Listerioza

Czym jest listerioza?

Listerioza – bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez pałeczki Listeria monocytogenes szeroko rozpowszechnione w środowisku. Do zakażenia najczęściej dochodzi wskutek spożycia żywności zawierającej chorobotwórcze bakterie. W Polsce odnotowuje się kilkanaście przypadków listeriozy rocznie.

Przyczyny listeriozy

Na zakażenia najbardziej narażone są osoby z niedoborami odporności, np. w cukrzycy oraz chorzy na AIDS – listerioza jest jedną z chorób oportunistycznych. Bardziej niż populacja ogólna narażone na zachorowanie są także kobiety w ciąży, osoby starsze i noworodki.

Do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku spożycia pokarmu będącego rezerwuarem listerii – surowego mięsa, nabiału, surowych owoców, warzyw oraz owoców morza. W przeciwieństwie do innych bakterii, Listeria namnaża się także w temperaturach od 4 do 10oC, a więc również w lodówce.

Listerioza może być ograniczona do układu pokarmowego – ma wtedy charakter nieinwazyjny. Jeśli natomiast bakterie przedostaną się ze światła przewodu pokarmowego poprzez ścianę jelita do krwi, mogą dostać się do ośrodkowego układu nerwowego, powodując sepsę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i ropnie mózgu.

Objawy listeriozy

Choroba może przebiegać bezobjawowo, jak też dawać objawy w ciągu 1-2 dni od zakażenia. U osób z prawidłową odpornością listerioza wykazuje objawy zatrucia pokarmowego, występują wówczas objawy, takie jak gorączka, dreszcze, bóle mięśniowe i dolegliwości ze strony układu pokarmowego. U osób o upośledzonej odporności do gorączki i dreszczy dochodzą bóle głowy, nudności, wymioty, światłowstręt, przeczulica, splątanie, zaburzenia równowagi oraz drgawki. Ponadto możliwe są objawy odwodnienia – suchość błon śluzowych i wzmożone pragnienie. Jeśli dojdzie do posocznicy, występuje przyspieszony rytm oddechu i wzmożona czynność serca; przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych pojawiają się objawy oponowe – sztywność karku i objaw Kerniga.

W razie wystąpienia wyżej wymienionych objawów należy bezzwołocznie udać się do lekarza.

Rozpoznanie listeriozy

Listeriozę potwierdza się poprzez wykonanie posiewu mikrobiologicznego krwi, płynu mózgowo-rdzeniowego, płynu owodniowego lub łożyska, w których uzyskano wzrost bakterii Listeria monocytogenes. Dodatkowo lekarz może zalecić morfologię krwi z rozmazem, OB, wyznaczenie stężenia białka C-reaktywnego i stężenia prokalcytoniny.