Bóle głowy w chorobach oczu – jakie choroby okulistyczne mogą powodować bóle głowy?

Bóle głowy w chorobach oczu – jakie choroby okulistyczne mogą powodować bóle głowy?
pixabay
Autor Magdalena Samecka20.10.2020

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że bóle głowy mogą być związane ze schorzeniami okulistycznymi. Tymczasem bóle głowy w chorobach oczu pojawiają się dość często i mogą być jednym z objawów jaskry, zeza czy półpaśca ocznego. Jak rozpoznać tego typu bóle głowy?

Bóle głowy w chorobach oczu – czym są?

Bóle głowy najczęściej kojarzone są z migreną bądź z bólami napięciowymi, ewentualnie z przebiegiem infekcji grypopodobnych czy nadciśnieniem. Mało kto zdaje sobie sprawę, że ból głowy może pojawić się także w przebiegu chorób okulistycznych.

Bóle głowy w chorobach oczu mogą być objawem zarówno przemęczonych i przesuszonych oczu, z którymi łatwo sobie poradzić, stosując np. nawilżające krople do oczu, jak i wad wzroku czy poważnych schorzeń okulistycznych. Bólom głowy towarzyszą wówczas takie objawy, jak: łzawienie oczu, zaburzenia widzenia, ból oczodołów.

Bóle głowy w chorobach oczu – zmęczone oczy

Zmęczone oczy towarzyszą najczęściej osobom spędzającym dużo czasu przed ekranem komputera, w pomieszczeniach zanieczyszczonych, klimatyzowanych i ze sztucznym oświetleniem. Często z powodu zmęczonych oczu cierpią kierowcy zawodowi i osoby mające kontakt z substancjami chemicznymi. Oczy są zaczerwienione, opuchnięte, bolą i pieką, mamy wówczas do czynienia z tzw. zespołem suchego oka. Przejściowo mogą się pojawiać również uczucie ciężkości powiek, zaburzenia widzenia (widzenia „za mgłą”), a także bóle głowy.

Ból głowy w chorobach oczu – zaburzenia akomodacji i zez

Bóle głowy mogą towarzyszyć wadom wzroku: dalekowzroczności, krótkowzroczności i astygmatyzmowi. Przyczynami mogą być wówczas m. in.:

  • nieskorygowana wada wzroku,
  • źle dobrane soczewki (np. zbyt silne przy krótkowzroczności),
  • niewyrównana starczowzroczność.

Także w przebiegu zeza ukrytego oraz zeza jawnego (zwłaszcza postaci rozbieżnych), czyli chorób polegających na zmianie kąta patrzenia jednego oka względem drugiego spowodowanego osłabieniem mięśni oka, mogą pojawić się bóle głowy. Mają one tępy charakter i słabe bądź umiarkowane nasilenie, są najczęściej zlokalizowane w okolicy czołowej. Bóle głowy przy wadach wzroku nie pojawiają się rano, występują w ciągu dnia lub wieczorem na skutek zmęczenia oczu. Dolegliwości najczęściej mijają po wykonaniu ćwiczeń profilaktyczno–relaksacyjnych oczu, np. wodzenie wzrokiem po okręgu bądź po „ósemce”.

Ból głowy w chorobach oczu – inne choroby okulistyczne

Bóle głowy mogą się pojawić w przebiegu następujących chorób okulistycznych:

1. Jaskra – choroba prowadząca do zwiększenia ciśnienia wewnątrzgałkowego i uszkodzenia nerwu wzrokowego, a co za tym idzie do stopniowego pogarszania wzroku. Oprócz pogorszenia widzenia objawami jaskry są: plamki przed oczami, otoczki pojawiające przy patrzeniu na źródło światła, zwężenie pola widzenia (pacjenci często opisują ten problem jako widzenie przez dziurkę od klucza), ból oczu i ból głowy zlokalizowany nad oczodołami.

2. Półpasiec oczny – to choroba wirusowa, w przebiegu której zostaje zaatakowany nerw trójdzielny, w tym nerw oczny. Początkowy objawy półpaśca ocznego przypominają objawy przeziębienia lub grypy (gorączka, bóle stawów, osłabienie), następnie pojawiają się pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym. Mogą się lokalizować na skroni, na powiece, a także na rogówce bądź spojówce. Oko jest zaczerwienione, opuchnięte, łzawi i jest nadwrażliwe na światło. W przebiegu choroby mogą wystąpić również bóle głowy.

3. Uszkodzenie rogówki i zapalenie błony naczyniowej – objawiają się łzawieniem i podrażnieniem oczu, spadkiem ostrości widzenia. Ból oczu i głowy, które towarzyszą wyżej wymienionym objawom, mają zazwyczaj duże nasilenie.

4. Zespół Tolosy-Hunta – to rzadkie, bolesne porażenie gałkoruchowe, które objawia się zaburzeniami czucia twarzy, porażeniem mięśni oka, silnym bólem w okolicy oczodołu i głowy, może pojawić się także obrzęk tkanek miękkich oczodołu.

Należy pamiętać, że ból głowy i gałki ocznej lub oczodołów może być niezwiązany z chorobami okulistycznymi, a ze schorzeniami neurologicznymi. Wśród tych najczęściej występujących wymienia się:

  • migrenę,
  • wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego,
  • neuralgię pierwszego nerwu trójdzielnego,
  • klasterowe bóle głowy,
  • olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic.

Dlatego też przy występowaniu bólów głowy i oczu często niezbędna jest, obok wizyty u okulisty, również konsultacja z neurologiem.

Ból głowy w chorobach oczu – diagnostyka

Podstawą diagnostyki bólu głowy i oka jest badanie okulistyczne z pomiarem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Lekarz ocenia m.in.:

  • ostrość wzroku,
  • ruchomość i ustawienie oczu,
  • reakcję źrenic na światło,
  • pole widzenia,
  • siatkówkę.

Jeżeli w badaniu nie stwierdza się nieprawidłowości, a dolegliwości są uporczywe, występują nagle, zawłaszcza po jednej stronie głowy i towarzyszą im inne objawy, lekarz może zlecić wykonanie USG oczodołu.

W przypadku, gdy pacjent zgłasza takie problemy jak plamki i otoczki pojawiające się przed oczami przy patrzeniu na źródło światła, konieczne może być przeprowadzenie gonioskopii, czyli badania kąta przesączania (jest to przestrzeń pomiędzy rogówką i twardówką a podstawą tęczówki). Dzięki gonioskopii można postawić rozpoznanie jaskry i nadciśnienia ocznego, wykonuje się ją również przy urazach gałki ocznej.

Następny artykuł