Większość jabłek jest skażona pestycydami. To zagrożenie dla zdrowia
Jabłko to w polskiej kulturze symbol zdrowia, witamin i odporności. Niestety, najnowsze dane rzucają cień na ten idealny obraz. Choć owoce te są kluczowym elementem zrównoważonej diety, sposób ich uprawy budzi coraz większy niepokój organizacji prozdrowotnych. Raporty wskazują, że większość owoców trafiających na sklepowe półki niesie ze sobą „chemiczny bagaż”, który może negatywnie wpływać na nasz organizm, szczególnie w przypadku najmłodszych konsumentów.
- Chemiczny koktajl w europejskich owocach
- Zagrożenie ze strony „wiecznych chemikaliów” PFAS
- Normy bezpieczeństwa a żywność dla dzieci
Chemiczny koktajl w europejskich owocach
Badania przeprowadzone przez koalicję PAN Europe (Pesticide Action Network) na próbkach jabłek z 13 krajów, w tym z Polski, dostarczyły alarmujących wniosków. Aż w 85% przebadanych owoców wykryto pozostałości pestycydów. Co gorsza, w wielu przypadkach nie była to jedna substancja, lecz ich mieszanka – w niektórych jabłkach znaleziono ślady aż siedmiu różnych chemikaliów. Problem ten wynika z intensywnego rolnictwa, które stosuje środki ochrony roślin, by chronić plony przed parchem, mszycami czy mączniakiem oraz by zapewnić owocom idealny wygląd i trwałość w transporcie.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że 75% wykrytych substancji zalicza się do grupy najniebezpieczniejszych pestycydów dopuszczonych w UE. Eksperci ostrzegają przed tzw. „efektem koktajlu” – choć pojedyncze substancje mogą mieścić się w dopuszczalnych limitach, ich wzajemne oddziaływanie w organizmie człowieka nie jest w pełni zbadane i może prowadzić do zaburzeń hormonalnych czy problemów z układem nerwowym.
Przeczytaj też: Pestycydy w pomidorach z popularnych dyskontów. W których jest najwięcej chemii?
Zagrożenie ze strony „wiecznych chemikaliów” PFAS
Kolejnym poziomem zagrożenia są substancje z grupy PFAS, wykryte w 64% próbek. Są one znane jako „wieczne chemikalia”, ponieważ praktycznie nie ulegają rozkładowi w środowisku naturalnym i kumulują się w ludzkim organizmie przez lata. Stosuje się je w rolnictwie, aby zwiększyć skuteczność oprysków i ich odporność na zmywanie przez deszcz.
PFAS są wiązane przez naukowiec z szeregiem problemów zdrowotnych, w tym z podwyższonym poziomem cholesterolu, chorobami tarczycy, a nawet zwiększonym ryzykiem wystąpienia niektórych nowotworów. Fakt, że tak duża część jabłek – owoców spożywanych codziennie – jest nimi skażona, stawia pod znakiem zapytania dotychczasowe metody kontroli bezpieczeństwa żywności w Europie.
Normy bezpieczeństwa a żywność dla dzieci
Najbardziej uderzającym wnioskiem z raportu PAN Europe jest opinia Martina Dermine’a, który zauważył, że aż 93% badanych jabłek nie spełniłoby rygorystycznych norm przewidzianych dla żywności dla niemowląt i małych dzieci. Obecne przepisy unijne są znacznie surowsze dla produktów dedykowanych najmłodszym, jednak te same dzieci często jedzą „zwykłe” jabłka kupowane na wagę, które te normy wielokrotnie przekraczają.
Aby zminimalizować ryzyko, specjaliści zalecają:
- Wybieranie jabłek z certyfikowanych upraw ekologicznych (BIO), gdzie stosowanie syntetycznych pestycydów jest zabronione.
- Dokładne mycie owoców w roztworach o odczynie kwaśnym (ocet), a następnie zasadowym (soda oczyszczona), co pomaga usunąć część powierzchniowych zanieczyszczeń.
- Obieranie owoców ze skórki w przypadku podawania ich małym dzieciom, choć wiąże się to ze stratą części witamin i błonnika.
Źródła: PAN Europe: Pesticide residues in European apples - report 2024/2025, https://www.theguardian.com/environment/2026/jan/29/pesticide-cocktails-pollute-apples-europe-chemicals, EFSA: The 2023 European Union report on pesticide residues in food, https://www.ewg.org/foodnews/dirty-dozen.php
