MOPS może wypłacić nawet 6 świadczeń naraz. Polacy nie mają o tym pojęcia
System pomocy społecznej w Polsce często kojarzony jest z ograniczonym wsparciem, jednak analiza konkretnych przypadków oraz wyroków sądowych pokazuje znacznie szerszy wachlarz możliwości finansowych. Choć budżety ośrodków są limitowane, osoby w trudnej sytuacji życiowej mogą ubiegać się o kumulację świadczeń na zróżnicowane cele, od podstawowych potrzeb bytowych po wsparcie w sytuacjach nagłych.
Jakie zasiłki celowe MOPS może przyznać osobie w trudnej sytuacji życiowej?
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej posiada uprawnienia do przyznania jednej osobie wielu świadczeń jednocześnie, co przeczy powszechnemu przekonaniu o ograniczaniu się do jednego rodzaju wsparcia. Przykładem takiej praktyki jest sprawa opisana w orzecznictwie, w której beneficjentka otrzymała sześć zasiłków w ciągu zaledwie trzech miesięcy, a łączna liczba przyznanych jej świadczeń była jeszcze wyższa.
Środki z zasiłków celowych mogą być przeznaczone na zróżnicowane potrzeby, takie jak opłacenie czynszu, zakup leków, ubrań, butów czy wizyty u lekarza. Wśród przyznanych świadczeń znajdują się również fundusze na dofinansowanie zadłużenia czynszowego oraz na zakup żywności.
Możliwość wsparcia na wielu płaszczyznach jest ograniczona jedynie zasobami finansowymi, jakimi dysponuje dany ośrodek. Historia beneficjentki, która w 2024 roku uzyskała znacznie więcej niż sześć zasiłków, pokazuje, że osoby aktywnie ubiegające się o pomoc mogą skutecznie korzystać z systemu zabezpieczenia społecznego.
Czy wysokość zasiłku celowego może być przedmiotem sporu sądowego?
Beneficjenci pomocy społecznej mają prawo kwestionować nie tylko odmowę przyznania świadczenia, ale także jego wysokość. W jednej z rozpatrywanych spraw skarżąca, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i materialną, spierała się o wartość otrzymanego wsparcia, które uznała za zbyt niskie.
Spór dotyczył konkretnej kwoty: wnioskodawczyni domagała się 1000 zł, podczas gdy organ przyznał jej jedynie 200 zł. Wyrok w tej sprawie zapadł przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie 8 października 2024 roku pod sygnaturą II SA/Lu 559/24.
Analiza dokumentacji sądowej wykazała, że w latach 2023 i 2024 liczba przyznanych świadczeń była znacząca, jednak Sąd ostatecznie nakazał ponowne rozpatrzenie wniosku skarżącej. Orzeczenie to zapadło w kontekście faktu, że Dzielnicowy Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał łącznie niemal 79 350 świadczeń z budżetu wynoszącego ponad 4 miliony złotych.
Jakie są podstawy prawne i ograniczenia w przyznawaniu zasiłków celowych?
W opinii publicznej często funkcjonuje obraz MOPS jako instytucji udzielającej skromnego wsparcia, co nie zawsze znajduje potwierdzenie w rzeczywistości, gdyż istnieje prawna możliwość kumulacji świadczeń. Obecnie wiele osób, w tym skarżąca w omawianym procesie, utrzymuje się niemal wyłącznie z zasiłków celowych przy braku innych dochodów.
Zasiłki te są wypłacane na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych, takich jak zakup żywności, opału, odzieży, czy pokrycie kosztów pogrzebu. Użyte w ustawie sformułowanie „w szczególności” oznacza, że katalog tych potrzeb jest otwarty, a definicję niezbędnej potrzeby doprecyzował m.in. WSA w Gorzowie Wielkopolskim w 2014 roku.
Mimo szerokich uprawnień, ośrodki pomocy społecznej muszą limitować świadczenia w oparciu o dostępne fundusze, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z listopada 2024 roku. Decyzje te opierają się na wywiadach środowiskowych i dokumentacji medycznej, które pozwalają ustalić stopień niedostatku i stan zdrowia wnioskodawcy.
Jakie są kluczowe wyroki sądowe dotyczące zasiłków celowych MOPS?
Sądy administracyjne odgrywają istotną rolę w weryfikacji działań ośrodków pomocy społecznej, szczególnie w przypadkach osób stale składających nowe wnioski o wsparcie. Przykładem sporu o zasiłek celowy na żywność jest sprawa rozstrzygana przez WSA w Lublinie, dotycząca beneficjentki otrzymującej wiele świadczeń w krótkim czasie.
W wyroku z 8 października 2024 r. (sygn. II SA/Lu 559/24) sędziowie odnieśli się do mechanizmu kumulacji pomocy, uwzględniając, że skarżąca otrzymała środki na żywność m.in. w marcu 2024 roku. Jednocześnie podkreślono, że budżety MOPS i DZOPS nie są nieograniczone, co wpływa na ostateczne kwoty wypłat.
Aktywność beneficjentów w drodze sądowej przynosi rezultaty, choć orzecznictwo wyznacza granice ochrony. Jak zaznaczył NSA, przyznawanie kolejnych zasiłków osobie posiadającej już stałe wsparcie mogłoby naruszać interesy innych potrzebujących i ograniczać możliwości ochronne ośrodka.
Źródło: PAP
