20 lipca wchodzi w życie nowy unijny zakaz. W sklepach nadchodzą duże zmiany
Od 20 lipca na terenie całej Unii Europejskiej, w tym również w Polsce, zaczynają obowiązywać nowe przepisy dotyczące opakowań mających kontakt z żywnością. Zmiany te są podyktowane troską o zdrowie konsumentów i oznaczają całkowity zakaz wprowadzania do obrotu nowych opakowań zawierających bisfenol A (BPA). Decyzja ta wymusi na producentach duże zmiany w procesach technologicznych, a dla konsumentów oznacza krok w stronę bezpieczniejszych produktów.
- Od 20 lipca w całej Unii Europejskiej zaczyna obowiązywać zakaz stosowania szkodliwego bisfenolu A przy produkcji nowych opakowań do żywności
- Towary w starych opakowaniach, wprowadzone na rynek przed 20 lipca, będą legalnie aż do wyczerpania zapasów
- Część branż otrzymała więcej czasu na dostosowanie się do przepisów – dla producentów konserw rybnych, owocowych i warzywnych zakaz zacznie obowiązywać dopiero od 20 stycznia 2028 roku
Czym jest bisfenol A (BPA) i dlaczego zostaje wycofany?
Bisfenol A to syntetyczny związek chemiczny, który od dekad był powszechnie stosowany w przemyśle do produkcji tworzyw sztucznych (poliwęglanów) oraz żywic epoksydowych.
Substancja ta była używana głównie do utwardzania plastiku oraz jako warstwa ochronna wewnątrz puszek metalowych, zapobiegająca korozji.
Badania naukowe potwierdziły, że BPA ma zdolność do migrowania z materiałów opakowaniowych bezpośrednio do żywności i napojów, z którymi ma kontakt.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) po przeprowadzeniu szczegółowych analiz uznał, że poziom narażenia na bisfenol A stanowi realne zagrożenie dla konsumentów we wszystkich grupach wiekowych.
Związek ten negatywnie wpływa na układ hormonalny, odpornościowy oraz rozrodczy, a także wiązany jest z zaburzeniami autoimmunologicznymi i zwiększonym ryzykiem otyłości.
Jakich produktów i opakowań dotyczy nowy zakaz?
Zgodnie z wchodzącym w życie prawem, od 20 lipca zakazane będzie stosowanie BPA przy produkcji nowych opakowań i przedmiotów mających styczność z jedzeniem. Ograniczenia obejmą między innymi:
- plastikowe butelki na napoje i wodę,
- różnego rodzaju pojemniki na żywność (w tym popularne lunchboxy),
- dystrybutory do wody,
- część konserw i puszek na napoje,
- jednorazowe sztućce, talerze oraz kubki.
Producenci wymienionych towarów zostali zobligowani do wdrożenia bezpiecznych, alternatywnych materiałów, wolnych od szkodliwych bisfenoli.
Czy produkty znikną ze sklepowych półek z dnia na dzień?
Z punktu widzenia konsumentów zmiana ta będzie miała charakter ewolucyjny, a nie rewolucyjny. Wprowadzenie zakazu nie oznacza, że z dniem 20 lipca ze sklepów natychmiast znikną wszystkie towary zapakowane w opakowania z BPA.
Unijne rozporządzenie zakłada bowiem, że opakowania i produkty, które zostały wprowadzone na rynek jeszcze w trakcie trwania okresu przejściowego (przed 20 lipca), będą mogły być sprzedawane do całkowitego wyczerpania zapasów. Klienci nie muszą zatem obawiać się nagłych braków w asortymencie czy pustych półek.
Wyjątki i wydłużone okresy przejściowe
Prawodawca przewidział pewne wyjątki od nowych regulacji oraz wydłużony czas na dostosowanie się do nich dla specyficznych branż. W przypadku konserw owocowych, warzywnych oraz rybnych, zakaz wprowadzania do obrotu nowych opakowań z BPA zacznie obowiązywać dopiero od 20 stycznia 2028 roku.
Ponadto z nowych przepisów całkowicie wyłączono powłoki stosowane wewnątrz dużych zbiorników magazynowych w przemyśle spożywczym, a także membrany polisulfonowe, które są wykorzystywane między innymi do klarowania soków owocowych oraz usuwania alkoholu z wina i piwa.
