refluks, wrzody żołądka i dwunastnicy lub ostre zapalenie trzustki. Może również być objawem nerwicy, a nawet

Ból żołądka – charakterystyka

Żołądek to narząd znajdujący się w jamie brzusznej będący częścią układu pokarmowego. Składa się on z: wpustu, trzonu z dnem i odźwiernika, jego powierzchnia wewnętrzna jest pofałdowana, a opróżnianie jest kontrolowane przez hormony dwunastnicy i jelita czczego.

Podstawową funkcją żołądka jest trawienie białek, nie trawi on natomiast tłuszczów i cukrów. Gruczoły znajdujące się w błonie śluzowej żołądka wydzielają sok żołądkowy o kwaśnym odczynie (w jego skład wchodzą m.in.: kwas solny, podpuszczka, pepsynogen). Żołądek jest w stanie pomieścić blisko 2 litry płynów. Znajduje się w nadbrzuszu, na wysokości 11 kręgu piersiowego, u góry łączy się z przełykiem, na dole z dwunastnicą?

Dlaczego żołądek boli? Najczęstszym powodem są błędy żywieniowe – przejedzenie, głodzenie się, nieregularne spożywanie posiłków, zatrucie pokarmowe, a także przewlekły stres i duże napięcie emocjonalne – nerwica. Ból żołądka to dolegliwość w górnej części jamy brzusznej – w nadbrzuszu. Może mieć ona charakter ostry, nagły, wówczas zazwyczaj towarzyszą jej dodatkowe objawy, takie jak: nudności, wymioty, gorączka, lecz może również mieć charakter przewlekły, trwać latami i stopniowo się nasilać.

Ból żołądka – przyczyny

Oprócz wymienionych wyżej, niegroźnych przyczyn bólu żołądka (zła dieta, stres), wśród czynników prowadzących do tego rodzaju dolegliwości znajdują się choroby układu pokarmowego. Najczęstsze przyczyny bólu żołądka to:

  • Choroba refluksowa przełyku – to zespół dolegliwości, którego przyczyną jest zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do przełyku, co jest z kolei spowodowane nieprawidłową pracą dolnego zwieracza przełyku. Objawy refluksu to: kwaśne odbijanie, zgaga, uczucie pieczenia, ból żołądka.

  • Wrzody żołądka i dwunastnicy – wrzód to ubytek błony śluzowej z towarzyszącym stanem zapalnym i martwicą, najczęstszą przyczyną wrzodów żołądka i dwunastnicy jest bakteria Helicobacter pylori. Choroba objawia się: bólem żołądka (zwłaszcza na czczo lub po posiłku) zgagą, pieczeniem w przełyku, odbijaniem, nudnościami, wymiotami. Przy nieleczonych wrzodach może dojść do ich perforacji, pojawia się wówczas ostry ból żołądka i krwawienie z przełyku, stan ten wymaga pilnej interwencji chirurgicznej.

  • Zapalenie trzustki – dochodzi do niego, gdy zostaje zaburzona równowaga mechanizmów regulujących pracę enzymów trzustkowych, wówczas aktywowane są jeszcze we wnętrzu samej trzustki zamiast w dwunastnicy. Prowadzi to rozwinięcia się stanu zapalnego i uszkodzenia organu. Zapalenie trzustki objawia się ostrym, kłującym bólem w górnej części jamy brzusznej, bólem żołądka, który może promieniować do pleców, nudnościami, wymiotami, utratą łaknienia. Pojawia się wzdęcie brzucha oraz osłabienie perystaltyki jelit.

  • Rak żołądka – to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych, dotyka on częściej mężczyzn niż kobiety. Wczesne objawy choroby są nieswoiste, jest to uczucie pełności w jamie brzusznej, a także odbijanie, utrata apetytu i spadek masy ciała. Z czasem zaczynają się pojawiać bóle żołądka, ból podczas przełykania pokarmów, szybko pojawiające się uczucie sytości. Kluczową rolę w diagnozowaniu raka żołądka pełni badanie endoskopowe – gastroskopia.

Ból żołądka – objawy towarzyszące

Ból żołądka nie musi być związany wyłącznie z chorobami układu pokarmowego. Zdarza się, że tego typu dolegliwość jest jednym z objawów zawału mięśnia sercowego – jest to tzw. maska brzuszna zawału serca. Przy niedokrwieniu mięśnia sercowego mogą, obok lub zamiast bólu w klatce piersiowej i duszności, pojawiać się: ból żołądka, nudności, wymioty. Symptomy te mogą być brane wówczas za zatrucie pokarmowe i lekceważone. Jest to niezwykle groźne, ponieważ wdrożenie postępowania leczniczego przy zawale powinno być jak najszybsze.

