Zapalenie otrzewnej. Gdy się zacznie, będziesz mieć kilka godzin
Silny, nagły ból brzucha, gorączka i wymioty mogą oznaczać zapalenie otrzewnej – stan, w którym każda godzina opóźnienia zwiększa ryzyko zgonu. Wyjaśniamy, skąd bierze się ten dramatyczny pośpiech, jakie objawy powinny zapalić czerwoną lampkę i co mówią najnowsze wytyczne o leczeniu.
- Zapalenie otrzewnej – kluczowe objawy i grupy ryzyka
- Śmiertelność rośnie o prawie 8 pp przy każdej 6-godzinnej zwłoce
- Schemat postępowania: szybka antybiotykoterapia + operacja, a u chorych z marskością – profilaktyka SBP
Kto jest najbardziej narażony na zapalenie otrzewnej?
Otrzewna to cienka błona wyściełająca jamę brzuszną. Gdy do jej światła przedostaną się bakterie lub treść pokarmowa (np. po pęknięciu wyrostka, wrzodu, ale też samoistnie u osób z marskością wątroby), rozwija się zapalenie otrzewnej. Choroba nie wybiera, jednak najwyższe ryzyko mają:
- pacjenci z chorobą wrzodową, uchyłkami lub zapalnym jelita,
- osoby dializowane otrzewnowo,
- chorzy z marskością i płynem w jamie brzusznej (tzw. wodobrzusze).
Według danych polskich SOR-ów przypadków wtórnego zapalenia otrzewnej przybywa zwłaszcza w grupie 60+ – to efekt starzenia się populacji i chorób przewlekłych.
Objawy zapalenia otrzewnej
Badania obejmujące ponad 3000 pilnych operacji wykazały, że śmiertelność przy uogólnionym zapaleniu otrzewnej wynosi średnio 14 %, ale przy opóźnieniu interwencji powyżej 12 h sięga 30–40%.
Objawy zapalenia otrzewnej:
- silny ból brzucha,
- twardy, napięty brzuch,
- gorączka,
- nudności, wymioty,
- przyspieszone bicie serca (tachykardia),
- uczucie zmęczenia lub ogólne osłabienie,
- oznaki odwodnienia.
Co robić przy podejrzeniu zapalenia otrzewnej?
Nie ma „domowych sposobów” na zapalenie otrzewnej. Zadzwoń po pogotowie, gdy pojawi się: szybko narastający, rozlany ból brzucha, twardość powłok („deska”), gorączka lub dreszcze, przyspieszony puls, spadek ciśnienia, wymioty z domieszką żółci/krwi, nagłe zatrzymanie gazów i stolca. U osób z marskością wątroby nawet subtelny dyskomfort w jamie brzusznej czy splątanie wymaga pilnej oceny, bo SBP potrafi przebiegać skrycie.
Po wyleczeniu kluczowa jest kontrola chorób podstawowych (wrzody, choroby jelit, marskość) i szybka konsultacja chirurgiczna przy każdym podejrzeniu perforacji. Jeżeli dializujesz się otrzewnowo, ściśle przestrzegaj zaleceń dotyczących higieny wymian płynu. Czytaj także: Marskość wątroby - pierwsze objawy są niewinne. Później zaczyna się koszmar
Źródło: Mayo Clinic
