Zasiłek opiekuńczy 2026. Nowe zasady dla rodziców pracujących zmianowo
Od 24 października 2026 roku rodzice ubiegający się o zasiłek opiekuńczy składają jeden wniosek zamiast dwóch druków. Nie trzeba już odpowiadać na pytania o pracę drugiego rodzica – wystarczy oświadczenie, że w danym okresie nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić dziecku opiekę.
- Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru
- Roczny limit zasiłku na opiekę nad dziećmi wynosi do 60 dni
- Praca zarobkowa podczas zwolnienia może oznaczać utratę zasiłku za cały okres zwolnienia
Zasiłek opiekuńczy 2026. Nowe zasady wnioskowania dla rodziców pracujących na zmiany
Od 24 października 2026 roku obowiązuje rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 27 września 2026 roku. Dotychczasowe formularze Z-15A i Z-15B zostały zastąpione jednym wnioskiem Z-15.
Jak wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim:
– Zmiany dotyczą przede wszystkim wniosków, zaświadczeń i innych dokumentów potrzebnych do przyznania i wypłaty zasiłków. Formularze Z-15a i Z-15b zastąpi jeden wniosek – Z-15. Ponadto w nowym formularzu zamiast pytań o to, czy drugi rodzic dziecka pracuje i czy pracuje w systemie zmianowym, wnioskodawca złoży oświadczenie, że w okresie, za który ubiega się o zasiłek, nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić opiekę.
Płatnik zasiłku nie ma podstaw prawnych, by żądać od pracownika zaświadczenia od pracodawcy drugiego rodzica potwierdzającego jego rozkład czasu pracy. Wniosek można złożyć w postaci papierowej lub elektronicznej, przy czym płatnik może zażądać przedłożenia dokumentów w oryginale.
Zasiłek opiekuńczy a praca zmianowa – kiedy przysługuje?
Przy pracy zmianowej zasiłek na chore dziecko przysługuje za okres, w którym dziecko pozostawałoby bez opieki wskutek pokrywania się godzin pracy rodziców, dojazdu do pracy lub odpoczynku drugiego rodzica po nocnej zmianie. Rodzic kończący nocny dyżur nie musi więc od razu przejmować opieki nad chorym dzieckiem.
Jeśli oboje rodzice dziecka do lat 8 pracują w systemie zmianowym na różnych zmianach, każde z nich uważa się za stale opiekujące się dzieckiem, a choroba jednego z nich może uprawniać drugiego do zasiłku. Gdy zmianowo pracuje tylko jeden rodzic, świadczenie przysługuje za dni, w których rodzice pracowaliby na różnych zmianach, a dziecko zostałoby bez opieki z powodu choroby jednego z nich.
Jeśli okres opieki obejmuje dni robocze pracownika, a drugi rodzic ma wtedy wolne i może zająć się dzieckiem, zasiłek nie przysługuje. Pracownik powinien podjąć pracę, a jego nieobecność będzie usprawiedliwiona, ale bez prawa do świadczenia. Zasiłek za dany okres może pobierać tylko jedno z rodziców – to, które wystąpi z wnioskiem.
Jakie są limity i wysokość zasiłku opiekuńczego w 2026 roku?
Zasiłek wynosi 80 proc. podstawy wymiaru za każdy dzień sprawowania osobistej opieki, także za dni wolne od pracy.
– Warto podlegać ubezpieczeniu chorobowemu, bo z niego przysługuje nam kilka świadczeń, Także w sytuacji, gdy sami jesteśmy zdrowi, a opieki wymaga członek rodziny. Wówczas możemy skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Przysługuje on od pierwszego dnia naszego podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Zatem, jeśli nawet po tygodniu naszej pracy, rozchoruje się dziecko, które będzie wymagało naszej opieki, możemy już w takim krótkim czasie korzystać z tego świadczenia – mówiła Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa śląskiego, w wypowiedzi dla mediów opublikowanej 23 października 2026 roku.
W roku kalendarzowym rodzice mogą wykorzystać do 60 dni zasiłku na opiekę nad chorym dzieckiem do ukończenia 14 lat. Limit obejmuje łącznie całą rodzinę i nie zwiększa się wraz z liczbą dzieci czy opiekunów. Według zasad opisanych w lipcu 2023 roku zasiłek może przysługiwać także na zdrowe dziecko do lat 8, między innymi w razie nieprzewidzianego zamknięcia placówki, choroby niani z umową uaktywniającą lub opiekuna dziennego albo porodu, choroby czy pobytu w szpitalu rodzica stale opiekującego się dzieckiem.
Zobacz też: Pilny komunikat NFZ. Będą utrudnienia w systemie DILO
Na opiekę nad innym chorym członkiem rodziny, na przykład małżonkiem, rodzicem, teściem lub dzieckiem powyżej 14 lat, przysługuje do 14 dni w roku kalendarzowym.
Uwaga na kontrole: co grozi za pracę w czasie zwolnienia?
Uproszczenie wniosku Z-15 nie oznacza rezygnacji z kontroli. ZUS sprawdza, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego celem, również pod kątem obecności innych domowników mogących zapewnić opiekę.
Od 13 kwietnia 2026 roku wykonywanie pracy zarobkowej lub aktywność niezgodna z celem zwolnienia powoduje utratę prawa do zasiłku za cały okres zwolnienia. Od kwietnia ZUS może kontrolować zwolnienie także po jego zakończeniu. Z każdej kontroli sporządza się protokół, a osoba kontrolowana może wnieść do niego zastrzeżenia w terminie 7 dni od jego otrzymania.
Zobacz też: Masz podwyższone ciśnienie i chcesz żyć dłużej? Ten kwaśny, czerwony napar działa na żyły jak szczotka
Źródło: ZUS
