Brak CE i rakotwórcze barwniki. KAS zatrzymał na granicy 818 tys. zabawek zagrażających dzieciom

Wyniki kontroli KAS. Skąd pochodzą zakwestionowane produkty?

W najnowszej akcji kontrolnej funkcjonariusze przeanalizowali transporty zabawek z krajów trzecich. Skontrolowano ponad 818 tysięcy produktów. Wśród 335 wytypowanych do szczegółowych oględzin partii w 287 stwierdzono nieprawidłowości.

Aż 76 proc. zakwestionowanych zabawek pochodziło z Chin. Najczęstsze uchybienia to brak europejskiego znaku CE, brak danych importera oraz brak instrukcji i ostrzeżeń w języku polskim. Te braki informacyjne na etykietach często stanowią pierwszy sygnał, że producent mógł nie zastosować się do rygorystycznych wymogów dotyczących materiałów użytych do produkcji.

Szkodliwe substancje: ftalany, ołów i kadm w produktach dla dzieci

Zabawki wzbudzające wątpliwości celników zostały poddane badaniom przez ekspertów z Centralnego Laboratorium Celno-Skarbowego. Analiza 49 próbek potwierdziła obecność substancji o udokumentowanym, negatywnym wpływie na rozwijający się organizm. W dwóch przypadkach stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm ftalanu diizononylu (DINP).

Ftalany to związki chemiczne powszechnie stosowane do uelastyczniania plastiku. Badania medyczne wskazują, że przewlekła ekspozycja na te substancje zaburza gospodarkę hormonalną i wpływa na rozwój układu rozrodczego. W produktach z importu, które nie przeszły certyfikacji, nierzadko wykrywa się również metale ciężkie – w tym ołów i kadm – oraz toksyczne barwniki.

Należy pamiętać, że niemowlęta i małe dzieci poznają otoczenie organoleptycznie. Wkładanie do ust zabawek zawierających szkodliwe związki chemiczne ułatwia przedostanie się ich do krwiobiegu, co w dłuższej perspektywie zwiększa ryzyko wystąpienia problemów neurologicznych.

Jak weryfikować bezpieczeństwo zabawek? Wskazówki dla rodziców

Aby chronić zdrowie dziecka, warto stosować zasadę ograniczonego zaufania względem wyjątkowo tanich produktów niewiadomego pochodzenia. Przed zakupem należy zweryfikować następujące elementy:

• znak CE – to podstawowy certyfikat oznaczający, że producent deklaruje zgodność wyrobu z dyrektywami Unii Europejskiej. Należy zwracać uwagę na proporcje liter, aby uniknąć pomyłki z łudząco podobnym znakiem "China Export",
   
• pełna identyfikacja – na opakowaniu powinny znaleźć się czytelne dane producenta, europejskiego importera oraz polska instrukcja obsługi,
   
• zapach i jakość wykonania – ostry, chemiczny zapach plastiku lub gumy dyskwalifikuje produkt, podobnie jak farba, która łatwo się łuszczy i pozostaje na skórze,
   
• kategorie wiekowe – należy bezwzględnie przestrzegać piktogramów określających wiek użytkownika (np. "0-3"); są to istotne wytyczne dotyczące ryzyka zadławienia małymi elementami.

Narażenie na szkodliwe substancje. Kiedy warto skonsultować się z lekarzem?

Narażenie organizmu na działanie takich substancji jak ołów czy ftalany ma często charakter przewlekły, a ewentualne skutki nie pojawiają się natychmiast. Jeśli dziecko miało częsty kontakt z tanimi zabawkami bez odpowiednich atestów (zwłaszcza wkładając je do ust) i pojawiają się u niego takie objawy jak:

przewlekłe problemy z koncentracją i nauką,

niewyjaśnione opóźnienia w rozwoju motorycznym,

apatia, brak apetytu lub nawracające bóle brzucha,

warto skonsultować się z lekarzem w lokalnej przychodni. Pediatra po zebraniu szczegółowego wywiadu może zlecić m.in. badanie krwi oceniające stężenie metali ciężkich, co pozwala obiektywnie zweryfikować przyczynę ewentualnych problemów rozwojowych.

Źródła:

• Guney, M., Zagury, G.J. (2012). Heavy metals in toys and low-cost jewelry: Critical review of U.S. and Canadian legislations and recommendations. „Environmental Science & Technology”, 46(8), 4265-4274. Link 
• Stringer, R., Johnston, P., Santillo, D. (2000). Concentrations of phthalate esters and identification of other additives in PVC children's toys. „Environmental Science and Pollution Research”, 7(1), 27-36. Link
• Diamanti-Kandarakis, E., Bourguignon, J. P., Giudice, L. C., Hauser, R., Prins, G. S., Soto, A. M., Zoeller, R. T., Gore, A. C. (2009). Endocrine-disrupting chemicals: an Endocrine Society scientific statement. „Endocrine Reviews”, 30(4), 293-342. Link