Gigantyczny sukces lekarzy i przełom w polskiej medycynie: pierwsza udana autotransplantacja wątroby
Polska transplantologia odnotowała spektakularny sukces, który otwiera nowy rozdział w leczeniu skomplikowanych nowotworów narządów jamy brzusznej. Zespół specjalistów z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przeprowadził unikalny zabieg, polegający na całkowitym usunięciu wątroby z organizmu pacjentki, naprawieniu jej poza ciałem i ponownym wszczepieniu. To pionierskie osiągnięcie udowadnia, że granice operacyjności w chirurgii onkologicznej ulegają przesunięciu, dając nadzieję chorym, dla których dotychczas nie było ratunku.
Przeprowadzono pierwszą w Polsce autotransplantację wątroby
10 lutego przeprowadzono pierwszą w Polsce autotransplantację wątroby połączoną z resekcją guza ex situ.
Skomplikowany zabieg, prowadzony przez profesora Michała Grąta, trwał 11 godzin i wymagał całkowitego wyjęcia narządu z organizmu pacjentki. Przez blisko pięć godzin chora pozostawała bez wątroby, podczas gdy narząd poddawany był precyzyjnej operacji poza jej ciałem. Na ten czas kobiecie wszczepiono protezy naczyniowe.
Jak przebiegała 11-godzinna operacja autotransplantacji wątroby z resekcją guza ex situ?
Decyzja o przeprowadzeniu autotransplantacji wynikała z faktu, że zmiana nowotworowa znajdowała się w krytycznym położeniu, co czyniło tę operację jedną z najbardziej złożonych w historii współczesnej chirurgii. Realizacja tak trudnego zadania była możliwa dzięki zaangażowaniu interdyscyplinarnego zespołu medycznego, a pacjentka podjęła świadome ryzyko, mimo informacji o zagrożeniu życia.
Kluczową resekcję ex situ, czyli operację na tzw. bocznym stoliku w warunkach kontrolowanej hipotermii, wykonali profesor Michał Grąt oraz dr Konrad Kobryń.
Krytycznym wyzwaniem podczas zabiegu było utrzymanie stabilności hemodynamicznej oraz moment ponownego podłączenia narządu, wymagający od układu krążenia adaptacji do gwałtownych zmian po zamknięciu protez naczyniowych. Ponad tydzień po tej wymagającej operacji pani Małgorzata czuje się dobrze, porusza się samodzielnie i przyjmuje posiłki, co lekarze uznają za sukces.
Jakie jest ryzyko i charakterystyka autotransplantacji wątroby w porównaniu do klasycznego przeszczepu?
Metoda ta stała się koniecznością, ponieważ guz był umiejscowiony w sposób uniemożliwiający standardową resekcję wewnątrz jamy brzusznej, mimo że pacjentka nie cierpiała na inne przewlekłe schorzenia narządu.
Zabieg ten jest określany jako arcytrudny, a profesor Grąt wprost informował o wysokim ryzyku zgonu; światowe statystyki wskazują bowiem, że śmiertelność okołooperacyjna w przypadku tej procedury wynosi do 30%, a historycznie sięgała nawet połowy przypadków.
Zasadniczą zaletą autotransplantacji w porównaniu do klasycznego przeszczepienia jest brak konieczności przewlekłej immunosupresji, wyeliminowanie ryzyka odrzutu oraz niezależność od dawcy narządu. Była to jedyna opcja dla pacjentki, gdyż rozmiar jej guza przekraczał normy kwalifikujące do standardowej transplantacji.
Jakie jest znaczenie i perspektywy metody autotransplantacji wątroby w Polsce?
Sukces ten jest efektem ogromnego zaplecza doświadczalnego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, co rektor Rafał Krenke określił jako wynik wielkiej pracy, a nie cud. Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia wyrazili szczególną dumę z osiągnięcia zespołu z UCK WUM, podkreślając, że dzisiejsi specjaliści kontynuują dzieło pionierów polskiej transplantologii.
Dla pacjentów z zaawansowanymi nowotworami autotransplantacja staje się szansą na leczenie radykalne w sytuacjach dotychczas beznadziejnych, co potwierdza obecny dobry stan zdrowia operowanej kobiety. Choć metoda ta nie stanie się powszechna, może rocznie ratować życie kilkudziesięciu osobom, co zdaniem resortu zdrowia wymaga dalszego wspierania i rozwoju ośrodków transplantacyjnych.
