Te grzyby rosną zimą w polskich lasach. Smakują obłędnie i są bardzo zdrowe

Jakie jadalne grzyby zimowe można znaleźć w polskich lasach i gdzie ich szukać?

Zgodnie z danymi mykologicznymi sezon grzybowy w polskich kompleksach leśnych nie ogranicza się wyłącznie do miesięcy letnich i jesiennych, lecz w rzeczywistości trwa przez cały rok. Eksperci potwierdzają, że również w chłodniejszych okresach, w tym w miesiącach zimowych, na terenie Polski odnotowuje się występowanie kilku specyficznych gatunków grzybów jadalnych. W rezultacie, odpowiednia wiedza o ich cyklach życiowych umożliwia identyfikację wartościowych okazów nawet przy niskich temperaturach otoczenia.

Głównymi przedstawicielami flory grzybowej w tym okresie są gatunki saprotroficzne, które kolonizują martwe drewno lub osłabione drzewa liściaste. Jednocześnie ich odporność na mróz pozwala na wielokrotne zamarzanie i odmarzanie owocników bez utraty wartości odżywczych i strukturalnych. Co więcej, brak konkurencji ze strony gatunków ciepłolubnych ułatwia ich lokalizację w specyficznych niszach ekologicznych.

Analiza biotopów wykazuje, że największe prawdopodobieństwo znalezienia tych okazów występuje w lasach łęgowych oraz w wilgotnych zadrzewieniach liściastych. W rezultacie poszukiwania powinny być koncentrowane na obszarach o dużej wilgotności podłoża i obecności specyficznych gatunków drzew żywicielskich. Prawidłowa identyfikacja siedlisk stanowi kluczowy parametr efektywności zimowego grzybobrania.

Gdzie najlepiej szukać płomiennicy zimowej, uszaka bzowego i wodnichy późnej?

Płomiennica zimowa (Flammulina velutipes) preferuje pnie oraz gałęzie martwych lub schorowanych drzew liściastych, ze szczególnym uwzględnieniem wierzb, topoli oraz olch. Zgodnie z obserwacjami gatunek ten często pojawia się w kępach, co ułatwia jego identyfikację wizualną w bezlistnym lesie. Jednocześnie jej charakterystyczny, miodowy kolor stanowi wyraźny kontrast na tle ciemnej kory drzew w okresie niskiego nasłonecznienia.

Uszak bzowy (Auricularia auricula-judae) występuje najczęściej na pędach bzu czarnego, choć dane wskazują na jego obecność również na innych gatunkach krzewów i drzew liściastych. Co więcej, owocniki te wykazują unikalną zdolność do pęcznienia pod wpływem wilgoci po okresach przymrozków, co czyni je łatwiejszymi do zauważenia po opadach deszczu lub śniegu. W rezultacie ich występowanie jest ściśle skorelowane z wilgotnością powietrza w danym mikroklimacie.

Wodnicha późna (Hygrophorus hypothejus) jest gatunkiem mikoryzowym, co oznacza, że jej występowanie jest nierozerwalnie związane z obecnością sosen. Grzyb ten pojawia się na piaszczystych glebach w borach sosnowych, zazwyczaj po pierwszych przymrozkach, kiedy temperatura gleby znacząco spada. Zgodnie z danymi analitycznymi, optymalnym terminem zbioru jest okres od listopada do przełomu grudnia i stycznia, o ile nie występuje gruba pokrywa śnieżna.

Jakie umiejętności i wiedza są potrzebne do zimowego grzybobrania?

Podstawowym wymogiem dla zbieraczy w okresie zimowym jest biegłość w identyfikacji gatunków nadrzewnych, które dominują w tym czasie w ekosystemie. Ponieważ wiele gatunków jadalnych posiada swoje niejadalne lub trujące odpowiedniki, konieczna jest analiza cech morfologicznych, takich jak rodzaj blaszek czy barwa zarodników. W rezultacie wiedza teoretyczna musi być poparta praktycznym doświadczeniem w terenie.

Równie istotnym elementem jest zrozumienie zależności fenologicznych, czyli wpływu temperatury i opadów na rozwój owocników w specyficznych warunkach pogodowych. Co więcej, zimowe grzybobranie wymaga umiejętności poruszania się w trudnym terenie, gdzie niska temperatura i wilgoć wpływają na kondycję podłoża. Jednocześnie analityczne podejście do mapowania lasu pozwala na wytypowanie miejsc o największym potencjale występowania określonych gatunków.

Wymagana jest również znajomość etyki leśnej oraz przepisów prawnych dotyczących zbioru płodów runa leśnego w okresach chronionych lub na obszarach objętych restrykcjami. Zgodnie z danymi, przestrzeganie tych zasad jest kluczowe dla zachowania bioróżnorodności i regeneracji mycelium w kolejnych cyklach wegetacyjnych. W rezultacie przygotowanie merytoryczne stanowi fundament bezpiecznego i efektywnego pozyskiwania grzybów zimą.

Czy w polskich lasach zimą występują niejadalne grzyby, takie jak białoporek brzozowy?

W ekosystemie leśnym w okresie zimowym powszechnie występują gatunki, które są klasyfikowane jako niejadalne, czego przykładem jest białoporek brzozowy (Fomitopsis betulina). Gatunek ten zasiedla wyłącznie brzozy, pełniąc funkcję saprotrofa lub pasożyta osłabionych drzew, co prowadzi do brunatnej zgnilizny drewna. W rezultacie jego obecność jest stałym elementem krajobrazu leśnego, niezależnie od panujących warunków termicznych.

Choć białoporek brzozowy nie jest spożywany ze względu na twardą, korkowatą strukturę i gorzki smak, w danych historycznych i medycznych wskazuje się na jego potencjalne właściwości terapeutyczne. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w celach spożywczych jest on bezużyteczny, co wymaga od grzybiarza precyzyjnego rozróżnienia gatunków o różnym przeznaczeniu. Co więcej, jego obecność często sugeruje specyficzny stan sanitarny drzewostanu brzozowego.

Oprócz wspomnianego białoporka, zimą można napotkać liczne inne huby i grzyby poliporoidalne, które zachowują swoje owocniki przez wiele sezonów. Zgodnie z analizą biologiczną, te gatunki nie wykazują toksyczności ostrej, jednak ich parametry organoleptyczne wykluczają je z celów kulinarnych. W rezultacie, podczas zimowej eksploracji lasu, kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy gatunkami jadalnymi o miękkich owocnikach a trwałymi formami niejadalnymi.

 

Źródło: PAP