Obserwuj nas na:
Pacjenci.pl > Prawo i zdrowie > Lekarz nie przyjmie cię bez tego dokumentu. W 2026 roku traci ważność
Izabela Nestioruk-Narojek
Izabela Nestioruk-Narojek 16.11.2026 19:00

Lekarz nie przyjmie cię bez tego dokumentu. W 2026 roku traci ważność

Lekarz nie przyjmie cię bez tego dokumentu. W 2026 roku traci ważność
Bez ważnego dokumentu placówka może odmówić udzielenia świadczenia, fot. dcstudio/shutterstock

W 2026 roku ważność straci około 3 mln 371 tys. dowodów osobistych. Bez ważnego dokumentu można napotkać bariery w dostępie do świadczeń medycznych i ryzyko poniesienia kosztów leczenia. Za uchylanie się od obowiązku posiadania lub wymiany dowodu grozi kara ograniczenia wolności albo grzywna do 5 tys. zł.

  • Bez dokumentu placówka może odmówić udzielenia świadczenia, chyba że zagrożone jest życie lub zdrowie.
  • Za uchylanie się od posiadania lub wymiany dokumentu grozi kara ograniczenia wolności albo grzywna do 5 tys. zł.
  • Wniosek o nowy dowód należy złożyć co najmniej 30 dni przed upływem terminu ważności obecnego dokumentu.

Dlaczego dowód osobisty jest niezbędny u lekarza?

Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych świadczeniobiorca ma obowiązek potwierdzić swoją tożsamość, okazując dokument tożsamości.

Tożsamość można potwierdzić, przedstawiając dowód osobisty, paszport, prawo jazdy lub dokument w aplikacji mObywatel. Osoby poniżej 18. roku życia mogą też posłużyć się legitymacją szkolną.

– Przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyrażają ogólną regułę, zgodnie z którą niezależnie od sposobu potwierdzania prawa do świadczenia opieki zdrowotnej, świadczeniobiorca zobowiązany jest do przedłożenia dokumentu tożsamości – dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy albo legitymacji szkolnej. Brak takiego dokumentu, z uwagi na następczą niemożność przeprowadzenia weryfikacji, skutkować będzie odmową udzielenia świadczenia – podaje serwis prawo.pl.

Wyjątkiem są stany nagłego zagrożenia życia lub zdrowia. W takiej sytuacji świadczenie musi zostać udzielone mimo braku dokumentu i potwierdzenia uprawnień. Później pacjent powinien przedstawić dokument potwierdzający prawo do świadczeń lub złożyć oświadczenie. Ma na to 14 dni od rozpoczęcia świadczenia albo 7 dni od zakończenia pobytu w szpitalu. Niedopełnienie formalności może oznaczać obciążenie kosztami leczenia.

Rekordowa wymiana dokumentów w 2026 roku. Kogo dotyczy?

Według danych Ministerstwa Cyfryzacji w 2025 roku ważność straci około 3 mln 371 tys. dowodów osobistych. Każdy pełnoletni obywatel Rzeczypospolitej Polskiej zamieszkujący na jej terytorium ma obowiązek posiadać dowód osobisty.

Wzrost liczby wygasających dowodów w 2026 roku wynika z faktu, że osoby urodzone w 1997 roku składały 10 lat wcześniej wnioski o swój pierwszy dowód osobisty. Dowód dla osoby powyżej 12. roku życia jest wydawany na 10 lat.

Datę ważności dokumentu można sprawdzić na awersie karty w prawym dolnym rogu, w aplikacji mObywatel lub w Rejestrze Dowodów Osobistych na portalu gov.pl. Jak wskazywano w lipcu 2024 r., żadna instytucja państwowa nie przypomina obywatelom o upływie terminu ważności dowodu.

