Masz jedno dziecko? Sprawdź, czy nie przekraczasz limitu 112 tys. zł, aby zyskać ulgę w PIT
Ulga prorodzinna to najpopularniejszy sposób na obniżenie podatku dochodowego w Polsce. Wielu rodziców zakłada, że wsparcie to przysługuje im automatycznie, jednak w przypadku posiadania jednego dziecka przepisy wprowadzają rygorystyczne kryterium dochodowe. Warto trzymać rękę na pulsie, ponieważ przekroczenie ustawowego progu nawet o niewielką kwotę może całkowicie pozbawić rodzinę prawa do odliczenia w zeznaniu za lata 2025 i 2026.
- Zasady odliczania ulgi przy jednym dziecku
- Wspólny limit dla rodziców i opiekunów
- Sytuacja dzieci pełnoletnich a prawo do odliczenia
- Formalności i dokumentowanie prawa do ulgi
Zasady odliczania ulgi przy jednym dziecku
Prawo do skorzystania z ulgi na jedno dziecko jest ściśle uzależnione od wysokości zarobków rodziców. Zgodnie z ustawą o PIT, jeśli opiekunowie wychowują tylko jedną pociechę, muszą zmieścić się w wyznaczonych limitach finansowych. Dla małżonków pozostających w związku przez cały rok podatkowy oraz dla osób samotnie wychowujących dziecko, limit ten wynosi 112 000 zł rocznie. Jeżeli rodzic nie jest w związku małżeńskim i nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, jego indywidualny próg dochodowy to 56 000 zł.
Warto zaznaczyć, że do limitu wlicza się dochody opodatkowane według skali podatkowej, zyski kapitałowe (np. ze sprzedaży akcji) oraz dochody z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym. Sumę tę pomniejsza się o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne.
„Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27 ustawy o PIT podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko” – wskazują przepisy, zaznaczając jednak, że przy jedynaku kwota 92,67 zł miesięcznie przysługuje tylko tym, którzy nie przekroczyli wspomnianych progów.
Przeczytaj też: Skarbówka potwierdza: te wydatki na mieszkanie można odliczyć w PIT. Lista jest długa
Wspólny limit dla rodziców i opiekunów
Częstym błędem jest mylne interpretowanie limitu 112 000 zł jako kwoty przypadającej na każdego z małżonków z osobna. W rzeczywistości jest to jeden wspólny limit dla obojga rodziców. Oznacza to, że po zsumowaniu ich dochodów, kwota końcowa musi zmieścić się w ustawowych widłach. Zasada ta obowiązuje również wtedy, gdy rodzice składają odrębne zeznania podatkowe. Nawet jeśli każdy z nich rozlicza się samodzielnie, ich łączny dochód jest brany pod uwagę przy weryfikacji prawa do ulgi na jedynaka.
W sytuacjach, gdy rodzice nie są małżeństwem, ale wspólnie wychowują dziecko (np. w konkubinacie), każdy z nich ma własny limit wynoszący 56 000 zł. Istotne jest to, że ulga przysługuje rodzicom łącznie. Kwotę tę mogą oni odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy wspólnie wykonują władzę rodzicielską po rozwodzie (piecza naprzemienna), kwotę tę odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach 100% odliczenia stosuje rodzic, u którego dziecko faktycznie mieszka.
Sytuacja dzieci pełnoletnich a prawo do odliczenia
Limit dochodowy staje się pułapką także dla tych, którzy mają więcej dzieci, ale tylko jedno z nich uprawnia do ulgi. Może się tak zdarzyć, gdy drugie dziecko ukończyło już 25. rok życia lub przerwało naukę po osiemnastce. W takim przypadku rodzic, choć ma dwójkę dzieci, w świetle przepisów o uldze prorodzinnej traktowany jest tak, jakby miał tylko jedno. Musi wtedy pilnować, aby jego dochody nie przekroczyły progu 112 000 zł, co dla wielu rodzin bywa bolesnym zaskoczeniem podczas wypełniania deklaracji PIT.
W przypadku dzieci pełnoletnich do 25. roku życia, które nadal się uczą, prawo do ulgi zależy dodatkowo od ich własnych zarobków.
„Dochody pełnoletniego uczącego się dziecka (do ukończenia 25. roku życia) nie przekroczyły limitu określonego w art. 6 ust. 4e ustawy o PIT – czyli dwunastokrotności renty socjalnej obowiązującej w grudniu rozliczanego roku podatkowego”.
W 2025 roku limit ten wynosił 22 546,92 zł. Jeśli student zarobi więcej, rodzic traci możliwość odliczenia ulgi na to dziecko, co przy posiadaniu tylko jednego innego, młodszego dziecka, znów aktywuje limit dochodowy dla rodziców.
Formalności i dokumentowanie prawa do ulgi
Samo odliczenie ulgi następuje w rocznym zeznaniu podatkowym, najczęściej na formularzu PIT-37 lub PIT-36, do którego należy dołączyć załącznik PIT/O. W dokumencie tym trzeba podać numer PESEL dziecka lub jego dane osobowe i datę urodzenia. Choć na etapie składania deklaracji nie wysyła się żadnych zaświadczeń do urzędu skarbowego, należy je zachować w domowym archiwum. Fiskus ma prawo weryfikować nasze uprawnienia przez kilka lat od złożenia zeznania. Na żądanie organów podatkowych musimy udowodnić, że ulga nam się należała.
„Podatnik ma obowiązek przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia”.
Może to być odpis aktu urodzenia, zaświadczenie ze szkoły o kontynuowaniu nauki przez pełnoletnie dziecko lub orzeczenie sądu o sprawowaniu opieki. Warto o tym pamiętać, szczególnie w kontekście corocznej waloryzacji renty socjalnej, która wpływa na limity zarobków starszych dzieci i pośrednio decyduje o tym, czy rodzic musi stosować limit dochodowy wobec siebie.
Źródła: https://www.pitax.pl/wiedza/mniejsze-podatki/ulga-prorodzinna/, https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/pit/pit/ulgi-odliczenia/6503869,ulga-na-jedno-dziecko-w-pit-warunki-odliczenia-20252026-112-tys-zl-to-jeden-wspolny-limit-dochodow-dla-rodzicow.html, https://eipr.pl/wyrok-nsa-nsa-brak-porozumienia-miedzy-rodzicami-oznacza-podzial-ulgi-rodzinnej-po-polowie/