Bóle kończyn – przyczyny, diagnostyka, leczenie
Bóle kończyn – charakterystyka
Bóle kończyn to szerokie pojęcie, pod którym mogą się kryć rozmaite dolegliwości bólowe kończyn górnych i dolnych oraz objawy im towarzyszące. Różne mogą być również przyczyny bólu kończyn – od urazów, przez przeciążenia i zmiany zwyrodnieniowe, aż po wady postawy.
Bóle kończyn mogą mieć rozmaite nasilenie i częstotliwość występowania, od epizodycznego i niewielkiego dyskomfortu do regularnie pojawiających się, silnych bóli kończyn. Mogą one dotyczyć jednej konkretnej kończyny, lecz mogą obejmować ich kilka. Niekiedy ból ustępuje samoistnie i nie wymaga interwencji medycznej, lecz nierzadko bywa tak, że utrudnia codzienne funkcjonowanie i poruszanie się.
Bóle kończyn – przyczyny
Wśród najczęstszych przyczyn bóli kończyn wymienia się:
urazy – mogą wystąpić na skutek upadku, wypadku komunikacyjnego lub podczas uprawiania sportów. Są to zarówno niegroźne stłuczenia czy zwichnięcia, ale także poważne złamania. Wówczas ból kończyny jest silny, pojawia się opuchlizna, utrudnione jest poruszanie się;
zmiany zwyrodnieniowe – powstają na skutek powtarzających się przeciążeń układu mięśniowo-szkieletowego, wpływ na to ma przede wszystkim styl życia, siedząca bądź fizyczna praca oraz brak ruchu lub wręcz przeciwnie – intensywny, wyczynowy sport. Pojawiają się bóle kończyn i kręgosłupa, sztywność stawów, trzaski w stawach, ograniczenie ruchomości;
nerwobóle – charakteryzują się nagłym, silnym i rozpierającym bólem, drętwieniem kończyn, osłabieniem siły mięśniowej prowadzącej do niedowładów. Jednym z częstszych nerwobóli jest rwa kulszowa spowodowania uszkodzeniem korzeni nerwów rdzeniowych lub nerwu korzeniowego;
fibromialgia – to schorzenie objawiające się uogólnionym, przewlekłym bólem mięśni i stawów, chorzy często określają go jako „ból całego ciała”. Typowy jest ból kończyn, ból kręgosłupa oraz ból dużych stawów – biodrowych, kolanowych, barkowych;
bóle wzrostowe – to niegroźna, powszechna dolegliwość u dzieci w okresie intensywnego wzrostu, zazwyczaj między 3. a 12. rokiem życia. Mogą dotyczyć wszystkich kończyn, choć najczęściej jest to ból kończyn dolnych. Bóle kończyn pojawiają się przeważnie wieczorem i w nocy, zawsze są symetryczne, dotyczą mięśni (nie obejmują stawów) i ustępują maksymalnie po kilku godzinach.
Bóle kończyn – diagnostyka i leczenie
Diagnostyka bóli kończyn obejmuje:
wywiad lekarski, czyli tzw. anamnezę, podczas którego mogą paść pytania o przebyte urazy, o to, czy dolegliwości pojawiają się o określonej porze dnia, w trakcie lub po określonym wysiłku fizycznym, czy ustępują po przyjęciu środków przeciwbólowych,
badanie fizykalne z oceną stawów (np. zakresu ich ruchomości), mięśni i chodu,
badania laboratoryjne, takie jak: morfologia krwi, CRP, OB, badanie ogólne moczu,
badania obrazowe – USG, RTG, tomografia komputerowa.
W leczeniu bóli kończyn najważniejsze jest wyeliminowanie przyczyny wywołującej dolegliwości. Dobre efekty w leczeniu bóli kończyn o różnej etiologii przynosi odpowiednio dobrany trening motoryczny (wykonywany pod okiem fizjoterapeuty), poprawiający ruchomość w stawach i rozciągający mięśnie.
