Nowe świadczenie 800 plus na całą rodzinę. Projekt Nawrockiego w Sejmie
Rynek energii w Polsce stoi w obliczu znaczących wyzwań związanych z kosztami, które bezpośrednio obciążają budżety domowe oraz bilanse przedsiębiorstw. W odpowiedzi na te trudności do procesu legislacyjnego trafiła propozycja zmian prawnych mająca na celu systemową korektę modelu rozliczeń. Przedstawiona inicjatywa zakłada wdrożenie wielowymiarowych instrumentów wsparcia, które mogą trwale przekształcić strukturę opłat ponoszonych przez odbiorców końcowych.
Jakie są główne założenia projektu ustawy o obniżeniu cen energii elektrycznej?
Inicjatywa ustawodawcza, będąca projektem Prezydenta, została podpisana 7 listopada bieżącego roku, a następnie w dniu 12 listopada wniesiona do Sejmu. Działania te podejmowane są w warunkach, gdy ceny energii elektrycznej w Polsce utrzymują się na poziomie określanym jako historycznie wysoki.
Proponowane regulacje zakładają uproszczenie rozliczeń za prąd oraz trwałe obniżenie cen dla odbiorców indywidualnych o około 33%. Jednym z kluczowych filarów tego wsparcia jest stałe utrzymanie 5-procentowej stawki podatku VAT na energię elektryczną, co w ocenie Kancelarii Prezydenta przyczyni się do realnego spadku wysokości rachunków zarówno dla gospodarstw domowych, jak i przedsiębiorstw.
Zgodnie z informacją opublikowaną przez Kancelarię Prezydenta, „polskie rodziny na rachunkach za energię elektryczną w gospodarstwach domowych, będą mogły zaoszczędzić ponad 800 zł rocznie”, co stanowi szacowany łączny efekt finansowy wszystkich wprowadzanych zmian. Należy podkreślić, że źródłem finansowania systemów wsparcia energetyki mają być środki pochodzące z handlu uprawnieniami do emisji CO2 (ETS).
Dlaczego projekt ustawy o obniżeniu cen energii elektrycznej został złożony do Sejmu?
Uzasadnienie złożenia projektu opiera się na fakcie, że ceny energii elektrycznej w Polsce utrzymują się na historycznie wysokim poziomie, co stanowi bezpośrednie tło dla proponowanych rozwiązań legislacyjnych. Jednocześnie istniejące dotychczas wsparcie odbiorców w postaci ustalania maksymalnej ceny, czyli tzw. mrożenia cen, nie miało być kontynuowane w roku 2026.
Projekt ustawy, będący inicjatywą Prezydenta Karola Nawrockiego, został przez niego podpisany w dniu 7 listopada 2025 roku. Dokument autorstwa głowy państwa trafił już do Sejmu, gdzie podlegać będzie dalszym pracom legislacyjnym.
Zasadniczym celem regulacji jest trwałe obniżenie kosztów rachunków za energię o około 33%, co obejmie nie tylko obywateli, ale także przedsiębiorstwa oraz instytucje publiczne, takie jak placówki ochrony zdrowia czy przedszkola. Karol Nawrocki przekonuje, że rozwiązanie to przyczyni się do poprawy konkurencyjności krajowych firm, a autorzy projektu wskazują, iż „całościowy efekt regulacji będzie mieć charakter prorozwojowy, antyinflacyjny i społecznie korzystny, wzmacniając konkurencyjność gospodarki, stabilność finansów publicznych oraz bezpieczeństwo energetyczne państwa”.
Jakie mechanizmy wsparcia przewiduje projekt ustawy dla odbiorców energii elektrycznej?
Wprowadzane wsparcie, skierowane zarówno do gospodarstw domowych, jak i firm, stanowi odpowiedź na historycznie wysoki poziom cen i zakłada trwałe obniżenie rachunków za energię elektryczną. Z uzasadnienia projektu wynika, że ma on stanowić „systemową korektę obowiązującego modelu funkcjonowania rynku energii”, przy czym w komentarzach do ustawy zaznaczono, iż „Kierunek obniżania kosztów energii jest zrozumiały”.
Struktura obniżki cen energii elektrycznej opiera się na czterech filarach wsparcia, których finansowanie przewidziano ze środków pochodzących z handlu uprawnieniami do emisji CO2. Pierwszym z tych elementów jest likwidacja dodatkowych opłat, w tym opłaty OZE, mocowej, kogeneracyjnej i przejściowej, co stanowi istotny mechanizm redukcji kosztów.
Projekt przewiduje roczne oszczędności rzędu 800 zł dla przeciętnego gospodarstwa domowego, co w kontekście utrzymujących się cen energii jest interpretowane jako „nowe świadczenie”. Rozważane rozwiązanie określa się mianem wprowadzenia świadczenia w wysokości 800 plus dla każdego gospodarstwa domowego, co sumarycznie przekłada się na wskazaną kwotę redukcji obciążeń finansowych.
Jakie zmiany w istniejących mechanizmach wsparcia energii elektrycznej wprowadza nowy projekt ustawy
Rząd wycofuje mechanizm mrożenia cen energii elektrycznej, co oznacza zakończenie tego typu wsparcia od 1 stycznia 2026 roku. Mechanizm ceny maksymalnej dla gospodarstw domowych na poziomie 500 zł/MWh, wprowadzony ustawą z 27 października 2022 r., został przedłużony jedynie do 31 grudnia 2025 r., a ustawa z 12 września 2025 r. zakłada ponadto wydłużenie zawieszenia wypłat dodatku osłonowego.
Projekt ustawy, noszący nazwę „Tani Prąd -33%”, wprowadza zmiany systemowe, w tym stałe utrzymanie stawki VAT na energię na poziomie 5 proc. jako jeden z filarów obniżki. Kolejnym kluczowym elementem jest obniżenie opłat dystrybucyjnych, które ma zostać osiągnięte poprzez zmniejszenie regulowanej stopy zwrotu (WACC) do poziomu około 7%.
Koszty proponowanych zmian mają być pokrywane z rosnących przychodów ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2, co w ocenie Kancelarii Prezydenta zapewni zgodność z prawem UE w zakresie wykorzystania tych wpływów. Prezydent wyjaśnił przy tym, że „Już od 2024 roku 100 proc. środków z ETS powinno służyć finansowaniu transformacji”, a spadek dochodów z VAT na energię ma zostać skompensowany wzrostem wpływów podatkowych od innych towarów i usług, wynikającym ze zwiększonej konsumpcji.
