Skarbówka potwierdza: te wydatki na mieszkanie można odliczyć w PIT. Lista jest długa
Ulga rehabilitacyjna stanowi istotny instrument podatkowy, pozwalający osobom z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunom na obniżenie podstawy opodatkowania o wydatki poniesione na cele lecznicze i adaptacyjne. Prawidłowe zastosowanie tej preferencji wymaga jednak szczegółowej analizy przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz aktualnych interpretacji organów skarbowych. Poniższe opracowanie przedstawia techniczne aspekty kwalifikacji wydatków, limity dochodowe oraz wymogi dokumentacyjne niezbędne do bezpiecznego rozliczenia ulgi.
Czym jest ulga rehabilitacyjna i kto zgodnie z prawem może z niej skorzystać?
Ulga podatkowa dla osób z niepełnosprawnościami, określana w terminologii ustawowej jako odliczenie wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, wynika bezpośrednio z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy te pozwalają na pomniejszenie dochodu o faktycznie poniesione koszty, o ile służą one rehabilitacji lub wsparciu codziennego funkcjonowania podatnika.
Podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z odliczenia jest posiadanie formalnego dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność, przy czym ustawodawca akceptuje orzeczenia o jednym z trzech stopni niepełnosprawności oraz decyzje przyznające rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową bądź socjalną. W przypadku osób, które nie ukończyły 16. roku życia, wymagane jest orzeczenie wydane na podstawie odrębnych przepisów.
Katalog wydatków podlegających odliczeniu został szczegółowo wymieniony w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT, co obejmuje między innymi koszty adaptacji i wyposażenia budynków mieszkalnych oraz nabycie indywidualnego sprzętu niezbędnego w rehabilitacji. Jednocześnie prawo do ulgi przysługuje pod warunkiem, że wydatki nie zostały sfinansowane lub dofinansowane ze środków funduszy takich jak PFRON, NFZ, ZFŚS czy zakładowych funduszy rehabilitacji, ani nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek innej formie.
Jakie wydatki na adaptację i wyposażenie mieszkań kwalifikują się do ulgi rehabilitacyjnej?
Zgodnie z wykładnią przepisów, wydatki na adaptację i wyposażenie lokali oraz budynków mieszkalnych mogą być odliczane, jeżeli ich charakter odpowiada potrzebom wynikającym z konkretnego rodzaju niepełnosprawności podatnika. Organy podatkowe definiują adaptację jako przystosowanie przestrzeni w sposób ułatwiający egzystencję, co oznacza, że zakres prac może być odmienny dla każdego przypadku w zależności od indywidualnych deficytów zdrowotnych.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydawanych interpretacjach indywidualnych wskazuje przykłady inwestycji akceptowanych jako cele rehabilitacyjne, do których zalicza się między innymi wymianę okien i drzwi, montaż klimatyzacji, gazowych podgrzewaczy wody czy mat grzewczych. Ponadto orzecznictwo skarbowe dopuszcza odliczenie kosztów zakupu mebli kuchennych, rolet wewnętrznych, pralki, suszarki automatycznej, a także kompleksowej modernizacji łazienki, w tym montażu antypoślizgowej podłogi i kabin prysznicowych bezbrodzikowych z uchwytami.
Dyrektor KIS stwierdził, że: „(...) uzasadnione jest uznanie poniesionych przez Panią wydatków (...) za wydatki na adaptację lokalu mieszkalnego i jego wyposażenie, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności Pani syna.”
Dla skutecznej kwalifikacji wydatku kluczowe jest wykazanie, że dana inwestycja spełnia funkcję wspomagającą dla osoby niepełnosprawnej w kontekście jej stanu zdrowia. Pomocnym dowodem w procesie dokumentowania związku wydatku z potrzebami rehabilitacyjnymi jest zaświadczenie lekarskie wystawione przez specjalistę, a sama możliwość odliczenia jest każdorazowo weryfikowana przez pryzmat konkretnych okoliczności faktycznych danej sprawy.
Jakie są warunki i ograniczenia przy odliczaniu wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej?
Zasady dokonywania odliczeń są ściśle określone w art. 26 ust. 7, 7b-7g oraz ust. 13 i 13a ustawy o PIT, które to przepisy precyzują między innymi ramy czasowe i dokumentacyjne procesu. Podatnik jest zobowiązany do posiadania dokumentacji potwierdzającej poniesienie kosztów, a samo odliczenie dotyczy wyłącznie wydatków sfinansowanych z własnych środków.
W sytuacji otrzymania częściowego dofinansowania, na przykład z programu Czyste Powietrze lub zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, odliczeniu podlega jedynie różnica między faktycznym kosztem a kwotą otrzymanego wsparcia. Każda forma zwrotu wydatku, nawet częściowa, bezpośrednio pomniejsza kwotę bazową możliwą do wykazania w zeznaniu podatkowym.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że indywidualne interpretacje podatkowe chronią podatnika wyłącznie w zakresie opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku i odnoszą się do przepisów obowiązujących w danym czasie. Jeżeli rzeczywisty stan faktyczny odbiega od przedstawionego, wydana interpretacja nie pełni funkcji ochronnej, ponieważ organ wydający decyzję nie prowadzi postępowania dowodowego. Dodatkowo odliczeniu podlega również zakup lub naprawa indywidualnego sprzętu niezbędnego w rehabilitacji, o ile jego funkcjonalność jest dostosowana do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.
Dyrektor KIS stwierdził, że: «Ogrzewanie gazowe ułatwia Panu funkcjonowanie i wykonywanie podstawowych czynności życiowych, stosownie do Pana potrzeb wynikających z Pana niepełnosprawności.»
Kiedy osoba niepełnosprawna jest uznawana za pozostającą na utrzymaniu podatnika?
Zgodnie z art. 26 ust. 7e ustawy o PIT, z ulgi rehabilitacyjnej mogą korzystać także podatnicy, na których utrzymaniu pozostają osoby niepełnosprawne. Status osoby pozostającej na utrzymaniu jest uwarunkowany stopniem pokrewieństwa lub powinowactwa, obejmując m.in. współmałżonka, dzieci własne i przysposobione, pasierbów, rodziców, rodzeństwo, a także zięciów i synowe. Wydatki podlegające odliczeniu muszą być poniesione przez podatnika w roku podatkowym i dotyczyć osoby spełniającej kryteria ustawowe.
Kluczowym kryterium ekonomicznym jest limit dochodów osoby niepełnosprawnej, który w danym roku podatkowym nie może przekroczyć dwunastokrotności renty socjalnej w wysokości obowiązującej w grudniu tego roku. Przekroczenie tego progu przez osobę niepełnosprawną pozbawia opiekuna możliwości odliczenia wydatków w ramach omawianej ulgi. System ten wymaga zatem monitorowania wysokości świadczeń i zarobków osoby wspieranej w całym okresie rozliczeniowym.
W 2025 roku renta socjalna wynosiła 1878,91 zł brutto, co skutkowało ustaleniem limitu dochodowego na poziomie 22 546,92 zł brutto. Analogiczny mechanizm wyznaczania limitu zarobków będzie obowiązywał w 2026 roku, opierając się na grudniowej stawce renty socjalnej z roku poprzedniego. Należy pamiętać, że spełnienie wszystkich warunków dochodowych i formalnych, w tym złożenie wniosku przez uprawnioną osobę z niepełnosprawnością, jest niezbędne do poprawnego sfinalizowania procedury odliczenia.
Źródło: PAP
