Tysiące złotych do zwrotu. ZUS i MOPS żądają oddania podwójnego świadczenia od seniorów
Przekroczenie 75. roku życia oznacza dla seniorów automatyczne przyznanie dodatku pielęgnacyjnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Problem pojawia się w sytuacji, gdy osoba starsza pobierała wcześniej zasiłek pielęgnacyjny z lokalnego ośrodka pomocy społecznej, co w świetle przepisów rodzi konieczność zwrotu podwójnie pobranych środków.
- Czym różni się dodatek z ZUS od zasiłku z MOPS oraz jakie są dokładne stawki w 2026 roku?
- Dlaczego jednoczesne pobieranie obu świadczeń skutkuje wielotysięcznym zadłużeniem?
- Jak krok po kroku zgłosić rezygnację z zasiłku i co zrobić, gdy dług już powstał?
Różnica między zasiłkiem a dodatkiem pielęgnacyjnym
W polskim systemie prawnym funkcjonują dwa odrębne świadczenia o podobnej nazwie, jednak zasady ich przyznawania i kwoty znacząco się różnią. Zasiłek pielęgnacyjny jest wypłacany przez Miejskie lub Gminne Ośrodki Pomocy Społecznej (MOPS/GOPS). Od lat jego kwota jest stała i wynosi 215,84 zł miesięcznie.
Zasiłek ten służy częściowemu pokryciu kosztów związanych z opieką nad osobą, która nie może samodzielnie funkcjonować. Przysługuje on między innymi dzieciom z niepełnosprawnością, osobom dorosłym z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (lub umiarkowanym, jeśli niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia), a także wszystkim osobom, które ukończyły 75 lat.
Z kolei dodatek pielęgnacyjny wypłacany jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Świadczenie to podlega corocznej waloryzacji. Od marca 2026 roku jego wysokość wynosi 366,68 zł. Dodatek przysługuje osobom całkowicie niezdolnym do pracy oraz samodzielnej egzystencji, które złożą wniosek poparty zaświadczeniem lekarskim. Co najważniejsze, seniorzy, którzy ukończą 75 lat, otrzymują dodatek z ZUS całkowicie automatycznie (z urzędu), wraz z regularną wypłatą emerytury.
Mechanizm pułapki po 75. roku życia
Prawo w Polsce kategorycznie zabrania pobierania obu tych świadczeń jednocześnie. Zbieg prawa do dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego oznacza, że jedno ze świadczeń staje się nienależne. W przepisach prymat wiedzie dodatek z ZUS – to on przysługuje seniorowi w wyższej kwocie.
Pułapka polega na luce informacyjnej między systemami administracji publicznej. Gdy senior kończy 75 lat, ZUS automatycznie dopisuje 366,68 zł do jego emerytury. Tymczasem MOPS, nie zawsze dysponując natychmiastową informacją o tym fakcie, kontynuuje comiesięczne przelewy w kwocie 215,84 zł.
Wielu seniorów żyje w przekonaniu, że skoro pieniądze wpływają na konto z państwowych instytucji, oznacza to, że przyznano im wyższe środki na starość. To fundamentalny błąd. W momencie, gdy MOPS zaktualizuje dane i zauważy zbieg świadczeń, zażąda zwrotu całej nadpłaconej kwoty zasiłku pielęgnacyjnego.
Skumulowany dług to strata tysięcy złotych
Brak świadomości obowiązku zgłoszenia faktu pobierania środków z ZUS do lokalnego ośrodka sprawia, że dług rośnie z każdym miesiącem. Różnica pomiędzy świadczeniami wynosi obecnie ponad 150 zł na korzyść dodatku z ZUS. Zwrotowi podlega nienależnie pobrany zasiłek z MOPS.
Jeżeli administracyjna nieprawidłowość zostanie odkryta na przykład po dwóch latach, organ zażąda zwrotu 24 wypłat zasiłku. To daje kwotę ponad 5180 zł, często powiększoną o ustawowe odsetki. Dla wielu osób starszych, utrzymujących się wyłącznie z emerytury, jednorazowy zwrot takiej sumy jest uderzeniem, które rujnuje domowy budżet.
Jak zrezygnować z zasiłku?
Uniknięcie obowiązku zwrotu pieniędzy wymaga od seniora lub jego opiekunów prawnych natychmiastowego podjęcia działań urzędowych. Kluczem jest dopełnienie formalności zaraz po 75. urodzinach, gdy na konto wpłynie pierwsza wyższa emerytura.
- Krok 1: Weryfikacja wypłat.
Należy sprawdzić przelewy lub odcinki od listonosza. Jeśli emerytura jest wyższa o 366,68 zł (od marca 2026 r.), ZUS uruchomił wypłatę dodatku.
- Krok 2: Kontakt z MOPS/GOPS.
Bez zbędnej zwłoki należy udać się do ośrodka pomocy społecznej, który dotychczas wypłacał zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł.
- Krok 3: Złożenie oświadczenia.
Wymagane jest złożenie pisemnego wniosku o rezygnację z zasiłku pielęgnacyjnego wraz z podaniem przyczyny (nabycie uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego z ZUS). Warto mieć przy sobie decyzję ZUS lub aktualny dowód osobisty.
Co w sytuacji, gdy wezwanie do zapłaty już dotarło ze skrzynki pocztowej? Przepisy przewidują, że w przypadku powstania zadłużenia, senior ma prawo złożyć wniosek do dyrektora ośrodka pomocy społecznej. W piśmie należy zawnioskować o rozłożenie zadłużenia na raty, motywując to trudną sytuacją materialną, kosztami leczenia lub niskimi dochodami. Ośrodki rozpatrują takie sprawy indywidualnie i bardzo często godzą się na ugodę ratalną, co pozwala uniknąć egzekucji komorniczej.
Źródło: ZUS
| Artykuł ma charakter poglądowy i informacyjny. Nie stanowi porady prawnej, medycznej ani nie zastępuje konsultacji z urzędnikiem, lekarzem lub farmaceutą. |
