Naczelna Izba Lekarska wygasza uprawnienia medykom bez znajomości języka polskiego
Z dniem 1 maja 2026 roku minął ostateczny termin na dostarczenie certyfikatów potwierdzających znajomość języka polskiego przez medyków spoza Unii Europejskiej, którzy dotychczas leczyli pacjentów na warunkowych zasadach. Naczelna Izba Lekarska rozpoczęła proces natychmiastowego wygaszania uprawnień dla osób nieposiadających odpowiednich dokumentów, co bezpośrednio wpłynie na dostępność kadry w wielu szpitalach i przychodniach.
- Ilu lekarzy i pielęgniarek straciło prawo wykonywania zawodu od 1 maja?
- Dlaczego wymóg językowy jest kluczowy dla bezpieczeństwa pacjenta?
- Jak samodzielnie sprawdzić, czy dany lekarz posiada aktywne uprawnienia do leczenia?
Koniec warunkowych praw wykonywania zawodu. Liczby mówią same za siebie
Warunkowe Prawo Wykonywania Zawodu (PWZ) było rozwiązaniem kryzysowym, wprowadzonym w czasie pandemii oraz po wybuchu wojny w Ukrainie, aby szybko zasilić polski system ochrony zdrowia. Medycy spoza UE otrzymywali zgodę na pracę, jednak z obowiązkiem późniejszego udokumentowania znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1. Wymóg ten jest podyktowany koniecznością zapewnienia w pełni zrozumiałej i bezpiecznej komunikacji na linii lekarz-pacjent. Ostateczny termin na dostarczenie certyfikatu minął 1 maja 2026 roku.
Skutki niedopełnienia tego obowiązku są rygorystyczne – oznacza to automatyczną utratę możliwości leczenia pacjentów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skala zjawiska okazała się znacząca już w pierwszych dniach obowiązywania nowych przepisów.
Naczelna Izba Lekarska oficjalnie poinformowała (stan na 8 maja 2026), że od 1 maja w zaledwie kilka dni wygaszono już 146 uprawnień lekarzom, którzy nie dopełnili formalności w terminie.
Proces ten ma charakter ciągły. Setki kolejnych dokumentów podlegają analizie, co może pogłębić dotychczasowe problemy kadrowe w placówkach Narodowego Funduszu Zdrowia, szczególnie w województwach z dużym odsetkiem zatrudnionych cudzoziemców, takich jak Mazowsze czy Dolny Śląsk.
Pielęgniarki z wezwaniami. System opieki przed widmem zapaści
Analogiczny wymóg dotyczy personelu pielęgniarskiego oraz położnych. Zgodnie z przepisami, niespełnienie obowiązku do 1 maja oznacza utratę prawa wykonywania zawodu. W praktyce jednak, z uwagi na krytyczne niedobory kadrowe, sięgające w skali kraju kilkudziesięciu tysięcy wakatów, izby pielęgniarskie przyjęły nieco inną strategię niż Naczelna Izba Lekarska.
Tylko na terenie Dolnego Śląska problem dotyczy około 400 pielęgniarek, a w samej izbie warszawskiej – 190. Zamiast natychmiastowego wygaszania uprawnień, okręgowe izby rozpoczęły masową wysyłkę wezwań do uzupełnienia dokumentacji.
Wydłużenie tego procesu jest wspierane rekomendacją Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych (NRPiP). W opublikowanym stanowisku organizacja zaleca wstrzymanie działań w zakresie natychmiastowego odbierania uprawnień, powołując się na planowaną poprawkę sejmową, która ma wydłużyć czas na zdobycie certyfikatu językowego aż do 2027 roku. Dla szpitali – a zwłaszcza oddziałów chorób przewlekłych i Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych – to próba uniknięcia paraliżu organizacyjnego.
Zobacz także:
Bezpieczeństwo pacjenta. Jak zweryfikować uprawnienia medyka?
Bariera językowa w medycynie to nie tylko problem administracyjny, ale przede wszystkim realne ryzyko dla zdrowia. Brak płynnej komunikacji prowadzi do błędnego zrozumienia dawkowania leków, zignorowania istotnych objawów w wywiadzie oraz problemów z odczytaniem dokumentacji. Dlatego egzekwowanie wymogów językowych leży w interesie zdrowia publicznego.
Pacjenci, którzy mają wątpliwości co do tego, czy leczący ich specjalista dysponuje pełnymi i aktywnymi uprawnieniami, posiadają narzędzia do samodzielnej weryfikacji.
Aby to zrobić, należy wykonać następujące kroki:
- Zebrać dane: Do weryfikacji potrzebne jest imię i nazwisko lekarza.
- Wejść do rejestru: Należy odwiedzić oficjalną stronę Centralnego Rejestru Lekarzy (CRL) prowadzoną przez Naczelną Izbę Lekarską.
- Sprawdzić status: Po wpisaniu danych w wyszukiwarce, system wyświetli informacje o dacie uzyskania uprawnień, specjalizacji oraz aktualnym statusie Prawa Wykonywania Zawodu (aktywne lub wygaszone).
W przypadku usług pielęgniarskich funkcjonuje analogiczny Centralny Rejestr Pielęgniarek i Położnych. Jeśli pacjent stwierdzi, że jego zaplanowana wizyta odbywa się u pracownika z wygaszonym prawem wykonywania zawodu, ma pełne prawo odmówić udziału w konsultacji, poprosić o wizytę u innego specjalisty lub zgłosić nieprawidłowość do dyrekcji placówki medycznej i Rzecznika Praw Pacjenta.
Źródło: Gov, Komunikat i rekomendacja NRPiP, NIL