Przewlekłe bóle żołądka, którym nie towarzysza żadne ostre objawy, a raczej uczucie ściskania w żołądku czy mdłości, mogą natomiast świadczyć o nerwicy. Jeżeli ból pojawia się w sytuacjach stresowych, towarzyszą mu: zlewne poty, lęki, zawroty głowy, obniżenie nastroju. W przypadku wystąpienia takich symptomów warto udać się na wizytę do psychoterapeuty. 

Ból żołądka – diagnostyka i leczenie

Do lekarza należy zgłosić się, jeżeli:

  • bólowi żołądka towarzyszą nudności i wymioty i nie są one spowodowane niegroźnym zatruciem pokarmowym (nie mijają po 2–3 dobach, nie towarzyszy im biegunka),

  • wymioty są „chlustające” lub znajduje się w nich krew,

  • pojawia się gorączka,

  • ból jest ostry i nagły, uniemożliwia codzienne funkcjonowanie i/lub sen,

  • ból powraca, ma charakter przewlekły.

Diagnostyka bólu żołądka opiera się wywiadzie lekarskim, badaniu fizykalnym i badaniach laboratoryjnych (morfologii krwi, OB, CRP, badaniu ogólnym moczu, enzymach trzustkowych, enzymach wątrobowych). W zależności od przyczyny dolegliwości, którą bierze pod uwagę specjalista, może zlecić wykonanie także USG jamy brzusznej lub RTG brzucha.

W przypadku objawów sugerujących wrzody żołądka konieczne będzie wykonanie gastroskopii.

Leczenie bólu żołądka jest oczywiście uzależnione od przyczyny. W przypadku refluksu i zgagi stosuje się głownie leki hamujące wydzielanie kwasu solnego w żołądku z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Wrzody żołądka są leczone natomiast poprzez przyjmowanie kilku leków jednocześnie – inhibitorów pompy protonowej oraz dwóch lub trzech antybiotyków. W przypadku tzw. ostrego brzucha, czyli z silnym bólem i objawami towarzyszącymi, konieczne jest udanie się na ostry dyżur do szpitala – wskazane jest dożylne nawadnianie chorego i podawanie leków przeciwbólowych, czasem konieczna może okazać się interwencja chirurgiczna.

Ból żołądka – domowe sposoby

W przypadku łagodnego i umiarkowanego nasilenia bólu żołądka oraz jako leczenie uzupełniające (ale zawsze po uprzedniej konsultacji z lekarzem prowadzącym) można wypróbować domowe sposoby na ból żołądka, np.:

  • picie naparów z ziół wykazujących działanie dyspeptyczne: mięty pieprzowej, rumianku, korzenia lukrecji, dziurawca,

  • picie wywaru z siemienia lnianego, który działa łagodząco na błonę śluzową przełyku i żołądka,

  • stosowanie probiotyków,

  • ciepłe okłady na brzuch.

Istotne jest także:

  • zrezygnowanie z alkoholu i palenia tytoniu,

  • ograniczenie ilości spożywanej kawy,

  • dbanie o regularne spożywanie posiłków,

  • nieprzejadanie się – jedzenie małych porcji,

  • unikanie ostrych, tłustych i ciężkostrawnych potraw.

Podobne artykuły

badanie mykologiczne skóry

Zdrowie

Badania mykologiczne skóry – kiedy wykonać, jak się przygotować?

Czytaj więcej >
badania psychotechniczne kierowców

Zdrowie

Badania psychotechniczne kierowców – dla kogo, na czym polegają, jak się przygotować?

Czytaj więcej >
Badania intymne – na czym polegają i kiedy warto je wykonać?

Zdrowie

Badania intymne – na czym polegają i kiedy warto je wykonać?

Czytaj więcej >
nierzeżączkowe zapalenie dróg moczowo-płciowych

Zdrowie

Nierzeżączkowe zapalenie dróg moczowo-płciowych – objawy, przyczyny, leczenie

Czytaj więcej >
badanie paznokci

Zdrowie

Badania mykologiczne paznokci – kiedy je wykonać, po co je robić?

Czytaj więcej >
Badania hormonów – kiedy warto wykonać oznaczenie stężenia hormonów we krwi?

Zdrowie

Badania hormonów – kiedy warto wykonać oznaczenie stężenia hormonów we krwi?

Czytaj więcej >