Lekarz nie przyjmie cię bez tego dokumentu. W 2026 roku traci ważność
W 2026 roku ważność straci około 3 mln 371 tys. dowodów osobistych. Bez ważnego dokumentu można napotkać bariery w dostępie do świadczeń medycznych i ryzyko poniesienia kosztów leczenia. Za uchylanie się od obowiązku posiadania lub wymiany dowodu grozi kara ograniczenia wolności albo grzywna do 5 tys. zł.
- Bez dokumentu placówka może odmówić udzielenia świadczenia, chyba że zagrożone jest życie lub zdrowie.
- Za uchylanie się od posiadania lub wymiany dokumentu grozi kara ograniczenia wolności albo grzywna do 5 tys. zł.
- Wniosek o nowy dowód należy złożyć co najmniej 30 dni przed upływem terminu ważności obecnego dokumentu.
Dlaczego dowód osobisty jest niezbędny u lekarza?
Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych świadczeniobiorca ma obowiązek potwierdzić swoją tożsamość, okazując dokument tożsamości.
Tożsamość można potwierdzić, przedstawiając dowód osobisty, paszport, prawo jazdy lub dokument w aplikacji mObywatel. Osoby poniżej 18. roku życia mogą też posłużyć się legitymacją szkolną.
– Przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyrażają ogólną regułę, zgodnie z którą niezależnie od sposobu potwierdzania prawa do świadczenia opieki zdrowotnej, świadczeniobiorca zobowiązany jest do przedłożenia dokumentu tożsamości – dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy albo legitymacji szkolnej. Brak takiego dokumentu, z uwagi na następczą niemożność przeprowadzenia weryfikacji, skutkować będzie odmową udzielenia świadczenia – podaje serwis prawo.pl.
Wyjątkiem są stany nagłego zagrożenia życia lub zdrowia. W takiej sytuacji świadczenie musi zostać udzielone mimo braku dokumentu i potwierdzenia uprawnień. Później pacjent powinien przedstawić dokument potwierdzający prawo do świadczeń lub złożyć oświadczenie. Ma na to 14 dni od rozpoczęcia świadczenia albo 7 dni od zakończenia pobytu w szpitalu. Niedopełnienie formalności może oznaczać obciążenie kosztami leczenia.
Rekordowa wymiana dokumentów w 2026 roku. Kogo dotyczy?
Według danych Ministerstwa Cyfryzacji w 2025 roku ważność straci około 3 mln 371 tys. dowodów osobistych. Każdy pełnoletni obywatel Rzeczypospolitej Polskiej zamieszkujący na jej terytorium ma obowiązek posiadać dowód osobisty.
Wzrost liczby wygasających dowodów w 2026 roku wynika z faktu, że osoby urodzone w 1997 roku składały 10 lat wcześniej wnioski o swój pierwszy dowód osobisty. Dowód dla osoby powyżej 12. roku życia jest wydawany na 10 lat.
Datę ważności dokumentu można sprawdzić na awersie karty w prawym dolnym rogu, w aplikacji mObywatel lub w Rejestrze Dowodów Osobistych na portalu gov.pl. Jak wskazywano w lipcu 2024 r., żadna instytucja państwowa nie przypomina obywatelom o upływie terminu ważności dowodu.
Zobacz też: Znane polskie uzdrowisko świeci pustkami. Mają setki wolnych łóżek, ale nikt nie chce przyjeżdżać
Procedura wyrobienia dokumentu krok po kroku
Wniosek o nowy dowód z powodu upływu terminu ważności należy złożyć co najmniej 30 dni przed jego upływem. Jak przypominano w lutym 2025 r., w razie zmiany danych osobowych, zmiany wyglądu utrudniającej rozpoznanie, utraty lub uszkodzenia dokumentu formalności trzeba załatwić niezwłocznie.
Wniosek można złożyć w dowolnym urzędzie gminy, niezależnie od miejsca zameldowania lub zamieszkania, a także przez internet. Według procedury opisywanej w październiku 2025 r. przy składaniu wniosku przez internet wnioskodawca ma 30 dni na wizytę w urzędzie, by pobrać odciski palców i wzór podpisu. Jak wskazywano w październiku 2025 r., po upływie tego terminu nieuzupełniony wniosek pozostaje bez rozpoznania.
Zobacz też: Od 1 grudnia zmiana w emeryturach. Nowe prawo, mogą zabrać nawet 989 zł świadczenia
Czy można nie mieć ważnego dowodu?
Posiadanie ważnego dowodu jest obowiązkiem ustawowym. Za uchylanie się od niego przepisy przewidują karę.
– Kto uchyla się od obowiązku posiadania lub wymiany dowodu osobistego podlega karze ograniczenia wolności albo karze grzywny – stanowią przepisy ustawy o dowodzie osobistym.
Grzywna może wynieść do 5 tys. zł. Jak przypominano we wrześniu 2024 r., bez ważnego dokumentu nie można załatwić spraw w urzędach lub bankach ani legalnie przekroczyć granicy, w tym w ramach strefy Schengen.
Zobacz też: Nie łącz z lekami na zakrzepicę. Ten jeden suplement może zniweczyć leczenie
Nieważny dokument utrudnia również formalności w placówce medycznej. Gdy system eWUŚ nie potwierdza uprawnień do świadczeń, pacjent może złożyć pisemne oświadczenie. Złożenie fałszywego oświadczenia o prawie do świadczeń zdrowotnych skutkuje obciążeniem pacjenta przez Narodowy Fundusz Zdrowia kosztami leczenia.
Źródła: Ministerstwo Cyfryzacji, Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych