Od października 2025 r. zmiany w orzekaniu o niepełnosprawności. Dla wielu koniec z komisją
Od 1 października 2025 r. część osób otrzyma orzeczenie o niepełnosprawności bez wychodzenia z domu – wystarczy kompletna dokumentacja medyczna. Reforma skraca kolejki i ma odciążyć chorego od stresu związanego z badaniem przed komisją. Kto skorzysta i jak się przygotować?
- Nowe przepisy obejmą m.in. seniorów i pacjentów z trwałymi chorobami
- Decyzja w I instancji ma zapaść maksymalnie w 3 miesiące, odwołanie – w 2 miesiące
- Dotychczasowe orzeczenie zachowa ważność do 6 mies. do czasu wydania nowego
Uproszczony tryb orzekania o niepełnosprawności – dla kogo?
Zmiany obejmą m.in. osoby starsze i pacjentów z trwałymi chorobami. Od tej pory, jeśli zaświadczenia lekarskie i wyniki badań jednoznacznie potwierdzają przewlekły lub nieuleczalny charakter schorzenia, decyzja orzecznicza zapada na podstawie dokumentów, bez potrzeby stawiennictwa przed komisją. To istotne uproszczenie wprowadza nowelizacja rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 26 maja 2025 r.
Z uproszczonego trybu skorzystają osoby:
- z chorobami genetycznymi i rzadkimi,
- przewlekle chore (np. z niewydolnością serca, chorobami neurodegeneracyjnymi),
- seniorzy z ograniczoną mobilnością,
- dzieci z poważnymi zaburzeniami rozwojowymi.
Szybsze decyzje, mniejsze formalności
Czas oczekiwania na decyzję w I instancji ma wynosić maksymalnie 3 miesiące, a w postępowaniu odwoławczym – 2 miesiące. Są to limity ustawowe, które mają zmobilizować urzędy do sprawniejszej obsługi.
Jeśli poprzednie orzeczenie traci ważność w trakcie postępowania, zachowuje ono moc przez 6 miesięcy lub do momentu doręczenia nowej decyzji. To ma zagwarantować ciągłość świadczeń i ulg.
Jak wnioskować o orzeczenie? Poradnik
- Zbierz dokumentację – aktualne karty informacyjne, wyniki badań obrazowych i laboratoryjnych, opinie specjalistów oraz zaświadczenie o braku rokowań poprawy stanu zdrowia.
- Złóż wniosek – w powiatowym zespole ds. orzekania o niepełnosprawności (osobiście lub przez ePUAP). Zachowaj potwierdzenie złożenia wniosku – od tej daty liczą się terminy.
- Sprawdź ważność obecnego orzeczenia – jeśli wygasa, zaznacz we wniosku konieczność zapewnienia ciągłości świadczeń.
- Skonsultuj się z lekarzem – jeśli stan zdrowia się zmienił, potrzebne będzie aktualne zaświadczenie. Brak świeżych danych może wydłużyć procedurę.
W sytuacjach nagłego pogorszenia stanu zdrowia (np. ostra duszność, silny ból, utrata przytomności), należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub wezwać pomoc medyczną. W takich przypadkach nie czekaj na decyzję orzeczniczą.
Orzeczenie, jak dotychczas, uprawnia do zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia wspierającego, ulg podatkowych, dofinansowań z PFRON oraz preferencji w transporcie publicznym.
Źródło: ZUS
