Epigenetyka może pomóc wcześniej wykrywać nowotwory. Naukowcy badają charakterystyczne zmiany w komórkach

• Zespół prof. Wojdacza bada epimutacje związane m.in. z ryzykiem nowotworów
• Model biomarkerów epigenetycznych ma rozróżniać niemal 50 typów nowotworów
• Wczesne wykrywanie chorób pozostaje jednym z głównych celów badań i profilaktyki

Zmiany w komórkach mogą pojawić się przed objawami

Zespół prof. Tomasza K. Wojdacza prowadzi badania nad wykorzystaniem zmian epigenetycznych w profilaktyce, wczesnym wykrywaniu i klasyfikacji nowotworów oraz w doborze leczenia. Według informacji przekazanej przez firmę opracowany przez naukowców model, oparty na analizie biomarkerów epigenetycznych, pozwala z bardzo wysoką precyzją rozróżniać niemal 50 typów nowotworów. Dokument określa go jako największy tego rodzaju klasyfikator na świecie.

- Epigenetyka bada zmiany w komórkach, tak zwane epimutacje, które często pojawiają się na długo przed pierwszymi objawami choroby. W ostatnich latach okazało się, że poznanie tych zmian jest kluczowe dla prewencji, wczesnego wykrywania i leczenia zarówno chorób nowotworowych, jak i chorób cywilizacyjnych – mówi prof. Wojdacz.

Naukowcy badają ryzyko raka piersi

Jednym z kierunków badań zespołu prof. Wojdacza są epimutacje związane z ryzykiem raka piersi. Z badań wynika, że wykrycie epimutacji w genie BRCA1 we krwi zdrowej kobiety może pozwolić zakwalifikować ją do grupy podwyższonego ryzyka i objąć częstszymi badaniami piersi. Celem jest zwiększenie szans na wykrycie ewentualnego nowotworu na wczesnym etapie. Według materiału z najczęstszą dziedziczną mutacją w genie BRCA1 wiąże się 4–5 proc. zachorowań na raka piersi w Polsce. Prof. Wojdacz wskazuje jednocześnie, że epigenetyka jest jednym z kierunków badań nad kolejnymi mechanizmami rozwoju tej choroby.

Znana firma chce wspierać polską naukę

Spotkanie prasowe w siedzibie firmy stało się początkiem współpracy 2N-Everpol z Międzynarodowym Towarzystwem Epigenetyki Molekularnej i Klinicznej isMOCLEP. Ma charakter społeczny i edukacyjny. 

- Przez trzydzieści lat budowaliśmy firmę, która dostarcza do polskich domów rzeczy potrzebne na co dzień. Chcemy, żeby po nas zostało też coś ważniejszego. Wspieranie ludzi, którzy pracują nad tym, by chorobom zapobiegać i wykrywać je wcześnie, to decyzja, z której jako rodzinna firma jesteśmy po prostu dumni – mówi Tomasz Jakóbczyk, prezes i założyciel 2N-Everpol.

- Finansowanie nauki w stosunku do innych krajów wciąż pozostaje niewielkie i musimy nad tym pracować. Jednak Polska oraz polscy naukowcy – szczególnie ci młodzi – są niezwykle głodni sukcesu – dodaje prof. Wojdacz.

Różowy Październik ma przypominać o badaniach

isMOCLEP powstało w 2022 r. w Szczecinie. Towarzystwo skupia naukowców, lekarzy i specjalistów zajmujących się epigenetyką, organizuje międzynarodową konferencję CLEPIC oraz seminaria poświęcone tej dziedzinie. Jednym z jego celów jest również przeciwdziałanie dezinformacji dotyczącej epigenetyki. Prof. Wojdacz podkreśla, że rozwój badań epigenetycznych może wspierać zarówno profilaktykę, jak i wcześniejsze rozpoznawanie chorób. 

- Trwa Różowy Październik, miesiąc, w którym dzięki mediom i wsparciu instytucji świadomość społeczna rośnie z roku na rok. Wszyscy wiemy, jak przełomowa jest profilaktyka i jak ogromne znaczenie mają regularne badania. Warto zadać sobie jedno pytanie: co zrobiliśmy dziś dla siebie? Choć inni dają nam wsparcie i narzędzia, to my musimy zrobić ten najważniejszy, pierwszy krok - iść na badania. Jeśli sami nie zadbamy o swoje zdrowie, nikt nie zrobi tego za nas – mówi Małgorzata Socha, aktorka, wspierająca akcję profilaktyczne. 

Dziś jednym z podstawowych narzędzi zapobiegania chorobom pozostają regularne badania profilaktyczne. Informacje o bezpłatnych badaniach można znaleźć na pacjent.gov.pl.