Niebezpieczeństwo, o którym mało kto wie. Nocne nadciśnienie może skończyć się udarem
U zdrowego człowieka ciśnienie tętnicze obniża się podczas snu o około 10–20 %. To tzw. „dipping”, ważny dla regeneracji serca i naczyń. Gdy spadek nie następuje lub – co gorsza – ciśnienie rośnie, mamy do czynienia z nocnym nadciśnieniem. Zjawisko to dotyczy nawet co trzeciej osoby z rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym – częściej u pacjentów z otyłością brzuszną, cukrzycą typu 2, obturacyjnym bezdechem sennym czy przewlekłą chorobą nerek.
Dlaczego nocne wartości są tak groźne?
Nocne pomiary są pozbawione wpływu stresu i aktywności, dlatego lepiej odzwierciedlają obciążenie układu krążenia. W wytycznych ESC/ESH 2024 podkreśla się, że nocne ciśnienie jest silniejszym predyktorem udaru niż pomiary dzienne czy gabinetowe.
Badania obserwacyjne i meta-analizy pokazują, że:
- wzrost nocnego skurczowego ciśnienia o 10 mmHg może podnieść ryzyko udaru o ≈ 20%,
- osoby, u których ciśnienie nie spada w nocy („non-dippers”) lub wręcz rośnie („risers”), mają ponad dwukrotnie wyższe ryzyko udaru w porównaniu z prawidłowo „zanurzającymi” wartościami.
Jak rozpoznać problem?
Klasyczne, dzienne pomiary mogą niczego nie wykazać. Standardem diagnostycznym jest ABPM – całodobowe monitorowanie ciśnienia. Wynik określa, czy nocny spadek wynosi co najmniej 10 %. Jeśli nie lub jeśli nocne wartości przekraczają 120/70 mmHg, lekarz rozważa terapię ukierunkowaną na nocne nadciśnienie.
Kto powinien pomyśleć o badaniu?
Podejrzenie nocnego nadciśnienia nasuwa się, gdy pacjent:
- budzi się z pulsującym bólem głowy, kołataniem serca lub uczuciem niewyspania,
- cierpi na chrapanie lub bezdech senny,
- ma prawidłowe „dzienne” ciśnienie, lecz już wystąpiły powikłania nadciśnienia (np. przerost lewej komory, mikroalbuminuria),
- zmaga się z cukrzycą typu 2, przewlekłą chorobą nerek albo znaczną otyłością.
W takich sytuacjach lekarz rodzinny może skierować na ABPM, a kardiolog lub hipertensjolog dostosować leczenie (np. przesunąć dawkę leków na wieczór lub włączyć preparaty o przedłużonym działaniu).
Co możesz zrobić już dziś?
- Popraw higienę snu – stałe godziny, zaciemniona sypialnia, ograniczenie ekranów.
- Zredukuj masę ciała i ogranicz sól oraz alkohol.
- Lecz bezdech senny (CPAP, konsultacja laryngologiczna).
- Unikaj wysiłku i stresu tuż przed snem; wieczorne „cardio” zamień na spacer lub wykonuj ćwiczenia relaksacyjne.
Nie zwlekaj, jeżeli rano pojawia się silny ból głowy, zaburzenia widzenia, drętwienie kończyn albo mimo terapii wartości ciśnienia są nadal wysokie. Odpowiednio wcześnie wykryte i leczone nocne nadciśnienie znacząco zmniejsza ryzyko udaru oraz innych powikłań sercowo-naczyniowych.
Źródło: Pacjenci.pl
