Obserwuj nas na:
Pacjenci.pl > Choroby i leczenie > Żółte grudki na powiekach. Mogą sygnalizować problemy z sercem
Daria  Siemion
Daria Siemion 16.11.2026 16:00

Żółte grudki na powiekach. Mogą sygnalizować problemy z sercem

Żółte grudki na powiekach. Mogą sygnalizować problemy z sercem
Takie zmiany mogą być objawem problemów z układem krążenia Fot. Shutterstock / puha dorin

Kępki żółte, czyli ksantelazma, to żółtawe zmiany skórne na powiekach, które powstają wskutek gromadzenia się tłuszczów. Choć same w sobie są łagodne, ich obecność jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej oraz wykonania profilu lipidowego krwi. Mogą bowiem świadczyć o zaburzeniach lipidowych i problemach z sercem.

  • Kępki żółte to złogi tłuszczów pod skórą. Mogą świadczyć o zaburzeniach lipidowych i chorobach układu krążenia
  • U części pacjentów zmiany pojawiają się pomimo prawidłowych wyników badań krwi
  • Zabiegowe usunięcie wykwitów nie likwiduje wewnętrznej przyczyny ich powstawania.
  • Po zabiegu kępki mogą nawracać

Jak wyglądają kępki żółte?

Kępki żółte, określane również jako żółtaki lub ksantelazma (łac. ksantelasma palpebrarum), to charakterystyczne zmiany skórne powstające w wyniku gromadzenia się tłuszczów w tkankach. Mają postać płaskich lub lekko wyniosłych grudek, płytek bądź plam. Przybierają barwę od jasnożółtej do pomarańczowej, a w dotyku pozostają zazwyczaj miękkie lub półtwarde. Z czasem mogą powoli rosnąć i zlewać się ze sobą w większe ogniska.

Zmiany najczęściej lokalizują się w okolicy kąta wewnętrznego oka. Znacznie częściej pojawiają się na górnej powiece niż na dolnej, przy czym nierzadko tworzą się symetrycznie po obu stronach twarzy. Z reguły nie wywołują bólu, swędzenia ani zaburzeń widzenia, dlatego mogą pozostać niezauważone. Kępki żółte diagnozuje się częściej u kobiet niż u mężczyzn, przeważnie u osób między czwartą a piątą dekadą życia. Rozpoznanie stawia lekarz podczas badania klinicznego. Badanie histopatologiczne lub biopsję wykonuje się w przypadku zmian o nietypowym obrazie.

Żółte grudki na powiekach. Mogą sygnalizować problemy z sercem
Kępki żółte Fot. Klaus D. Peter, źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY 3.0 DE

Czy takie zmiany zawsze oznaczają wysoki cholesterol?

Mechanizm powstawania tych zmian wiąże się z metabolizmem tłuszczów. Kluczową rolę odgrywa wychwytywanie i odkładanie nadmiaru lipoprotein przez makrofagi w skórze. W ten sposób tworzą się tak zwane komórki piankowate.

Kępki żółte często współwystępują z zaburzeniami lipidowymi, w tym z podwyższonym stężeniem cholesterolu całkowitego, frakcji LDL lub trójglicerydów, a także z obniżonym stężeniem frakcji HDL. Mogą też mieć podłoże genetyczne i występować w przebiegu wrodzonej hipercholesterolemii rodzinnej.

Obecność żółtaków nie zawsze oznacza zły wynik lipidogramu. Według danych Cleveland Clinic około połowa pacjentów ma prawidłowe stężenie lipidów we krwi. Mimo to pojawienie się zmian jest powodem do konsultacji lekarskiej. Na gospodarkę tłuszczową wpływają także schorzenia ogólnoustrojowe. Zalicza się do nich między innymi:

  • cukrzycę,
  • niedoczynność tarczycy,
  • choroby nerek,
  • schorzenia wątroby.

Żółtaki mogą występować również poza powiekami. Pojawiają się na łokciach, kolanach, pośladkach, dłoniach i szyi, a także w obrębie ścięgna Achillesa.

Żółtaki a ryzyko zawału

W badaniu kohortowym obejmującym niemal 18 tysięcy osób z żółtakami powiek, zawał serca w pierwszym roku wystąpił u 1 proc. pacjentów, w porównaniu z 0,35 proc. w grupie kontrolnej. Autorzy wskazali, że ksantelazmę można uznać za czynnik ryzyka przyszłych poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych i mózgowo-naczyniowych.

“Nasze badanie sugeruje, że ksantelazę można uznać za czynnik ryzyka wystąpienia przyszłych MACCE [poważne niekorzystne zdarzenia sercowo-naczyniowe i mózgowo-naczyniowe np. udar i zawał – red.]” – piszą naukowcy na łamach prestiżowego „Atherosclerosis”.

“Wyniki naszego badania podkreślają zatem, jak ważne jest badanie pacjentów z ksantelazą na wczesnym etapie, aby zidentyfikować i kontrolować podstawowe schorzenia układowe, co może pomóc w zapobieganiu potencjalnym zdarzeniom sercowo-naczyniowym i mózgowo-naczyniowym” – podkreślają badacze ze Stanford University.

“Regularne monitorowanie i leczenie przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej może pomóc wdrożyć środki zapobiegawcze, takie jak zmiana stylu życia, terapia lekami przeciwlipemicznymi i kontrola nadciśnienia tętniczego” – zalecają.

Metody usuwania kępek żółtych

Do metod usuwania zmian należą wycięcie chirurgiczne, laseroterapia (np. laserem CO2), elektrokoagulacja, krioterapia, zabiegi plazmą oraz chemiczne preparaty złuszczające, na przykład kwas trichlorooctowy.

Usunięcie kępki jest zabiegiem estetycznym i nie leczy przyczyny jej powstania. Nie gwarantuje też trwałego efektu. Według przeglądu z 2024 roku opublikowanego w bazie PMC kępki żółte nawracają u od 25 proc. do 80 proc. pacjentów, najczęściej w ciągu 6–12 miesięcy po zabiegu.

Samodzielne próby usuwania kępek za pomocą kwasów, przypalania lub nakłuć stwarzają ryzyko oparzeń, blizn, przebarwień i podrażnienia oka. Modyfikacja stylu życia, w tym dieta niskotłuszczowa i zwiększenie aktywności fizycznej, a także farmakoterapia hipolipemizująca, mogą zmniejszyć ryzyko nawrotu i tworzenia nowych kępek.

Bibliografia:

  • Analiza Stanford University o powikłaniach sercowo-naczyniowych przy ksantelazmie, „Atherosclerosis”, 2026.
  • Badanie dotyczące związku kępek żółtych z incydentami naczyniowymi, „Ophthalmology”, 2025.
  • Przegląd badań dotyczący nawrotów kępek żółtych po zabiegach, PubMed Central (PMC), 2024.

Zobacz także: Nowy lek na cholesterol. Tabletka dziennie, spada o 60 procent

Tworzymy dla Ciebie. To jeden klik, a dla Nas wielkie wsparcie.
Obserwuj
Daria  Siemion
O autorze
Daria Siemion
Redaktor Pacjenci

Z branżą medialną związana od ponad dekady. Tworzyła specjalistyczne artykuły popularnonaukowe i medyczne dla magazynów takich jak „Focus Medycyna”, „Focus” i „National Geographic”. Z Grupą Iberion związana od 2024 roku. Wcześniej pełniła w niej funkcję Head of Exclusive News oraz pracowała jako dziennikarka i wydawczyni portalu Pacjenci.pl. Laureatka konkursu literackiego im. Marka Hłaski. 

Zobacz wszystkie artykuły autora >
Wybór Redakcji
praca L4
Długie L4 może skończyć się utratą pracy. Lepiej nie przekraczać tego limitu
To nie "jelitówka", liczy się każda godzina
Ból brzucha, dreszcze i gorączka? To nie "jelitówka", liczy się każda godzina
ZUS
155 tys. Polaków mniej w rok. GUS podał dane, składki ZUS pójdą w górę
zakładanie stazy taktycznej
Jak tamować krwotok? Ta wiedza ratuje życie nie tylko podczas wypadków
pomiat tkanki tłuszczowej na brzuchu
"Jestem szczupły, ten problem mnie nie dotyczy". TOFI to tykająca bomba z opóźnionym zapłonem
None
Czy wiesz, jak pielęgnować skórę latem? Sprawdź się w naszym QUIZ-ie
Wybór Redakcji
Pacjenci.pl
Obserwuj nas na: