Potęga świętojańskiego zioła. Na co pomaga dziurawiec i kiedy go zbierać?
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum), znany jako „ziele świętojańskie”, od wieków zajmuje ważne miejsce w medycynie ludowej i współczesnej fitoterapii. Kojarzony z Nocą Świętojańską i złocistymi łąkami, zachwyca wyglądem, ale przede wszystkim kryje w sobie cenne właściwości zdrowotne. Wymaga jednak ostrożnego stosowania.
- Dziurawiec wspiera leczenie łagodnej i umiarkowanej depresji, problemów trawiennych oraz stanów zapalnych skóry, ale wymaga ostrożności
- Najlepiej zbierać go od połowy czerwca do sierpnia w słoneczny, suchy dzień, ścinając górne 20–30 cm kwitnących pędów i susząc w cieniu
- Można z niego przygotować napar, olej lub nalewkę
Kiedy i jak zbierać dziurawiec?
Roślina kwitnie od połowy czerwca do sierpnia. Najlepiej zbierać ją w suchy, słoneczny dzień, ścinając górne 20–30 cm pędów w pełni kwitnienia. Suszy się ją w przewiewnym, zacienionym miejscu, ponieważ bezpośrednie światło niszczy część substancji aktywnych.
Dziurawiec rośnie dziko na łąkach, miedzach i nasłonecznionych zboczach w całej Polsce. Jego płatki wyglądają jak „nakłute” – to zbiorniki olejków eterycznych, którym zawdzięcza nazwę.
Właściwości potwierdzone badaniami
Dziurawiec wykazuje działanie przeciwdepresyjne i bywa stosowany w łagodnych oraz umiarkowanych epizodach depresji, co potwierdzają badania kliniczne oraz zalecenia Europejskiej Agencji Leków (EMA).
Pobudza także wydzielanie żółci i soku żołądkowego, dzięki czemu łagodzi objawy niestrawności. Wspiera leczenie stanów zapalnych skóry i błon śluzowych, działa antybakteryjnie, a jego wpływ na neuroprzekaźniki sprzyja lepszemu snu i redukcji napięcia nerwowego.
Z dziurawca można przygotować:
- napar (herbatkę) – na problemy trawienne i łagodny stres;
- olej dziurawcowy (macerat) – do stosowania zewnętrznego na otarcia, oparzenia, stłuczenia;
- nalewkę – jako tradycyjny środek wzmacniający.
Przeciwwskazania i środki ostrożności
Dziurawiec może wchodzić w groźne interakcje z lekami, m.in. osłabiać działanie antykoncepcji hormonalnej, preparatów przeciwzakrzepowych, przeciwwirusowych, immunosupresyjnych oraz niektórych antydepresantów z grupy SSRI. Zwiększa także wrażliwość skóry na promieniowanie UV, co może prowadzić do poparzeń słonecznych. Nie jest zalecany kobietom w ciąży, karmiącym piersią ani dzieciom bez wcześniejszej konsultacji lekarskiej.
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
Po poradę medyczną warto sięgnąć, jeśli stosujemy jakiekolwiek leki na receptę, odczuwamy nasilone objawy depresji lub pojawiają się myśli samobójcze. Konsultacja jest także konieczna w przypadku reakcji skórnych po ekspozycji na słońce.
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Źródła:
Klemow KM, Bartlow A, Crawford J, Kocher N, Shah J, Ritsick M. Medical attributes of St. John’s Wort (Hypericum perforatum). In: Benzie IFF, Wachtel Galor S, editors. Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects. 2nd ed. Boca Raton (FL): CRC Press/Taylor & Francis; 2011 [cited 2025 Aug 12].
