Nigdy nie pij tej herbaty przy nadciśnieniu. To może skończyć się wezwaniem karetki
Nadciśnienie tętnicze to bezlitosny zabójca, który nie wybacza błędów dietetycznych. Większość pacjentów doskonale wie, że należy unikać soli i uważać z kofeiną, ale prawdziwe zagrożenie często kryje się w pozornie niewinnych, ziołowych naparach. Istnieje jedna popularna roślina, powszechnie dodawana do herbat "na trawienie" czy "na ból gardła", która potrafi wywindować ciśnienie krwi do wartości bezpośrednio zagrażających życiu. Wystarczy zaledwie kilka filiżanek, by precyzyjne mechanizmy regulujące gospodarkę wodno-elektrolitową w nerkach uległy załamaniu, a domowy aparat pokazał wynik, który kwalifikuje się wyłącznie do pilnego wezwania pogotowia ratunkowego.
Pozorny przyjaciel żołądka, bezlitosny wróg serca
Tym ukrytym niebezpieczeństwem jest korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra). Ze względu na swój naturalnie słodki smak i właściwości powlekające, producenci masowo dodają go do mieszanek ziołowych, herbat na drogi oddechowe oraz suplementów wspierających trawienie. Problem polega na tym, że główny składnik aktywny lukrecji – kwas glicyryzynowy – działa na ludzki organizm jak silny, niekontrolowany steryd.
Choć lukrecja faktycznie łagodzi stany zapalne błony śluzowej, u osób z chorobami układu krążenia uruchamia lawinę katastrofalnych skutków biochemicznych. Pijąc słodką herbatkę, pacjenci nieświadomie wprowadzają do organizmu substancję, która błyskawicznie wchodzi w interakcje z lekami i niszczy wypracowaną farmakologicznie stabilność ciśnienia.
Jak lukrecja "oszukuje" nasze nerki?
Z medycznego punktu widzenia mechanizm uszkodzeń jest doskonale poznany i niezwykle groźny. Kwas glicyryzynowy blokuje w nerkach kluczowy enzym – dehydrogenazę 11-beta-hydroksysteroidową typu 2 (11β-HSD2). W normalnych warunkach enzym ten chroni receptory przed nadmiarem kortyzolu. Gdy zostaje zablokowany, kortyzol zalewa receptory, wywołując stan zwany pseudohiperaldosteronizmem. Co to oznacza w praktyce?
- Ekstremalne zatrzymanie sodu i wody: Organizm przestaje wydalać płyny, co bezpośrednio rozciąga naczynia krwionośne i drastycznie podbija ciśnienie.
- Wypłukiwanie potasu (hipokaliemia): Wraz z zatrzymaniem sodu, nerki w panicznym tempie pozbywają się niezbędnego dla serca potasu.
- Blokada leków hipotensyjnych: Działanie popularnych leków na nadciśnienie (m.in. inhibitorów ACE czy diuretyków) zostaje całkowicie zneutralizowane.
Złota rada kardiologiczna: Jeśli leczysz się na nadciśnienie tętnicze lub przyjmujesz leki moczopędne, traktuj korzeń lukrecji w składzie herbaty jak czerwoną flagę. Spożycie zaledwie 50 mg kwasu glicyryzynowego dziennie (co odpowiada 1-2 filiżankom mocnego naparu) może zniweczyć terapię i wywołać tzw. przełom nadciśnieniowy.
Przełom nadciśnieniowy – kiedy dzwonić po karetkę?
Zatrucie lukrecją rzadko daje objawy od razu, co usypia czujność pacjentów. Toksyczne stężenie buduje się w organizmie z każdą wypitą filiżanką, prowadząc w końcu do nagłego skoku ciśnienia (często powyżej 180/110 mmHg). W takiej sytuacji nie ma miejsca na domowe sposoby. Należy natychmiast wezwać Zespół Ratownictwa Medycznego, jeśli skokowi ciśnienia towarzyszą:
Rozsadzający, pulsujący ból głowy (szczególnie w potylicy, nieustępujący po lekach przeciwbólowych).
Zaburzenia widzenia, mroczki przed oczami lub duszności.
Arytmia i uczucie "kołatania" serca (bezpośredni skutek drastycznego braku potasu).
Nagłe, rozległe obrzęki kończyn dolnych i twarzy, świadczące o krytycznym zatrzymaniu wody.
Źródła:
- Penninkilampi, R., Eslick, E. M., Eslick, G. D. (2017). A systematic review and meta-analysis of clinical trials investigating the effect of licorice on blood pressure. „Journal of Human Hypertension”, 31(11), 699-704. Link do badania
- Omar, H. R., Komarova, I., El-Ghonemi, M., Fathy, A., Rashad, R., Abdelmalak, H. D., Yerramadha, M. R., Ali, Y., Helal, E., Camporesi, E. M. (2012). Licorice abuse: time to send a warning message. „Therapeutic Advances in Endocrinology and Metabolism”, 3(4), 125-138. Link do bdania
- Sigurjónsdóttir, H. A., Franzson, L., Geirsson, A. J., Sigurdsson, G., Axelson, M. (2001). Is blood pressure commonly raised by moderate consumption of liquorice?. „Journal of Human Hypertension”, 15(8), 545-552.Link do badania
