Bielactwo

Czym jest bielactwo?

Bielactwo, inaczej albinizm, jest związane z brakiem pigmentu w skórze i jej wytworach. Osoby dotknięte albinizmem – albinosi – są wrażliwe na działanie promieni ultrafioletowych, muszą chronić się przed ich działaniem. Nawet krótkotrwały kontakt z promieniami słonecznymi może tworzyć na ich skórze stany zapalne i pęcherze.

Warto zwrócić uwagę na rozróżnienie terminów bielactwo (albinizm) i bielactwo nabyte.

Przyczyny bielactwa

Istnieje kilka rodzajów albinizmu. Wyróżnia się je na podstawie mutacji genu będącego przyczyną braku pigmentu. Na skutek mutacji genetycznych zatrzymywana jest synteza barwników – eumelaniny (barwnik czarnobrązowy) lub feomelaniny (barwnik żółtoczerwony). Typem bielactwa najbardziej kojarzonym z określeniem „albinos” jest albinizm typu pierwszego, w którym obserwuje się całkowity brak melaniny w skórze i włosach.

Rodzaje bielactwa

Wyróżnia się siedem rodzajów albinizmu – każdy z nich jest powodowany przez mutację genetyczną zaburzającą syntezę melaniny, jednak każda z tych mutacji dotyczy innego genu.

Osoby z bielactwem typu pierwszego mają białe (czasem przezroczyste) włosy i bardzo jasną skórę. Ich organizm nie produkuje melaniny w ogóle.

W albinizmie typu drugiego możliwa jest synteza pewnej ilości melaniny, przez co na skórze mogą powstawać piegi i pieprzyki. Osoby z bielactwem typu drugiego mogą mieć włosy w odcieniu jasnego blondu, czasem nawet brązowe. Najpowszechniejsze są niebieskie oczy.

Pozostałe typy bielactwa są rzadkie i ujawniają się w pojedynczych lokalizacjach, np. typ trzeci został sklasyfikowany w Afryce i Nowej Gwinei, natomiast typ piąty opisano na przykładzie jednej rodziny z Pakistanu.

Widoczne oznaki bielactwa i możliwe komplikacje

Albinosi odznaczają się bardzo jasną skórą, jasnym kolorem włosów i oczu. Oczy ludzi dotkniętych albinizmem mogą przyjmować barwy od jasnoniebieskiej przez zieloną do brązowej, inaczej niż u zwierząt, u których albinizm kojarzony jest z czerwonymi oczami. Ludzka tęczówka jest stosunkowo duża, dlatego, w przeciwieństwie do zwierzęcych tęczówek, może się w niej znaleźć wystarczająco dużo pigmentu, żeby kolor był widoczny. Mimo tego mała pigmentacja tęczówki oka osób z bielactwem jest widoczna na zdjęciach, na których efekt „czerwonego oka” jest dużo bardziej zauważalny, niż u osób z normalnym poziomem pigmentacji. Skutkiem małej pigmentacji tęczówki oka mogą być też problemy z widzeniem spowodowane zwiększoną wrażliwością oka na światło.

Albinosi mają bardzo jasną skórę i włosy – na skutek bielactwa brakuje w nich melaniny, która stanowi naturalną ochronę przed promieniami UV. Z tego powodu osoby z bielactwem są bardziej narażone na oparzenia słoneczne. Brak pigmentu w skórze powoduje także wzrost ryzyka zachorowania na raka skóry.

Nie istnieje lek przywracający produkcję melaniny w skórze. Z tej przyczyny osoby z bielactwem muszą zwracać szczególną uwagę na ochronę skóry przed promieniami słonecznymi, by nie doprowadzić do jej oparzeń. Ważne jest, by albinosi regularnie badali swoją skórę u dermatologa, aby w razie możliwości wcześnie wykryć rozwijającego się raka skóry. Światłowstręt może być łagodzony poprzez noszenie okularów przeciwsłonecznych.