NFZ zmienia zasady. Za ten popularny zabieg u dentysty zapłacisz z własnej kieszeni

NFZ uderza w profilaktykę

Wielu pacjentów przyzwyczaiło się, że raz w roku przysługuje im darmowe oczyszczanie zębów w ramach ubezpieczenia. Brzmi dobrze, ale diabeł tkwi w szczegółach. Zgodnie z oficjalnym i kategorycznym stanowiskiem Centrali NFZ, refundacja obejmuje wyłącznie skaling, czyli mechaniczne usuwanie twardego kamienia nazębnego (najczęściej przy użyciu ultradźwięków).

“Centrala NFZ przypomina, że pakiety świadczeń ST30 (usunięcie złogów nazębnych z połowy łuku zębowego, przyp. red.), ST 30A (Usunięcie złogów nazębnych z całego łuku zębowego, przyp. red.), ST30B (Usunięcie złogów nazębnych z 1/2 łuku zębowego, pacjent w I lub II stadium choroby przyzębia lub zapaleniem dziąseł przyp. red.), ST30C (podobnie, ale pacjent w III lub IV stadium choroby przyzębia lub zapaleniem dziąseł, przyp. red.), odnoszą się wyłącznie do usunięcia złogów twardych. Usunięcie złogów miękkich nie jest świadczeniem gwarantowanym finansowanym ze środków publicznych. Wycena przywołanych pakietów obejmuje również lakierowanie zębów lakierem z fluorem”.

Co z osadami miękkimi i przebarwieniami po kawie, herbacie czy tytoniu, z którymi na co dzień boryka się niemal każdy z nas? Procedura ich usuwania, znana w stomatologii jako piaskowanie, została oficjalnie wykluczona z finansowania publicznego. W praktyce oznacza to, że pełna, skuteczna higienizacja jamy ustnej „na fundusz” przestała istnieć. Dla pacjenta to prosty wybór: albo godzi się na połowiczną, niedokładną usługę, pozostawiając na zębach niebezpieczną warstwę bakterii, albo za prawidłowo przeprowadzony zabieg płaci z własnej kieszeni.

Miękki osad (płytka nazębna) to lepki biofilm, składający się w głównej mierze z bakterii, resztek jedzenia i śliny. Jego długotrwałe nagromadzenie może powodować:

• próchnicę,
• choroby przyzębia,
• nieświeży oddech, 
• zapalenie dziąseł.

Stomatologia na NFZ na skraju przepaści

Sprawa piaskowania to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Polska stomatologia w ramach NFZ od lat tkwi w głębokim kryzysie. Brakuje nowoczesnych materiałów, a wyceny państwowych procedur są na tyle archaiczne, że gabinetom coraz rzadziej opłaca się współpracować z Funduszem.

Samorząd lekarski od dawna bije na alarm. Naczelna Izba Lekarska (NIL) i Naczelna Rada Lekarska (NRL) wielokrotnie zabierały głos, wskazując na skrajne niedofinansowanie sektora.

„Opieka stomatologiczna finansowana ze środków publicznych od wielu lat znajduje się w stanie głębokiego niedofinansowania. Samorząd lekarzy dentystów niezmiennie apeluje o zwiększenie finansowania z obecnego poziomu ok. 2% do co najmniej 4% budżetu NFZ. Jest to absolutne minimum umożliwiające m.in. realny dostęp do świadczeń oraz zatrzymanie postępującej degradacji systemu” – czytamy w oficjalnym stanowisku Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z 2024 roku.

Jak dosadnie ujmuje to Paweł Barucha, przewodniczący Komisji Stomatologicznej NRL:

– Wydatki na poziomie 4 proc. budżetu NFZ to absolutne minimum, aby polska stomatologia mogła funkcjonować. Postulujemy to przy każdej możliwej okazji, zarówno podczas rozmów w Ministerstwie Zdrowia, jak i w trakcie spotkań z parlamentarzystami. Niestety bez oczekiwanego rezultatu. Nie wiem, czy rządzący nie rozumieją problemu, czy w grę wchodzą inne czynniki.L

Obecnie na utrzymanie uśmiechów Polaków państwo przeznacza zaledwie około 2,14% całkowitego budżetu zdrowotnego. Takie oszczędności kosztem prewencji, nazywane przez medyków „wtórną prywatyzacją”, uderzają rykoszetem w samych ubezpieczonych.

Ile skaling i piaskowanie kosztują prywatnie?

Wypchnięcie pacjentów do sektora prywatnego to cios wymierzony w najsłabiej zarabiających, seniorów i rodziny wielodzietne, dla których profilaktyka stomatologiczna staje się dobrem luksusowym.

Rynek prywatny, choć oferujący najwyższą jakość (m.in. nowoczesne protokoły GBT), dyktuje stawki, które dla wielu domowych budżetów bywają mocno odczuwalne.

Usługa w gabinecie prywatnym	Średni koszt na rynku (2024–2026)
Sam skaling (usuwanie twardego kamienia)	150 zł – 250 zł
Samo piaskowanie (usuwanie miękkich osadów)	150 zł – 200 zł
Pełna higienizacja (skaling + piaskowanie + polerowanie + fluoryzacja)	250 zł – 450 zł (w klinikach premium nawet 500 zł+)

Biorąc pod uwagę, że stomatolodzy zalecają wykonanie pełnej higienizacji co 6 miesięcy (a w przypadku osób palących, z wadami zgryzu lub w trakcie leczenia ortodontycznego nawet co 3-4 miesiące), roczny koszt dla jednej osoby waha się w granicach 500 zł – 1000 zł.

Dla czteroosobowej rodziny to wydatek rzędu kilku tysięcy złotych rocznie za samo utrzymanie prawidłowej higieny, która rzekomo przysługuje im w ramach odprowadzanej składki zdrowotnej. Skutek takiej polityki NFZ jest łatwy do przewidzenia: tysiące pacjentów zrezygnuje z profilaktyki i wróci do gabinetu dopiero z silnym bólem. A wtedy Fundusz z pewnością sfinansuje... wyrwanie zęba.

Źródło: NIL, NFZ, Pacjenci