Ten objaw po menopauzie to alarm. Gdy to zobaczysz, biegiem do ginekologa
Wiele kobiet po menopauzie oddycha z ulgą, wierząc, że problemy ginekologiczne mają już za sobą. Tymczasem to właśnie w tym wieku czujność powinna być największa. Rak trzonu macicy, zwany również rakiem endometrium, to obecnie najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy narządów płciowych u kobiet w Polsce. Jeśli zareagujesz szybko, szanse na całkowite wyleczenie są niezwykle wysokie, ponieważ choroba ta zazwyczaj bardzo wcześnie wysyła sygnały ostrzegawcze.
- Rak trzonu macicy czyli nowotwór błony śluzowej
- Krwawienie po menopauzie jako sygnał alarmowy
- Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania
- Przebieg diagnostyki i znaczenie badania USG
- Nowoczesne metody leczenia chirurgicznego i uzupełniającego
Rak trzonu macicy czyli nowotwór błony śluzowej
Rak trzonu macicy wywodzi się z endometrium, czyli błony śluzowej wyścielającej od wewnątrz jamę macicy. W przeciwieństwie do raka szyjki macicy, który najczęściej ma związek z infekcją wirusem HPV, rak trzonu macicy jest ściśle powiązany z zaburzeniami hormonalnymi i metabolicznymi organizmu. Statystyki wskazują, że liczba zachorowań systematycznie rośnie, co wiąże się m.in. ze zmianami stylu życia i starzeniem się społeczeństwa.
Najczęściej chorują kobiety w wieku od 50 do 70 lat, choć nowotwór ten może wystąpić również u młodszych pacjentek. Najważniejszą cechą tego nowotworu jest to, że w większości przypadków (tzw. typ I) rozwija się on na podłożu hormonalnym i jest wykrywany w bardzo niskim stopniu zaawansowania, co daje rokowania sięgające nawet 90% przeżyć 5-letnich.
Krwawienie po menopauzie jako sygnał alarmowy
Najważniejszym objawem, którego pod żadnym pozorem nie wolno zignorować, jest każde krwawienie lub plamienie z dróg rodnych u kobiety, która już przeszła menopauzę. Przyjmuje się, że u ok. 90% pacjentek z rakiem endometrium to właśnie nieprawidłowe krwawienie było pierwszym symptomem choroby. Warto pamiętać, że po ustaniu miesiączkowania (min. 12 miesięcy od ostatniego krwawienia) macica nie powinna już produkować żadnej wydzieliny podbarwionej krwią.
Oprócz krwawień, niepokój powinny wzbudzić:
- Wodniste upławy (często o różowym zabarwieniu lub nieprzyjemnym zapachu).
- Bóle w miednicy mniejszej lub stałe uczucie ciężkości w podbrzuszu.
- Bóle w okolicy krzyżowej kręgosłupa nieuzasadnione urazem.
- Problemy z oddawaniem moczu (w bardziej zaawansowanych stadiach).
Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania
Głównym winowajcą jest tzw. niezrównoważona stymulacja estrogenowa. Oznacza to stan, w którym organizm jest poddawany działaniu estrogenów bez odpowiedniej osłony progesteronu, co powoduje patologiczny wzrost błony śluzowej macicy.
W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się kobiety:
- Z nadwagą i otyłością – tkanka tłuszczowa aktywnie produkuje estrogeny, co drastycznie podnosi ryzyko.
- Chorujące na cukrzycę typu 2 oraz nadciśnienie tętnicze.
- Które nigdy nie rodziły lub późno przeszły menopauzę (po 55. roku życia).
- Z genetycznymi obciążeniami, takimi jak zespół Lyncha.
Przebieg diagnostyki i znaczenie badania USG
Podstawą współczesnej profilaktyki jest regularne USG transwaginalne. U kobiety po menopauzie, która nie stosuje hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), grubość endometrium nie powinna przekraczać 5 mm. Jeśli błona śluzowa jest grubsza lub ma nieprawidłową strukturę, ginekolog musi zlecić pogłębione badania, nawet jeśli nie wystąpiło krwawienie.
Złotym standardem diagnostycznym jest obecnie histeroskopia. Pozwala ona lekarzowi na wprowadzenie mikrokamery do wnętrza macicy, obejrzenie zmian "na żywo" i precyzyjne pobranie wycinka do badania histopatologicznego. Metoda ta jest znacznie dokładniejsza i bezpieczniejsza niż tradycyjne wyłyżeczkowanie jamy macicy wykonywane bez kontroli wzroku.
Nowoczesne metody leczenia chirurgicznego i uzupełniającego
Leczenie raka trzonu macicy opiera się przede wszystkim na chirurgii. Standardem w nowoczesnej medycynie staje się usunięcie macicy z przydatkami metodą laparoskopową lub robotyczną (np. system da Vinci). Takie podejście pozwala na minimalną utratę krwi, mniejszy ból pooperacyjny i powrót do domu zazwyczaj już w 2-3 dobie po zabiegu.
W zależności od stadium choroby (według skali FIGO), lekarze mogą wdrożyć leczenie uzupełniające:
- Brachyterapia: Celowana radioterapia dopochwowa, która niszczy komórki nowotworowe w miejscu ich powstania.
- Radioterapia zewnętrzna: Stosowana, gdy istnieje ryzyko zajęcia węzłów chłonnych.
- Immunoterapia i leczenie celowane: Najnowocześniejsze formy terapii stosowane u pacjentek z konkretnymi mutacjami genetycznymi w stadiach zaawansowanych.
Źródła: https://onkologia.org.pl/pl, https://www.cancer.org/cancer/types/endometrial-cancer/causes-risks-prevention/risk-factors.html, https://seer.cancer.gov/statfacts/html/corp.html, https://www.iarc.who.int/
