Krytyczny kwiecień 2026: Brzoza, topola i jesion. Ekspert wyjaśnia jak przetrwać kumulację pyłków
Marzec był tylko rozgrzewką – prawdziwe wyzwanie dla naszych organizmów zacznie się już za kilka dni. Kwiecień to w polskim kalendarzu pylenia czas absolutnej dominacji brzozy, której pyłki należą do najbardziej agresywnych alergenów. Lek. Kalina Wolszczak z Centrum Medicover wyjaśnia, dlaczego w nadchodzącym miesiącu musimy zmienić dietę, założyć okulary i dlaczego to właśnie teraz testy skórne stają się zbyt ryzykowne.
- Sprawdź, jakie drzewa dołączą do brzozy w kwietniowej “kumulacji”
- Dowiedz się, dlaczego wietrzenie domu po 10:00 rano w kwietniu to błąd
- Zobacz, które owoce mogą Cię teraz uczulić bardziej niż zwykle
Kwietniowa kumulacja – co dokładnie nas zaatakuje?
Kwiecień to miesiąc, w którym pylenie wchodzi w fazę krytyczną. Głównym bohaterem jest brzoza, ale to nie wszystko. Do głosu dochodzą również jesion, topola, a pod koniec miesiąca dąb i pierwsze trawy. W miastach, ze względu na efekt wysp ciepła, stężenia te będą rekordowe.
Współczesne pylenie jest bardziej agresywne niż dekady temu. Brak kontaktu z naturą, nadmierna higiena i zanieczyszczenia powietrza osiadające na pyłkach sprawiają, że nasze organizmy gubią się i reagują agresją na nieszkodliwe substancje. To zjawisko, nazywane "hipotezą higieniczną", tłumaczy, dlaczego coraz więcej osób ma alergie.
Alergolog, lek. Kalina Wolszczak, zwraca uwagę na czynnik środowiskowy, który w kwietniu staje się kluczowy, szczególnie dla mieszkańców miast.
- [red. Wpływ na rozwój alergii mają] styl życia, stres, infekcje, czynniki klimatyczne, zanieczyszczenie środowiska czy dodatki do żywności – wylicza ekspertka.
To właśnie te czynniki sprawiają, że w kwietniowym szczycie sezonu, przy smogu i miejskich wyspach ciepła, objawy alergii mogą być silniejsze i trudniejsze do opanowania.
Dlaczego w kwietniu lekarz odmówi Ci testów skórnych?
Jeśli planowałeś diagnozę alergii właśnie teraz, możesz się zdziwić. Przy tak wysokim stężeniu pyłków, jakie niesie kwiecień, testy punktowe na przedramionach są niewskazane.
- Punktowe testy skórne są „złotym standardem” w diagnostyce alergii, ale ich wykonanie nie zawsze jest zalecane lub możliwe. (...) Testów skórnych nie powinno się wykonywać w sezonie pylenia, gdy ekspozycja na alergeny jest duża, a także w trakcie infekcji i nasilonych objawów uczulenia – wyjaśnia lek. Kalina Wolszczak.
W kwietniu jedyną bezpieczną drogą pozostaje diagnostyka z krwi.
- W sytuacjach, gdy nie możemy wykonać testów skórnych, czyli właśnie w kwietniu, przydatne są oznaczenia sIgE z krwi. Pobranie na takie badanie nie musi być wykonane na czczo, nie trzeba też odstawiać żadnych leków i można je wykonać u kobiet w ciąży czy karmiących piersią a także u małych dzieci – dodaje alergolog.
Zespół pyłkowo-pokarmowy – uważaj na to, co jesz w kwietniu
Pyląca brzoza ma swoją "mroczną stronę" w postaci reakcji krzyżowych.
Twój organizm w kwietniu może mylić pyłek drzewa z białkami zawartymi w jedzeniu.
- Uczulenie na niektóre pyłki, szczególnie brzozy, może być przyczyną tzw. Zespołu pyłkowo-pokarmowego. (...) Najczęstsze są reakcje na jabłka, gruszki, owoce pestkowe i orzechy laskowe przy alergii na pyłek brzozy – ostrzega lek. Kalina Wolszczak.
Ekspertka uspokaja jednak: jeśli jesz te produkty i nic Ci nie jest, nie musisz ich odstawiać profilaktycznie. Problem pojawia się tylko wtedy, gdy poczujesz pieczenie lub swędzenie w jamie ustnej.
Kwietniowy dekalog alergika – jak przetrwać szczyt sezonu?
Aby kwiecień nie upłynął Ci pod znakiem czerwonych oczu i niekończącego się kataru, musisz wprowadzić rygorystyczne zasady ochrony mechanicznej.
Plan ratunkowy na kwiecień:
1. Zasada 10:00 i 22:00: Kwietniowe słońce kusi, by otwierać okna, ale to pułapka.
- Wietrzenie domu w kwietniu i całym sezonie pylenia najlepiej przeprowadzać nad ranem do godz. 10:00, wieczorem po 22:00 i po deszczu. (...) Nie otwieramy okien na wiele godzin – radzi lekarka.
2. Okulary jako tarcza: Nawet jeśli nie masz wady wzroku, w kwietniu noś okulary przeciwsłoneczne.
- Okulary stanowią świetną barierę mechaniczną (...). Blokują alergeny unoszące się w powietrzu przed przedostaniem się do oczu – tłumaczy lek. Kalina Wolszczak.
3. Filtr HEPA w sypialni: W kwietniu stężenie pyłków w domach rośnie drastycznie. Filtr HEPA to jedyny sposób, by oczyścić powietrze w miejscu, gdzie śpisz.
- Badania wykazały, że oczyszczacze powietrza mogą być pomocne w eliminowaniu ilości pyłków w mieszkaniu, pod warunkiem, że są wyposażone w filtry HEPA – precyzuje ekspertka.
4. Uważaj na "kofaktory": Kwietniowy grill? Uważaj na alkohol i leki przeciwbólowe.
- Alkohol należy do tzw. kofaktorów (...). Poza alkoholem należy do nich wysiłek fizyczny, infekcje, leki, szczególnie niesteroidowe leki przeciwzapalne (jak np. ibuprofen) – przypomina alergolog.
5. Rozważ odczulanie: To obecnie jedyna droga do pełnego wyleczenia, choć wymaga cierpliwości. Standardowy proces trwa od 3 do 5 lat. Pamiętaj tylko, że podobnie jak z testami skórnymi, uczulanie możesz zacząć dopiero poza sezonem pylenia!
- W chwili obecnej immunoterapia alergenowa (tzw. odczulanie) jest jedyną metodą, która daje możliwość wyleczenia pacjenta z alergii. – dodaje lek. Wolszczak.
Źródło: Pacjenci
