Skórny objaw raka jelita. Gdy się pojawi, natychmiast do szpitala
Rak jelita grubego może rozwijać się bezobjawowo przez wiele lat. Zdarza się jednak, że organizm daje o sobie znać w nietypowy sposób, dając objawy na powierzchni skóry. Gdy w krótkim czasie ciało pokrywa się licznymi, swędzącymi, ciemnymi i wypukłymi zmianami, nie należy tłumaczyć tego wyłącznie procesem starzenia. Taki stan określa się w medycynie jako zespół Lesera-Trélata. Jest to zespół paraneoplastyczny (paranowotworowy), który nierzadko towarzyszy chorobom nowotworowym rozwijającym się w narządach wewnętrznych.
Zmiany skórne a nowotwór. Czym jest objaw Lesera-Trélata?
Brodawki łojotokowe, potocznie nazywane "brodawkami starczymi", to przeważnie powszechne i łagodne zmiany naskórkowe. Zazwyczaj narastają powoli wraz z wiekiem w postaci wypukłych grudek. Sytuacja wymaga jednak szczególnej uwagi, gdy dochodzi do ich nagłego i licznego wysiewu.
To zjawisko nosi nazwę objawu Lesera-Trélata. Dziesiątki nowych zmian mogą pokryć plecy, brzuch czy twarz pacjenta w ciągu zaledwie kilku tygodni. Stanowi to klasyczną, uogólnioną reakcję organizmu na proces nowotworowy toczący się wewnątrz ciała.
Kiedy brodawki łojotokowe wymagają konsultacji lekarskiej?
Pojedyncza brodawka łojotokowa zazwyczaj nie stanowi powodu do niepokoju. Jednak objaw Lesera-Trélata ma specyficzne cechy, na które należy zwrócić baczną uwagę. Zalicza się do nich:
- błyskawiczne tempo wzrostu – zmiany pojawiają się niemal z dnia na dzień w dużych ilościach,
- intensywny świąd – u znacznej części pacjentów brodawkom towarzyszy uporczywe swędzenie skóry, oporne na standardowe leki przeciwhistaminowe,
- specyficzna lokalizacja – zmiany najczęściej pojawiają się na tułowiu (plecy, klatka piersiowa) i kończynach,
- jednoczesne objawy ogólne – takie jak niewyjaśniona utrata masy ciała, osłabienie i brak apetytu.
Mechanizm powstawania. Dlaczego nowotwór wpływa na stan skóry?
Mechanizm powstawania tych zmian jest ściśle związany z substancjami wydzielanymi przez guz. Nowotwór jelita grubego lub żołądka może produkować specyficzne białka, w tym czynniki wzrostu (m.in. TGF-alfa oraz naskórkowy czynnik wzrostu EGF). Substancje te przedostają się do krwiobiegu i stymulują komórki naskórka do intensywnego namnażania.
W większości przypadków objaw ten towarzyszy gruczolakorakom przewodu pokarmowego, ze szczególnym uwzględnieniem raka żołądka oraz raka jelita grubego. Może również występować przy nowotworach trzustki i piersi.
Ważna zasada diagnostyczna wskazuje, że jeśli u dorosłej osoby w krótkim czasie pojawi się znaczny wysiew swędzących brodawek łojotokowych, konieczna jest pełna diagnostyka obrazowa i endoskopowa przewodu pokarmowego, a nie tylko miejscowe leczenie dermatologiczne.
Diagnostyka zespołu Lesera-Trélata. Od czego zacząć?
Błędem jest traktowanie nagłego wysiewu brodawek łojotokowych wyłącznie jako problemu estetycznego. Usuwanie ich (np. poprzez wymrażanie ciekłym azotem czy terapię laserową) bez znalezienia pierwotnej przyczyny to działanie maskujące główny problem zdrowotny
W przypadku zauważenia u siebie takich symptomów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza w celu podjęcia diagnostyki onkologicznej. Kluczowe jest wykonanie takich badań jak kolonoskopia, która pozwala ocenić jelito grube, oraz gastroskopia, badająca górny odcinek przewodu pokarmowego. Skuteczne leczenie nowotworu pierwotnego najczęściej sprawia, że świąd ustępuje, a same zmiany skórne zatrzymują swój wzrost, a nawet ulegają regresji.
Źródła:
- Sardon, C., Dempsey, T. (2017). The Leser-Trélat sign. „Cleveland Clinic Journal of Medicine”, 84(12), 918-919. Link do badania
- Silva, J.A., Mesquita, K.C., Igreja, A.C. (2013). Paraneoplastic cutaneous manifestations: concepts and updates. „Anais Brasileiros de Dermatologia”, 88(1), 9-22. Link do badania
- Coury, C.J., O'Regan, K.N. (2014). The sign of Leser-Trélat. „CMAJ”, 186(6), E230. Link do badania
