Promienica szyjno-twarzowa – przyczyny, objawy, leczenie choroby

Promienica szyjno-twarzowa – co to jest?

Promienica to rzadko zaraźliwa choroba zakaźna, która powstaje w jamie ustnej, jelitach oraz drogach moczowo-płciowych. Odkryta została już w starożytności, natomiast w 1877 roku Bollinger i Harz dowiedli, że czynnikiem etiologicznym bydła jest bakteria zwana Actinomyces bovis. W 1891 roku roku inni naukowcy: Wolff i Israel scharakteryzowali beztlenową bakterię, która faktycznie powoduje promienicę ludzką, czyli Actinomyces israelii.

U osoby zdrowej bakteria ta jest składnikiem błony śluzowej jamy ustnej oraz flory jelitowej, natomiast jeśli jesteśmy chorzy na promienicę szyjno-twarzową, wówczas bakteria ta atakuje gardło, nos i jamę ustną. Promienica co prawda nie jest chorobą zakaźną, ale ma potencjał przenosić się na inne części ciała. Dolegliwość tyczy się przede wszystkim mężczyzn.

Promienicę możemy podzielić na:

1.    Promienice szyjno-twarzową.

2.    Promienicę klatki piersiowej.

3.    Promienicę przewodu pokarmowego.

4.    Promienicę rozsianą.

5.    Promienicę miednicy mniejszej.

Promienica szyjno-twarzowa – przyczyny

Przyczyny promienicy szyjno-twarzowej to przede wszystkim skutek działania beztlenowych bakterii zaliczanych do tak zwanych promieniowców z rodziny Actinomyceraceae, a głównie bakterii Actinomyces israelii. Bakterie pod względami morfologicznymi są podobne do grzybów i pod ujęciem mikroskopu wyglądają jak splątane, rozgałęzione nitki.

Promieniowce wywołujące chorobę żyją w naszym organizmie oraz organizmie zwierząt i wchodzą w skład flory błon śluzowych. Żyją przede wszystkim w błonach śluzowych jelit oraz układu moczowo-płciowego, a także w śluzówkach błon górnych dróg oddechowych. Bakterie bytują w ślinie, na szkliwie zębów i płytce nazębnej oraz na powierzchni dziąseł i migdałków. Właściwości patogenne bakterii ujawniają się, gdy zaatakują głębiej położone tkanki. Atakują wtedy, kiedy śluzówka jamy ustnej jest uszkodzona na przykład w wyniku zabiegu stomatologicznego lub operacyjnego. Jeśli bakterie są wdychane z jamy ustnej do płuc, wówczas mogą powodować promienicę klatki piersiowej.

Przyczynami pojawiania się promienicy szyjno-twarzowej mogą być takie czynniki jak: niedożywienie, nieprawidłowa pielęgnacja jamy ustnej, obniżona odporność, wrzody w jamie ustnej.

Promienica szyjno-twarzowa – objawy

Promienica powstaje od dwóch do trzech tygodni, a w ciele rozwija się podostry lub przewlekły stan ropny, który zajmuje tkanki, tworząc ropnie.

Promienica szyjno-twarzowa to postać promienicy, która atakuje żuchwę i jej okolicę, w jej przebiegu do objawów choroby można zaliczyć:

- niewielkie, twarde i bolesne nacieki, które rozwijają się w ustach, na twarzy, szyi i skórze pod szczęką,

- przetoki w okolicy tkanki podskórnej szyi i oraz w żuchwie; treść przetok składa się z żółtoszarych ziaren w formie grudek promienicznych o średnicy około jednego milimetra,

- zmiany nierzadko mogą szerzyć się na inne tkanki i powodować ropnie na policzkach, języku, gardle, kościach czaszki, śliniankach, kręgach szyjnych oraz w mózgu a nawet w oponach mózgowych.

Promienica szyjno-twarzowa – diagnostyka i leczenie

Diagnostyka promienicy szyjno-twarzowej powinno odbywać się u lekarza specjalisty. Jeśli zgłosimy się szybko do lekarza, szanse na wyzdrowienie rosną, a rozwinięcie  patologicznych zmian takich jak ropnie i przetoki, maleją.

Lekarz, kiedy rozpozna objawy promienicy szyjno-twarzowej, powinien skierować pacjenta na badanie diagnostyczne, są to:

1.    Badanie histopatologiczne, czyli badanie wycinku uzyskane w biopsji.

2.    Badanie mikrobiologiczne, tj. badanie polegające na wyhodowaniu promieniowców w warunkach beztlenowych, gdzie treść ropna pobierana jest  powstałych przetok oraz ropni.

3.    Badanie komputerowe.

4.    Rezonans magnetyczny.

5.    Badanie ultrasonograficzne, czyli USG.

Leczenie promienicy szyjno-twarzowej odbywa się za pośrednictwem antybiotyków, które zawierają duże dawki penicyliny. Zdarza się, że chorzy uczelni są na tę substancję. Wówczas należy przepisać pacjentom inne leki, które nie zawierają w składzie penicyliny, np. klindamycynę, tetracyklinę oraz erytromecynę. Długość leczenia zależy od przypadku choroby, ale może potrwać nawet do 12 miesięcy. Jeśli chory ma wrzody o wykwity skórne, należy je jak najszybciej wysuszyć albo usunąć mechanicznie.

Promienica najczęściej rozwija się u dorosłych mężczyzn, zaś u kobiet i dzieci zdarza się niezwykle rzadko. Ważne, by wiedzieć, że chory nie jest zagrożeniem dla otoczenia, natomiast musi on zwrócić szczególną uwagę na przetoki skórne i zakładać na nie opatrunki.