Astma oskrzelowa

Astma oskrzelowa
pixabay
Autor Agata Wiencierz22.10.2020

Astma oskrzelowa jest przewlekłą zapalną chorobą płuc, która skutkuje utrudnieniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Szacuje się, że obecnie na astmę choruje ponad 350 milionów ludzi na całym świecie, a liczba ta wciąż rośnie. Astma jest chorobą o podłożu genetycznym i środowiskowym. Sprawdź, jakie są jej objawy i jak można ją leczyć.

Czym jest astma oskrzelowa?

Astma oskrzelowa jest przewlekłą zapalną chorobą płuc, która skutkuje utrudnieniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Przyczyną powstawania astmy jest połączenie czynników genetycznych z czynnikami środowiskowymi. Ryzyko zapadnięcia na astmę oskrzelową zwiększają: zła jakość powietrza, ekspozycja na lotne związki organiczne w zamkniętych pomieszczeniach oraz ekspozycja na czynniki alergizujące, np. sierść zwierząt i kurz. Największym czynnikiem ryzyka wystąpienia astmy oskrzelowej jest występowanie innej choroby atopowej, np. atopowego zapalenia skóry lub kataru siennego.

Objawy astmy oskrzelowej

W przebiegu astmy oskrzelowej chory doświadcza epizodów świszczącego oddechu, duszności, kaszlu oraz ucisku w klatce piersiowej. Astmatyk może wytwarzać trudną do wykrztuszenia plwocinę, która czasami wyglądem przypomina ropę. Objawy nasilają się zazwyczaj nad ranem i w nocy oraz w trakcie wysiłku fizycznego lub przy ekspozycji na zimne powietrze. Rodzaj objawów i częstość ich występowania w dużej mierze są osobnicze i mogą zależeć od obecności czynników wyzwalających, np. alergenów w powietrzu lub stresu.

Objawy astmy są znacznie cięższe w przypadku astmy sterydoodpornej. Pomimo intensywnego leczenia, u chorych na ten rodzaj astmy nie udaje się opanować rozwoju i przebiegu choroby, co prowadzi do stanu nieustannego zagrożenia życia, a w konsekwencji do uniemożliwienia choremu normalnego funkcjonowania. W tym przypadku objawy pojawiają się nagle i w większym nasileniu niż przy zwykłej astmie oskrzelowej.

Diagnoza i leczenie astmy oskrzelowej

W przypadku podejrzenia astmy specjalista przeprowadza dokładny wywiad lekarski oraz badanie spirometryczne mające na celu ocenę czynności płuc. Podczas spirometrii ocenia się objętość powietrza wydychanego i wdychanego do płuc.

Leczenie astmy jest objawowe. Choremu zaleca się identyfikację czynników wyzwalających i unikanie ich, a jeśli jest to niewystarczające, stosuje się farmakoterapię. Leki dobierane są w oparciu o nasilenie objawów i częstotliwość ich występowania. Gdy objawy występują rzadko, zaleca się doraźne stosowanie leków rozszerzających oskrzela, np. beta-2-mimetyków. W przypadku ataków pojawiających się częściej niż dwa razy na tydzień, możliwe jest stosowanie wziewnych kortykosteroidów w niskiej dawce lub antagonistów leukotrienowych doustnie. Codzienne ataki wymagają zastosowania wyższych stężeń glikokortykosteroidów.

W przypadku gdy chory cierpi na astmę sterydoodporną, możliwe jest stosowanie najnowszych leków biologicznych – omalizumabu i mepolizumabu – które pozwalają na poprawę jakości życia pacjenta, poprawę parametrów wydolności układu oddechowego i wpływają na rzadsze występowanie infekcji górnych dróg oddechowych. Możliwe jest bezpłatne leczenie astmy ciężkiej lekami biologicznymi po przystąpieniu do programu lekowego.

Styl życia a astma oskrzelowa

Chorzy na astmę oskrzelową powinni zadbać o zrównoważoną dietę. Badania sugerują, że osoby spożywające pożywienie bogate w witaminy C i E, beta-karoten, flawonoidy, magnez, selen i kwasy omega-3 rzadziej doświadczają ataków duszności, ponieważ brak tych substancji w diecie przyczynia się do osłabienia organizmu. Konserwanty i sztuczne barwniki mogą być czynnikami wywołującymi napady astmy, dlatego warto ich unikać.

Astma oskrzelowa nie oznacza natomiast, że należy rezygnować z wysiłku. Przed ćwiczeniami należy wykonać dokładną rozgrzewkę, można też przyjąć lek rozkurczający oskrzela. Uprawianie sportu poprawia kondycję układu krążeniowo-oddechowego.

Chorzy na astmę powinni potrafić zarządzać stresem w swoim życiu, ponieważ nadmierne zdenerwowanie może sprzyjać napadom duszności. Pomocne może być stosowanie technik relaksacyjnych lub uprawianie jogi.

Co robić w przypadku napadu astmy oskrzelowej?

Gdy chory doświadcza napadu duszności, od razu powinien sięgnąć po lek rozkurczowy. Jeśli po 20 minutach objawy nie ustąpiły, powinien przyjąć drugą dawkę leku i natychmiast skontaktować się z lekarzem. W przypadku napadu astmy nie powinno się przyjmować pozycji leżącej, gdyż utrudnia ona oddychanie. Stres może nasilić objawy astmy, dlatego gdy jesteśmy świadkami napadu, powinniśmy zachować spokój i nie zostawiać chorego bez opieki do momentu, aż powróci on do równowagi oddechowej.

Następny artykuł