Zobacz też: Znane polskie uzdrowisko świeci pustkami. Mają setki wolnych łóżek, ale nikt nie chce przyjeżdżać

Procedura wyrobienia dokumentu krok po kroku

Wniosek o nowy dowód z powodu upływu terminu ważności należy złożyć co najmniej 30 dni przed jego upływem. Jak przypominano w lutym 2025 r., w razie zmiany danych osobowych, zmiany wyglądu utrudniającej rozpoznanie, utraty lub uszkodzenia dokumentu formalności trzeba załatwić niezwłocznie.

Wniosek można złożyć w dowolnym urzędzie gminy, niezależnie od miejsca zameldowania lub zamieszkania, a także przez internet. Według procedury opisywanej w październiku 2025 r. przy składaniu wniosku przez internet wnioskodawca ma 30 dni na wizytę w urzędzie, by pobrać odciski palców i wzór podpisu. Jak wskazywano w październiku 2025 r., po upływie tego terminu nieuzupełniony wniosek pozostaje bez rozpoznania.

Zobacz też: Od 1 grudnia zmiana w emeryturach. Nowe prawo, mogą zabrać nawet 989 zł świadczenia

 

Czy można nie mieć ważnego dowodu?

Posiadanie ważnego dowodu jest obowiązkiem ustawowym. Za uchylanie się od niego przepisy przewidują karę.

– Kto uchyla się od obowiązku posiadania lub wymiany dowodu osobistego podlega karze ograniczenia wolności albo karze grzywny – stanowią przepisy ustawy o dowodzie osobistym.

Grzywna może wynieść do 5 tys. zł. Jak przypominano we wrześniu 2024 r., bez ważnego dokumentu nie można załatwić spraw w urzędach lub bankach ani legalnie przekroczyć granicy, w tym w ramach strefy Schengen.

Zobacz też: Nie łącz z lekami na zakrzepicę. Ten jeden suplement może zniweczyć leczenie

Nieważny dokument utrudnia również formalności w placówce medycznej. Gdy system eWUŚ nie potwierdza uprawnień do świadczeń, pacjent może złożyć pisemne oświadczenie. Złożenie fałszywego oświadczenia o prawie do świadczeń zdrowotnych skutkuje obciążeniem pacjenta przez Narodowy Fundusz Zdrowia kosztami leczenia.

Źródła: Ministerstwo Cyfryzacji, Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Tworzymy dla Ciebie. To jeden klik, a dla Nas wielkie wsparcie.
Obserwuj
Izabela Nestioruk-Narojek
O autorze
Izabela Nestioruk-Narojek
Redaktor Pacjenci

Wydawczyni portalu Pacjenci.pl

Dziennikarka z 5-letnim doświadczeniem w wiodących polskich mediach internetowych, takich jak Grupa Agora, Wirtualna Polska i Iberion. Tworzyła i redagowała treści z zakresu bieżących wiadomości oraz tematyki lifestyle’owej. Obecnie kładzie główny nacisk na zagadnienia związane ze zdrowiem i medycyną.

Absolwentka Dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W redakcji Pacjenci.pl od 2024 roku.

Zobacz wszystkie artykuły autora >
Wybór Redakcji
praca L4
Długie L4 może skończyć się utratą pracy. Lepiej nie przekraczać tego limitu
Wniosek o Dobry Start
Ostatni dzwonek na 300 zł z ZUS. Wnioski tylko do końca listopada
ZUS
155 tys. Polaków mniej w rok. GUS podał dane, składki ZUS pójdą w górę
7000 zł emerytury z ZUS bez względu na staż
Prawie 7000 zł emerytury z ZUS. Nie trzeba przepracować ani dnia
nowe przepisy dotyczące sprawdzania dyplomów
Koniec z fałszywymi wpisami w CV. Pracodawca bezpośrednio sprawdzi dyplom na uczelni
None
Czy wiesz, jak pielęgnować skórę latem? Sprawdź się w naszym QUIZ-ie
Wybór Redakcji
Pacjenci.pl
Obserwuj nas na: