Nadczynność gruczołów przytarczycznych – przyczyny, objawy, leczenie
![Nadczynność gruczołów przytarczycznych – przyczyny, objawy, leczenie](https://images.iberion.media/images/1920/676_Z_Vn2_YS_7_Y46_EYV_Pv546_E_thyroid_1605709449_7b478fc33f.jpg)
Czym jest nadczynność gruczołów przytarczycznych?
Do nadczynności gruczołów przytarczycznych dochodzi, gdy znajdujące się w przedniej części szyi (w pobliżu tarczycy) przytarczyce wytwarzają zbyt dużo parathormonu (PTH) pomagającego kontrolować poziom wapnia i fosforu w organizmie. Stan ten powoduje wzrost poziomu wapnia we krwi (hiperkalcemia) i obniżenie poziomu fosforu (hipofosfatemia), co może prowadzić do szeregu problemów zdrowotnych.
W pobliżu tarczycy znajdują się zazwyczaj cztery przytarczyce. Są one niewielkie, mają wielkość ziarenka ryżu (około 3–5 mm średnicy). Choć tarczyca i przytarczyce są zlokalizowane blisko siebie i stanowią część układu hormonalnego organizmu, ich funkcje nie są ze sobą powiązane. Gruczoły przytarczyczne uwalniają wspomniany już parathormon (PTH) – kości, nerki i jelito cienkie reagują na niego, podnosząc poziom wapnia we krwi.
Wyróżnia się dwa rodzaje nadczynności gruczołów przytarczycznych:
pierwotna nadczynność przytarczyc – gruczoły przytarczyczne spontanicznie wytwarzają nadmierną ilość PTH, co powoduje wzrost poziomu wapnia we krwi,
wtórna nadczynność przytarczyc – towarzyszy innym schorzeniom, np. niewydolności nerek.
Nadmiar hormonu przytarczyc może prowadzić do wielu negatywnych skutków dla zdrowia, takich jak rozwój osteoporozy, kamicy nerkowej, chorób kardiologicznych, zapalenia trzustki, wrzodów żołądka i dwunastnicy.
Nadczynność gruczołów przytarczycznych – przyczyny
Przyczyna pierwotnej nadczynności przytarczyc, jak dotąd, nie została w pełni poznana. W większości przypadków jest nią gruczolak, czyli łagodny nowotwór powstający ze struktur nabłonkowych. Czasami dochodzi również do hiperplazji, stanu, w którym kilka gruczołów przytarczycznych ulega powiększeniu.
Nadczynność gruczołów przytarczycznych – objawy
Nadczynność gruczołów przytarczycznych w początkowej fazie choroby daje niewielkie objawy lub przebiega bezobjawowo. Są one nieswoiste, dlatego też rzadko zostają powiązane z zaburzeniami pracy przytarczyc. Wśród nich wskazuje się na:
uczucie zmęczenia,
nudności i utratę apetytu,
spadek masy ciała,
wzmożone pragnienie,
wielomocz,
osłabienie mięśni,
zaparcia,
bóle brzucha
zaburzenia koncentracji i pamięci.
Gdy choroba jest zaawansowana, a poziom wapnia we krwi znacząco wzrasta, obserwuje się:
wymioty,
nadmierną senność,
odwodnienie,
skurcze mięśni,
bóle kostno-stawowe,
zawroty głowy, dezorientację,
wysokie ciśnienie tętnicze.
Nadczynność gruczołów przytarczycznych – diagnostyka i leczenie
Nadczynność gruczołów przytarczycznych rozpoznaje się dzięki badaniom krwi określającym: poziom parathormonu, poziom wapnia oraz poziom fosforu. Lekarz może również zlecić wykonanie badań obrazowych nerek oraz badania densytometrycznego oceniającego gęstość kości.
W zdecydowanej większości przypadku lekarz zaleca leczenie operacyjnie. Jeśli u chorego występuje znaczna hiperkalcemia, przed leczeniem chirurgicznym, w celu ustabilizowania poziomu wapnia, stosuje się leki zwane bisfosfonianami. Konieczne jest również dbanie o prawidłowe nawodnienie organizmu.
Nieleczona nadczynność gruczołów przytarczycznych powoduje szereg powikłań, takich jak:
osteoporoza,
kamica nerkowa,
choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
zapalenie trzustki.
![Objaw tętniaka](https://images.iberion.media/images/origin/Shutterstock_4c8c16c87d.png)
![Pierwsza objawy poznasz po stopach](https://images.iberion.media/images/origin/Shutterstock_0095670e26.png)
![Owoce z zalewy](https://images.iberion.media/images/origin/Shutterstock_8fb5802554.png)
![Nowe normy ciśnienia tętniczego](https://images.iberion.media/images/origin/Cisnienie_dc1c0ca06d.jpg)
![Kiszonka](https://images.iberion.media/images/origin/Canva_1c1f1d5fa1.png)
![Co wiesz o ludzkim ciele?](https://images.iberion.media/images/origin/0_8cd99636c6.jpg)
![Tym nie popijaj leków. Odbije się to na twoim zdrowiu](https://images.iberion.media/images/origin/close_up_sick_young_woman_taking_medicine_435b59dd9e.jpg)
![hipofosfatazja](https://images.iberion.media/images/origin/Walka_o_zycie_dzieci_be7b4bea31.png)
![Owsica - przyczyny, objawy, leczenie](https://images.iberion.media/images/origin/20240314_161841_ae44b5fc2d.jpg)
![Jemy je codziennie, choć udają mięso. "W składzie nawet papier toaletowy"](https://images.iberion.media/images/origin/shutterstock_1179154192_aa99cf1d00.jpg)
![Kobieta, brzuch, lustro, fałdka](https://images.iberion.media/images/origin/Faldka_fbfc4fb121.jpg)
![Czy lekarz rodzinny może przepisać lek od specjalisty?](https://images.iberion.media/images/origin/Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Projekt_bez_nazwy_894caf36d9.png)
![glista ludzka](https://images.iberion.media/images/origin/glista_ludzka_03c4bf20f8.png)
![Trzy najważniejsze badania krwi](https://images.iberion.media/images/origin/Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Projekt_bez_nazwy_745f2e390b.png)
![Nie możesz się wyspać, bo pijesz ten napój przed snem. Ale kto z nas tego nie robi](https://images.iberion.media/images/origin/shutterstock_2477659611_20acd49080.jpg)
![Patyczki do czyszczenia uszu są niebezpieczne.](https://images.iberion.media/images/origin/Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Projekt_bez_nazwy_kopia_2_3d2fa0395b.png)
![Badanie obrazowe, mężczyzna, rezonans, MRI](https://images.iberion.media/images/origin/Badanie_obrazowe_80adb15e13.jpg)
![Tego lepiej nie pić w samolocie. Stewardesa ostrzega przed groźnymi bakteriami](https://images.iberion.media/images/origin/shutterstock_81402448_9860ddd4a9.jpg)
![Bruzdy i fałdy na paznokciach - przyczyny](https://images.iberion.media/images/origin/41_c9b1ef9775.jpg)
![Szczotkujesz jak szalony, a i tak masz żółte zęby? Higienistka zdradza, w czym tkwi problem. Nie uwierzysz](https://images.iberion.media/images/origin/Projekt_bez_nazwy_5_3faaa79c2b.png)
![Czarny bez](https://images.iberion.media/images/origin/shutterstock_2072345597_da33e175f6.jpg)
![O czym świadczy wzmożone pragnienie?](https://images.iberion.media/images/origin/Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Kopia_Projekt_bez_nazwy_74bbc47172.png)
![Co jeść i pić przy biegunce? Te produkty pomogą ci szybciej wrócić do zdrowia](https://images.iberion.media/images/origin/shutterstock_2484599221_b8a6f8188a.jpg)
![Na czym polega związek LAT?](https://images.iberion.media/images/origin/31_ff49100c8c.jpg)
![Paulina Lerch](https://images.iberion.media/images/origin/TVN_2dbfafe8f7.jpg)
![Szpadel](https://images.iberion.media/images/origin/Szpadel_9b0b4c6493.jpg)
![Marcin Hakiel](https://images.iberion.media/images/origin/Projekt_bez_nazwy_99_ba796804f9.png)
![kurczak](https://images.iberion.media/images/origin/kurczak_f6e14cd64e.jpg)
![Samolot](https://images.iberion.media/images/origin/samolot_fot_Pxhere_itsmekikooooo_Tik_Tok_1fa10a64ca.png)
![Kuba Badach](https://images.iberion.media/images/origin/kuba_badach_70899fa5bd.jpg)
![Objaw tętniaka](https://images.iberion.media/images/origin/Shutterstock_4c8c16c87d.png)
![Neno Bambino – niania elektroniczna](https://images.iberion.media/images/origin/Neno_Bambino_niania_elektroniczna_75e920f861.jpg)
![Nowy, groźny wirus atakuje polskie uprawy](https://images.iberion.media/images/origin/Pietruszka_601ef03fd9.jpg)
![park linowy](https://images.iberion.media/images/origin/Fot_Park_Dolina_Wkry_efdab38a2c.jpg)
![zabawki](https://images.iberion.media/images/origin/aa924e87ae81503e81c34fbce5767fda_5bdd852e3c.jpg)
![Premier Donald Tusk](https://images.iberion.media/images/origin/Szablony_Lelum_2_kopia_2024_09_07_T142437_057_691675d266.jpg)