Bagatelizujemy wczesne sygnały. Co dziewiąty dorosły Polak dowiaduje się o chorobie o wiele za późno
Polska medycyna mierzy się z niewidzialną epidemią, która każdego dnia, bez żadnych objawów, niszczy zdrowie milionów naszych obywateli. Oficjalne statystyki są przerażające: aż 11 proc. dorosłych Polaków żyje z zagrożeniem, o którym nie ma bladego pojęcia, ponieważ ich organizm nie wysyła żadnych sygnałów ostrzegawczych. Problem jest o tyle krytyczny, że na całym świecie co 20 sekund dochodzi do zgonu z powodu schorzenia, które przez lata rozwija się w całkowitej ciszy. To z tego powodu lekarze nazywają je “chorobą widmo”. Z czasem pojawiają się jednak objawy, które powinny zaniepokoić każdego człowieka.
- Dlaczego Twój organizm nie wyśle żadnego sygnału ostrzegawczego, zanim będzie za późno na ratunek?
- Polski system opieki zdrowotnej często "przegapia" pacjentów w pierwszej fazie choroby
- Dwa kluczowe parametry laboratoryjne, które musisz sprawdzić, by uniknąć dożywotnich wizyt
Niewidzialny wróg w polskim systemie
W świecie medycznym coraz głośniej mówi się o zjawisku „rosnącej fali”, która w najbliższych dekadach może doprowadzić do paraliżu wielu oddziałów szpitalnych. Nie chodzi o wirusa czy nagłą infekcję, ale o proces, który powoli i bezboleśnie wyłącza kluczowe funkcje życiowe organizmu. Eksperci medyczni określają obecną sytuację jako alarmującą – szacuje się, że do 2050 roku to konkretne schorzenie wysunie się na trzecie miejsce wśród najczęstszych przyczyn zgonów na całym świecie.
Największą trudnością jest fakt, że polski system opieki zdrowotnej często bywa „dziurawy”. Oznacza to, że pacjenci zmagający się z powszechnymi dolegliwościami, takimi jak nadciśnienie czy cukrzyca, rzadko są kierowani na pogłębioną diagnostykę organów, które jako pierwsze padają ofiarą tych chorób. Brak rutynowych badań sprawia, że tysiące ludzi żyje w fałszywym poczuciu bezpieczeństwa, tracąc bezpowrotnie czas, w którym leczenie jest najskuteczniejsze i najtańsze.
4 miliony Polaków pod radarem. Licznik nieubłaganie tyka
Dane epidemiologiczne publikowane przez Polskie Towarzystwo Nefrologiczne nie pozostawiają złudzeń: w naszym kraju na przewlekłą chorobę nerek (PChN) cierpi już około 4 miliony osób. To oznacza, że co dziewiąty dorosły Polak ma uszkodzony narząd, który odpowiada za filtrowanie toksyn z krwi. Problem polega na tym, że aż 90 proc. chorych nie ma pojęcia o swojej diagnozie, ponieważ nerki nie są unerwione bólowo – one niszczeją w całkowitej ciszy.
Statystyka globalna, oparta na raportach Global Burden of Disease, uderza jeszcze mocniej: co 20 sekund na świecie umiera człowiek z powodu niewydolności nerek. W Polsce scenariusz często bywa podobny – pacjent trafia do specjalisty dopiero w momencie, gdy narząd pracuje już tylko na 10-15 proc. swoich możliwości. Wtedy jedynym ratunkiem pozostają uciążliwe dializy, które wymagają wielogodzinnych wizyt w szpitalu kilka razy w tygodniu, całkowicie zmieniając życie chorego i jego rodziny.
Dwa proste parametry, które ratują życie
Skoro choroba nie boli, a system profilaktyki często zawodzi, jedyną skuteczną metodą obrony jest wzięcie spraw we własne ręce. Lekarze przypominają, że wykrycie zagrożenia na wczesnym etapie jest niezwykle proste i nie wymaga skomplikowanej aparatury ani drogich testów. Większość z nas może wykonać te badania przy okazji rutynowej kontroli, o ile będziemy wiedzieć, o co konkretnie poprosić w laboratorium.
Aby uniknąć najczarniejszego scenariusza, każdy dorosły człowiek, a zwłaszcza osoby po 40. roku życia, powinien raz w roku sprawdzić poziom kreatyniny we krwi (z obowiązkowym wyliczeniem wskaźnika eGFR) oraz wykonać ogólne badanie moczu. Te dwa proste parametry to Twoja najważniejsza polisa na życie. Pozwalają one wykryć nieprawidłowości w pracy nerek w momencie, gdy można je jeszcze zatrzymać za pomocą odpowiedniej diety i nowoczesnych leków. Pamiętaj, że w przypadku nerek brak bólu nie oznacza braku problemu – oznacza jedynie, że Twój organizm jeszcze nie zaczął głośno wołać o pomoc.
Źródło: Polskie Towarzystwo Nefrologiczne, Global Burden of Disease (GBD)
