Wystarczą 3 z 5 objawów w ciągu roku. Terapeutka o tym, jak diagnozuje się uzależnienie od alkoholu
Alkoholizm to nie kwestia słabej woli ani moralnego zaniedbania, lecz ciężka, przewlekła choroba uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Choć rozwija się w sposób podstępny i często przez lata pozostaje niewidoczna dla otoczenia, pozostawia wyraźne sygnały ostrzegawcze. Jak rozpoznać, kiedy zwykłe, towarzyskie picie zamienia się w groźny nałóg? Na to pytanie odpowiada Daria Rybarczyk – terapeutka uzależnień i współuzależnienia, szczegółowo analizując kryteria diagnostyczne oraz kliniczne objawy choroby alkoholowej.
- Objawy choroby alkoholowej
- Mechanizmy nałogu okiem eksperta
- Terapia i leczenie alkoholizmu
Granica uzależnienia, czyli reguła trzech objawów
Diagnoza choroby alkoholowej nie opiera się na subiektywnych opiniach czy ocenie moralnej otoczenia pacjenta. Medycyna opiera się na zunifikowanych kryteriach diagnostycznych opracowanych przez międzynarodowe gremia. Jak wyjaśnia terapeutka Daria Rybarczyk:
– W przypadku alkoholizmu mamy do czynienia z chorobą. Alkoholizm został w ten sposób oficjalnie sklasyfikowany przez Światową Organizację Zdrowia. Aby zdiagnozować chorobę alkoholową, oceniamy sześć objawów uzależnienia. Wystarczy, że u pacjenta wystąpią trzy z nich w ciągu ostatniego roku, by móc jednoznacznie rozpoznać uzależnienie.
Anatomia choroby alkoholowej. Kluczowe objawy alkoholizmu
Ekspertka podkreśla, że nie ma znaczenia, jak często chory sięga po alkohol, dopóki w okresie ostatnich dwunastu miesięcy regularnie manifestowały się u niego przynajmniej trzy z pięciu opisanych poniżej zachowań:
- Silny głód alkoholowy: To stan silnego, wewnętrznego przymusu. Ekspertka definiuje go jako: „silną, nieodpartą chęć wypicia i dostarczenia do organizmu substancji psychoaktywnej”.
- Upośledzenie i utrata kontroli nad piciem: Pacjent przestaje decydować o tym, kiedy zaczyna, kiedy kończy i ile alkoholu spożywa. Daria Rybarczyk obrazowo opisuje ten mechanizm: – Kolejnym objawem jest upośledzenie, a w konsekwencji utrata kontroli nad piciem. Osoba uzależniona, wychodząc na spotkanie, nigdy nie wie, czy pierwszy kieliszek nie przerodzi się w niekontrolowane spożycie. Często kończy się to wypiciem całej butelki, co może stanowić początek ciągu alkoholowego, trwającego niekiedy nawet kilka tygodni.
- Zespół abstynencyjny (objawy odstawienne): To ekstremalny dyskomfort fizyczny i psychiczny, pojawiający się po odstawieniu alkoholu. – Kolejny etap to objawy odstawienne, określane jako zespół abstynencyjny. To niezwykle trudne doświadczenie, nierzadko przybierające postać tzw. delirium tremens. Charakteryzuje się ono silnymi drgawkami, nad którymi chory nie jest w stanie zapanować, a także podwyższonym ciśnieniem i skrajną nerwowością. Stanowi to dla pacjenta ogromny dyskomfort – podkreśla Rybarczyk.
- Picie pomimo oczywistych szkód i konsekwencji: Nawet w obliczu poważnych problemów zdrowotnych, osoba uzależniona nie potrafi zaprzestać picia. Jest to, jak wskazuje terapeutka, „dalsze spożywanie alkoholu mimo wyraźnych szkód i negatywnych konsekwencji, których osoba uzależniona już zdążyła doświadczyć”.
- Zwężenie zainteresowań i marginalizacja życia społecznego: Alkohol staje się najważniejszym punktem odniesienia, wypierając pasje i najbliższe osoby. – Osoby uzależnione często pamiętają, jak dobrze funkcjonowały wcześniej: miały swoje pasje, rozwijały zainteresowania, dbały o rodzinę i bliskich. Niestety, w momencie, gdy alkohol przejął kontrolę nad ich życiem, wszystkie te wartości zeszły na dalszy plan.
Czy z alkoholizmu można się wyleczyć? Realizm i nadzieja
Wokół kwestii wyjścia z nałogu narosło wiele mitów. Medycyna i terapeuci stawiają sprawę jasno: alkoholizm to choroba nieuleczalna w klasycznym tego słowa znaczeniu. Jednak ta diagnoza nie jest wyrokiem skazującym na powolną degradację.
– Niestety alkoholizm to choroba przewlekła, towarzysząca pacjentowi do końca życia. Nie oznacza to jednak wyroku – można z nią dobrze i w pełni normalnie funkcjonować na co dzień.
Kluczem do sukcesu i trwałej trzeźwości jest profesjonalne wsparcie specjalistyczne. Jak podsumowuje Daria Rybarczyk: – Dlatego tak niezbędna jest terapia. Wyposaża ona pacjenta w odpowiednie narzędzia i programy, które ostatecznie pozwalają mu na powrót do normalnego funkcjonowania.
Zobacz też: Gdy jego problem staje się Twoim życiem. Rozmowa o współuzależnieniu
