Anoreksja – przyczyny, objawy, leczenie
Czym jest anoreksja?
Anoreksja, inaczej jadłowstręt psychiczny, jest zaburzeniem odżywiania. Chorzy cierpiący na anoreksję mają zaburzony obraz własnego ciała i specjalnie dążą do utraty wagi, jednocześnie bojąc się przytyć. Jadłowstręt psychiczny jest niebezpieczną chorobą mogącą prowadzić do śmierci na skutek powikłań somatycznych; może też prowadzić do samobójstwa. Na anoreksję mogą cierpieć zarówno kobiety jak i mężczyźni, najczęściej w przedziale wiekowym od 13 do 25 lat. Szacuje się, że anoreksja może dotyczyć nawet 1% nastolatków i ok. 0,8% populacji ogólnej.
Objawy anoreksji
Anoreksję można podejrzewać u osoby, która:
wykazuje wskaźnik BMI poniżej 17,5,
ogranicza spożycie jedzenia i dodatkowo wykazuje nadmierną aktywność fizyczną,
wykazuje lęk przed otyłością,
nieprawidłowo ocenia swoją sylwetkę i wagę,
ignoruje skutki nagłej utraty wagi,
spożywa posiłki w samotności,
ma przewlekłe biegunki i wypadające włosy,
wymiotuje po jedzeniu,
ma tachykardię lub bradykardię,
cierpi na bezsenność, zaburzenia lękowe,
cierpi na chroniczne zmęczenie,
wykazuje nagłe zmiany nastroju,
ma obniżoną temperaturę ciała i wykazuje nietolerancję na zimno.
Osoby cierpiące na anoreksję najczęściej przekonują otoczenie, że dbają o zdrowy tryb życia.
Niedobór masy ciała powoduje obniżenie całkowitej objętości mózgu, a zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym powodują osłabienie, obniżenie libido, spadek koncentracji, apatię, wycofanie społeczne i mniejsze zainteresowanie światem zewnętrznym. Dochodzi do nieprawidłowości w całym organizmie: układzie pokarmowym, układzie sercowo-naczyniowym, układzie hormonalnym. Niektóre zmiany powstałe w trakcie anoreksji są nieodwracalne.
Diagnozowanie i leczenie anoreksji
Anoreksja rozpoznawana jest na postawie wyżej wymienionych objawów, wywiadu lekarskiego i badania stanu psychicznego pacjenta. Leczenie anoreksji jest procesem długotrwałym, który wymaga połączenia psychoterapii, farmakoterapii i leczenia żywieniowego.
Leczenie żywieniowe ma na celu przywrócenie prawidłowej masy ciała chorego i musi przebiegać jednocześnie z psychoterapią, która pozwala przekonać osobę chorą do podjęcia współpracy z lekarzem. Ze względu na brak motywacji do wyzdrowienia i manipulację bliskimi oraz specjalistami, anoreksja jest chorobą trudną w leczeniu, a jej terapia jest długotrwała i skomplikowana. Ważne jest wsparcie okazywane choremu przez najbliższych.
W trakcie leczenia anoreksji ważne jest okresowe przeprowadzanie badań laboratoryjnych, które pełniej oddają stan odżywienia chorego niż masa ciała i BMI.
Powikłania anoreksji
Do powikłań anoreksji należą:
powikłania hormonalne, np. niski poziom estradiolu i progesteronu,
brak miesiączki,
zaburzenia płodności,
osteoporoza lub osteopenia,
zaburzenia ze strony układu krążenia, np. bradykardia,
zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego,
nadżerki, pęknięcia przełyku i żołądka, nadżerki szkliwa, próchnica (jako konsekwencja prowokowania wymiotów),
zaburzenia hematologiczne i układu krzepnięcia.
Niektóre z powikłań anoreksji prowadzą do nieodwracalnych uszkodzeń organizmu, nawet gdy chory zdoła powrócić do prawidłowej masy ciała.
